• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lyra - Wysoki Jesionik



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Bór świerkowy (świerczyna) – las iglasty, w którym dominującym gatunkiem w drzewostanie jest świerk. Bory świerkowe występują przede wszystkim w górach w paśmie regla dolnego jak i regla górnego. Pozostałe bory świerkowe są głównie wynikiem sztucznego nasadzania.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

    Lyra (historyczna nazwa niem. Leier Berg) – szczyt (góra) o wysokości 1103 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1092 m n.p.m.), będący grupą skalną w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Ludvíkov, oddalony o około 4,6 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd).

    Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.Grzbiet górski – obszar położony wzdłuż linii grzbietowej łączący znaczące szczyty i przełęcze danego pasma górskiego (formacji górskiej).

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Lokalizacja[ | edytuj kod]

    Lyra jest górą trudno rozpoznawalną i niezbyt charakterystyczną, położoną w tercecie gór: Lyra – Žárový vrchPlošina, mających wysokości powyżej 1000 m n.p.m. oraz leżącą w części (mikroregionie) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina) na ramieniu bocznym, ciągnącym się od przełęczy Sedlo nad Karlovou Studánkou (Kóta) do góry Zámecká hora. Jest jednocześnie najwyższym szczytem tego grzbietu, położonym około 3 km na północny zachód od miejscowości Karlova Studánka oraz blisko przebiegającej drogi nr Bělá pod Pradědem – Bruntál i przełęczy Sedlo nad Karlovou Studánkou.

    Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skałę tę wyróżnił i opisał po raz pierwszy René-Just Haüy w 1813 roku.Pensjonat – turystyczny obiekt hotelarski posiadający co najmniej 7 pokoi, świadczący dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.

    Górę ogranicza od południowego zachodu przełęcz Sedlo nad Karlovou Studánkou, od zachodu dolina potoku Videlský p., od północnego zachodu przełęcz o wysokości 954 m n.p.m. w kierunku góry Bučina, od północy potok Střední Opava i dwa krótkie potoki, będące jego dopływami, od północnego wschodu przełęcz o wysokości 951 m n.p.m. w kierunku góry Žárový vrch, od wschodu dwa potoki, będące dopływami potoku Bílá Opava i od południowego wschodu szczyty Skalnatý vrch i Rolandův kámen.

    Punkt geodezyjny - punkt wchodzący w skład osnowy geodezyjnej, którego położenie na ziemi zostało określone współrzędnymi geodezyjnymi względem przyjętego układu odniesienia.Ludvíkov (niem. Ludwigsthal) – gmina w Czechach, w powiecie Bruntál, w kraju morawsko-śląskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2012 liczyła 328 mieszkańców.

    W otoczeniu góry znajdują się szczyty: od północnego wschodu Žárový vrch–JZ, od wschodu Na Vyhlídce (2), od południowego wschodu Rolandův kámen i Skalnatý vrch, od południowego zachodu Prostřední vrch i Ostrý vrch oraz od północnego zachodu Bučina.

    Stoki[ | edytuj kod]

    Stoki zalesione są w większości lasem świerkowym, z domieszką nielicznego drzewostanu liściastego (głównie buczynowego), szczególnie w niższych partiach, z ogołoceniem występującym na północ od szczytu głównego. Na niemalże wszystkich stokach znajdują się pojedyncze skaliska oraz nieliczne grupy skalne. Wokół obu szczytów Lyry na wysokości około 1000 m n.p.m. przebiega asfaltowa aleja tzw. Pytlácká cesta. Przez stoki przebiegają ponadto nieliczne ścieżki m.in. Videlská cesta (stok północny), oraz ścieżka główna, biegnąca w linii prostej grzbietem góry w leśnej przecince, od której następuje dojście do obu szczytów Lyry.

