• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mączniakowce

    Przeczytaj także...
    Grzybnia (mycelium) – forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów zbudowane z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. Grzybnia, która rozwija się na powierzchni podłoża (często w formie puchu lub pleśni), nazywana jest grzybnią powietrzną, a grzybnia wnikająca w podłoże to grzybnia substratowa lub pożywkowa.Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody. Termin ten stosowany jest w biologii – w odniesieniu do dwóch organizmów różnych gatunków – oraz w socjologii, gdzie pasożytnictwem nazywany jest próżniaczy tryb życia osoby zdolnej do pracy. Zbliżonymi do pasożytnictwa formami – spotykanymi w biologii rozwoju – są szczególne taktyki rozrodcze prowadzone przez parazytoidy, pasożyty lęgowe oraz niektóre gatunki tzw. pasożytów płciowych (np. matronicowate).
    Rośliny telomowe, rośliny wyższe, zarodkowe, rośliny osiowe, osiowce, organowce, rośliny lądowe (Telomophyta, Embryophyta, Cormophyta) – grupa roślin o różnej randze systematycznej w zależności od ujęcia. W systemie Takhtajana (1974) grupa ta stanowiła takson w randze podkrólestwa, w innych systemach traktowana jest jako gromada, nierzadko wymieniana jest jako grupa bez rangi systematycznej. Do roślin telomowych należą rośliny z linii rozwojowej wyodrębnionej z zielenic w erze paleozoicznej. Ze względu na pochodzenie, w niektórych rygorystycznych ujęciach systematycznych rośliny telomowe stanowią takson w randze klasy (Embryophyceae) w obrębie gromady ramienicowych (Charophyta). Najbliżej spokrewnioną grupą o wspólnym pochodzeniu (kladem siostrzanym dla roślin telomowych) są ramienice.
    Blumeria graminis. Widoczna biała grzybnia i ciemne klejstotecja
    Grzybnia i konidiofory Erysiphe necator na skórce zaatakowanej rośliny

    Mączniakowce (Erysiphales H. Gwynne-Vaughan) – rząd grzybów z klasy patyczniaków (Leotiomycetes, ).

    Charakterystyka[]

    Mączniakowce są obligatoryjnymi pasożytami roślin, tzn. że mogą się rozwijać tylko na żywych roślinach. Pasożytują głównie na liściach i owocach roślin wyższych. Wywoływane przez nie choroby nazywane są „mączniakami prawdziwymi”, w odróżnieniu od „mączniaków rzekomych”, wywoływanych przez grzyby z rzędu wroślikowców (Peronosporales).

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Epiderma, skórka – w szerokim znaczeniu jest to tkanka roślinna okrywająca, obejmująca zarówno powierzchniową warstwę komórek pędu, jak i korzenia. W ściślejszym znaczeniu epiderma definiowana jest jako skórka pędu roślin naczyniowych – powierzchniowa powłoka łodygi, liści i organów generatywnych, podczas gdy skórkę korzenia nazywa się ryzodermą (epiblemą). Skórka wyróżniana jest także w budowie różnych części różnych pokoleń mszaków. Tworzy ją warstwa ściśle do siebie przylegających żywych komórek pozbawionych chloroplastów. Najczęściej jest to pojedyncza warstwa komórek. U roślin magazynujących wodę epiderma jest wielowarstwowa. W tym przypadku wierzchnia warstwa komórek zapewnia ochronę organu, a kolejne warstwy magazynują wodę tworząc tkankę wodną.

    Mączniakowce zbudowane są z rozgałęzionych strzępek. Strzępki są septowane, tzn. podzielone są poprzecznymi przegrodami (septami) na jednojądrowe komórki tworzące wielokomórkową grzybnię. Grzybnia rozwija się wyłącznie na powierzchni zaatakowanych roślin, przytwierdzając się do nich przylgami. Z przylg wyrastają cienkie strzępki wrastające do komórek epidermy zaatakowanej rośliny. Są to ssawki, za pomocą których grzybnia pobiera od gospodarza wodę i substancje odżywcze.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Strzępki (łac. hyphae) – rozgałęziające się, splątane nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia (plecha), czyli ciało grzybów. Strzępki mogą być luźne (nitkowate) lub zbite (plektenchymatyczne), wtedy gdy splatają się i zrastają w jedną całość. Zbite strzępki tworzą:

    Rozmnażają się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo. Rozmnażanie bezpłciowe dokonuje się poprzez zarodniki zwane konidiami i odbywa się wczesną wiosną i latem. Zaczyna się, gdy temperatura powietrza wzrasta powyżej około 15 °C. Konidia wytwarzane są w ogromnych ilościach na wzniesionych strzępkach zwanych konidioforami. Zarodniki konidialne przenoszone są poprzez wiatr, krople wody i owady na następne części roślin lub następne rośliny, dokonując ich zakażenia. Rozmnażanie płciowe odbywa się pod koniec lata i jesienią. Na powierzchni porażonych roślin powstają wówczas niewielkie, ciemne i mniej więcej kuliste owocniki typu klejstotecjum. Na owocnikach tych występują różnego rodzaju wyrostki zwane przyczepkami. Ich budowa ma duże znaczenie przy oznaczaniu gatunków. W perytecjach powstają worki, w których wytwarzane są w wyniku gametangiogamii zarodniki zwane askosporami. W jednym perytecjum znajduje się od jednego do wielu worków – w zależności od gatunku. U większości występujących w Polsce mączniakowców askospory zimują na powierzchni roślin, a wiosną rozwija się z nich nowa grzybnia. Wyjątkiem jest np. Erysiphe galeopsidis, u którego askospory powstają dopiero wiosną.

    Patyczniaki (Leotiomycetes O.E. Erikss. & Winka) – klasa grzybów workowych (Ascomycota), której typem nomenklatorycznym jest patyczka (Leotia). W tzw. "systemie Adla 2012" klad Leotiomycetes jest gałęzią kladu Pezizomycotina.Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.

    Systematyka[]

    Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum

     Erysiphales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi. Rodzaje

    Według ciągle aktualizowanej klasyfikacji Index Fungorum bazującej na Dictionary of the Fungi rząd Eryspihales to takson monotypowy zawierający jedną tylko rodzinę z kilkudziesięcioma rodzajami:

  • rodzina Eryspihaceae Tul. & C. Tul. 1861 – mączniakowate
  • Arthrocladiella Vassilkov 1960
  • Blumeria Golovin ex Speer 1975
  • Brasiliomyces Viégas 1944
  • Caespitotheca S. Takam. & U. Braun 2005
  • Cystotheca Berk. & M.A. Curtis 1860
  • Erysiphe R. Hedw. ex DC. 1805 – mączniak
  • Farmanomyces Y.S. Paul & V.K. Thakur 2006
  • Golovinomyces (U. Braun) V.P. Heluta 1988
  • Leveillula G. Arnaud 1921
  • Microidium (To-anun & S. Takam.) To-anun & S. Takam. 2012
  • Neoerysiphe U. Braun 1999
  • Oidiopsis Scalia 1902
  • Oidium Link 1824
  • Ovulariopsis Pat. & Har. 1900
  • Parauncinula S. Takam. & U. Braun 2005
  • Phyllactinia Lév. 1851
  • Pleochaeta Sacc. & Speg. 1881
  • Podosphaera Kunze 1823
  • Sawadaea Miyabe 1914
  • Setoidium (R.T.A. Cook, A.J. Inman & C. Billings) R.T.A. Cook & U. Braun 2012
  • Streptopodium R.Y. Zheng & G.Q. Chen 1978
  • Takamatsuella U. Braun & A. Shi 2012
  • Typhulochaeta S. Ito & Hara 1915
  • Przypisy