    Hotel – obiekt wchodzący w skład infrastruktury turystycznej, w którym świadczone są odpłatnie usługi noclegowe (przede wszystkim krótkookresowe).Infrastruktura turystyczna – są to wszelkiego rodzaju obiekty oraz urządzenia turystyczne, które mają na celu służenie przyjeżdżającym na dany obszar turystom - zaspokajaniu ich potrzeb związanych z bierną oraz aktywną turystyką.
    Ścieżka główna na grzbiecie góry Lyra

    Szczyt główny[ | edytuj kod]

    Szczyt jest grupą skalną o długości około 70 m, która jest punktem widokowym w miejscu o nazwie Ke skalám na Lyře. Widoczne są szczyty m.in.: Pradziad, Vysoká hole, Petrovy kameny i Žárový vrch.

    Widok ze szczytowego skaliska góry Lyra na szczyty gór Vysoká hole, Petrovy kameny i Pradziad

    Na tych wysokościach około 1000 m n.p.m. bardzo popularną rośliną występującą niemalże na całym obszarze Wysokiego Jesionika jest czarna jagoda, licznie występująca również i na szczytowym skalisku Lyry. Dojście do skaliska następuje ze ścieżki głównej, oznaczonej na pniach drzew dwoma poziomymi białymi paskami, która biegnie z asfaltowej alei wokół kopuły szczytowej z oboma szczytami Lyry.

    Potok – niewielki ciek wodny o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Jest wodą płynącą, zwykle w korycie wyerodowanym w skałach. Charakteryzują go duże spadki zwierciadła wody i burzliwy nurt. W Polsce potokami nazywane są przeważnie cieki płynące w górach i na wyżynach. Cechą potoków górskich są spadki koryt od 5% do 30%, a potoków wysokogórskich nawet do 80% i więcej. Na wyżynach, potoki charakteryzują się spadkami od 5% do 10%. Zlewnia potoku zwykle nie przekracza 100 km². Podłoże w potokach wysokogórskich stanowią lite skały, niżej głazy, następnie kamienie przemieszane ze żwirem, a jeszcze niżej żwir i wreszcie piasek i muł.Skały magmowe – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał osadowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstałych wskutek krystalizacji lub zakrzepnięcia magmy w głębi skorupy ziemskiej lub lawy na powierzchni Ziemi. Geolodzy opisali ponad 700 odmian skał magmowych.

    Punkt geodezyjny o wysokości 1092,30 m n.p.m. oddalony jest od szczytu głównego o około 85 m na południe, z widocznym koło niego zamontowanym, stalowym słupkiem ostrzegającym przed jego zniszczeniem z tabliczką, z napisem Státní triangulace Poškození se trestá, ustawiony po prawej stronie ścieżki głównej (idąc z przełęczy Sedlo nad Karlovou Studánkou) i często jest podawany na mapach jako główny szczyt góry.

    Světlá Hora – gmina w Czechach, w powiecie Bruntál, w kraju morawsko-śląskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2012 liczyła 1454 mieszkańców.Mikroregion – mały obszar wydzielony z większego terenu (regionu, mezoregionu lub makroregionu) ze względu na występujące specyficzne warunki geograficzne, przyrodnicze, społeczno-kulturowe lub gospodarcze.
    Punkt geodezyjny blisko ścieżki głównej na górze Lyra

    Szczyt drugorzędny[ | edytuj kod]

    Jest szczytem podwójnym. W odległości około 630 m na południowy zachód od szczytu głównego znajduje się drugorzędny szczyt określony jako Lyra - J o wysokości 1097 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych (50°05′30,0″N 17°17′24,4″E/50,091667 17,290111). Oba szczyty położone są pomiędzy przełęczą o wysokości 1084 m n.p.m.

    Mala Morávka – gmina w Czechach, w powiecie Bruntál, w kraju morawsko-śląskim. Leży po obu stronach historycznych granic lądowych Moraw i Śląska. Ma 711 mieszkańców (2012) i terytorium o powierzchni 6158 ha. Przez wieś płynie rzeka Moravice.Prostřední vrch (niem. Mittelhübel) – szczyt (góra) o wysokości 1153 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1152 m n.p.m. lub bardziej dokładna 1152,5 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, oddalony o około 2,5 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd).