    1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-05-19].
    2. Janusz Błaszkowki: Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii. Wyd AR w Szczecinie, 1999. ISBN 83-87327-23-9.
    3.  Flora Polska. Grzyby (Mycota) 15: Ascomycetes, Erysiphales. Sałata B. 1985. PWN, Warszawa-Kraków
    4. CABI databases (ang.). [dostęp 2016-05-07].
    Konidium (l.mn. konidia), zarodniki konidialne – rodzaj zarodników grzybów, stanowiących organ rozmnażania bezpłciowego. Występują w dwóch typach, jako blastokonidia i tallokonidia. Wytwarzane są często przez workowce (Ascomycota), rzadziej podstawczaki (Basidiomycota). Powstają na szczycie strzępki przez pączkowanie holoblastyczne (odcinanie wszystkich ścian pączka) lub enteroblastyczne (kiedy zewnętrzna ściana nie ulega odcięciu).Erysiphe R. Hedw. ex DC. (mączniak) – rodzaj grzybów z rodziny mączniakowatych (Erysiphaceae. Należy do niego duża ilość gatunków. Są to tzw. grzyby mikroskopijne. W Polsce stwierdzono występowanie ponad 50 przedstawicieli rodzaju Erysiphe. Jest to jednak tylko liczba przybliżona i to z różnych powodów. Po pierwsze w wyniku dalszych badań terenowych zapewne odkryte zostaną nowe gatunki dotąd w Polsce nie potwierdzone, po drugie nazewnictwo w opracowaniu polskim i na Index Fungorum znacznie różni się i nie sposób do końca je uzgodnić. Liczne gatunki w polskim opracowaniu zaliczane do Erysiphe, w Index Fungorum zostały przeniesione do rodzajów Golovinomyces, Neoerysiphe i Leveillula, zaś liczne gatunki z rodzajów Microsphaera zostały na Index Fungorum włączone do Erysiphe. Ponadto taksonomia w obrębie grzybów workowych na Index Fungorum dynamicznie zmienia się.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Konidiofor – szczytowa strzępka grzybni, na której wytwarzane są zarodniki konidialne. Występuje np. u grzybów z klasy sprzężniaków (Zygomycota). Konidiofor wyrasta z komórki bazalnej i zazwyczaj posiada wzniesiony do gory trzonek (kolumella), na którym wytwarzane są zarodniki. Trzonek ten może być nierozgałęziony, jak np. u kropidlaków (Aspergillus), lub rozgałęziony, jak u pędzlaków (Penicillum), rozgałęzienia te to metule. Na końcu kolumelli lub metuli znajduje się komórka konidiotwórcza (fialida), z której wyrastają konidia
    Klasa (łac. classis) – kategoria systematyczna w systematyce roślin obejmująca spokrewnione rzędy, odpowiadająca rangą gromadzie (classis) w systematyce zwierząt. Kategoriami pomocniczymi dla klasy są nadklasa (superclassis) i podklasa (subclassis).
    Septa (l. mn. septy, łac. septum) – u grzybów jest to poprzeczna ściana dzieląca strzępkę na komórki. Strzępki z przegrodami nazywane są strzępkami septowanymi, strzępki bez przegród to strzępki nieseptowane.
    Ssawki, haustoria – odgałęzienia pasożytniczego grzyba lub drobne korzenie boczne roślin pasożytniczych, wrastające w ciało organizmu żywicielskiego i pobierające z niego substancje pokarmowe. Ssawki pasożytów łodygowych przenikają przez warstwę korową i miękiszową łodygi żywiciela, a po dotarciu to tkanki przewodzącej następuje wykształcenie elementów przewodzących i połączanie systemów przewodzących żywiciela i pasożyta. Pasożyty korzeniowe łączą się ssawkami z systemem przewodzącym rośliny żywicielskiej po wrośnięciu w jej korzenie. Rozwój ssawek związany jest z odbieraniem sygnałów chemicznych od rośliny żywicielskiej oraz zmiany potencjału redoks. Stwierdzono, że rozwój haustoriów roślin pasożytniczych może być hamowany przez abskularne grzyby mikoryzowe.
    Rozmnażanie bezpłciowe, wegetatywne, agamiczne - typ rozmnażania organizmów, który nie jest związany z wytwarzaniem komórek generatywnych czyli gamet. Organizm potomny powstaje z części organizmu rodzicielskiego. U bakterii może dojść do prostego przewężenia i powstania dwóch komórek potomnych z jednej rodzicielskiej, organizm rozgwiazdy może zostać odtworzony tylko z jednego ramienia oderwanego od organizmu rodzicielskiego, rośliny mogą wytwarzać bulwy, cebule, rozłogi, porosty urwistki itd. (patrz typy rozmnażania bezpłciowego poniżej).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.135 sek.