    Ponadto na stoku zachodnim na wysokości około 1070 m n.p.m., blisko drugorzędnego szczytu Lyra - J postawiono niewielką altankę widokową. Widoczne są malownicze perspektywy w kierunku szczytów: Pradziad, Malý Děd, Prostřední vrch i Sokol. Dojście do niej następuje ze ścieżki głównej przy wykorzystaniu szczegółowych map.

    Krzyż (etymologicznie z łac. crux) – znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii (lub wielu) przecinających się, na ogół pod kątem prostym (†).Biegi narciarskie (także: biegi płaskie, dla odróżnienia od całkowicie innej dyscypliny zimowej – biegów zjazdowych) – sport zimowy popularny w krajach z rozległymi zaśnieżonymi terenami, głównie w północnej Europie oraz Kanadzie. Popularność tego sportu szybko rośnie także w Stanach Zjednoczonych, Rosji i krajach Europy Środkowej.

    Geologia[ | edytuj kod]

    Pod względem geologicznym masyw góry Lyra należy do jednostki określanej jako kopuła Desny i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie mylonitów, fyllitów i kwarcytów. Stwierdzono również występowanie skał magmowych, głównie pegmatytów.

    Wody[ | edytuj kod]

    Wody z góry płyną do dorzecza Odry, które należy do zlewni Morza Bałtyckiego. Ze stoków góry bierze swój początek kilka krótkich potoków, głównie ze stoku północnego oraz wschodniego o nazwie Na svahu.

    Gmina (od niem. Gemeinde – komuna, społeczność) – wspólnota samorządowa osób zamieszkujących określone terytorium.Szlak rowerowy — trasa wycieczkowa dla rowerzystów, oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi. Zgodnie z normami znakowania PTTK, szlaki rowerowe oznaczone są białymi kwadratami z czarnym symbolem roweru i paskiem koloru szlaku (szlaki krajowe), lub literą R i numerem szlaku (szlaki międzynarodowe). Można jednak spotkać w terenie oznaczenia nie trzymające się tych norm (zwłaszcza starsze szlaki) np. biały kwadrat z symbolem roweru w kolorze szlaku. Ze względu na częstsze niż w przypadku szlaków pieszych umieszczanie oznakowania na drogach publicznych, znaki szlaków rowerowych uznane zostały za dodatkowe znaki drogowe, uzyskując symbole R-1, R-1a, R-1b, R-2, R-2a i R-3.

    Ochrona przyrody[ | edytuj kod]

    Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt.

    Na krótkim odcinku około 1,7 km stoku wschodniego góry o nazwie Na svahu przebiega 29,2 km długości ścieżka dydaktyczna o nazwie (cz. Naučná stezka Muzeum Wide Web) na trasie:

    Kopuła Desny – jednostka geologiczna leżąca we wschodniej części Sudetów Wschodnich Wysoki Jesionik), w Czechach.Petrovy kameny (niem. Peterstein, potoczna nazwa polska Kamienie Piotrowe) – szczyt o wysokości 1446 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1438 m n.p.m.), będący grupą skalną w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w Czechach, w Sudetach Wschodnich, na historycznej granicy Śląska i Moraw, oddalony o około 1650 m na południe od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd), leżący na jego głównym grzbiecie (grzebieniu), pomiędzy szczytami Pradziad i Vysoká hole.
    Ścieżka edukacyjna zielona.svg Malá MorávkaKarlovice (z 14 stanowiskami obserwacyjnymi na trasie)

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bělá pod Pradědem - gmina wiejska w północnej części Republiki Czeskiej, w powiecie Jesionik. Zamieszkuje ją 1808 mieszkańców. Historycznie położona jest na Dolnym Śląsku, w jego czeskiej części.
    Fyllit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego. Składa się głównie z kwarcu i serycytu oraz mniejszych ilości chlorytu, albitu, biotytu i pyłu grafitowego. Struktura może być granolepidoblastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa. Występuje tu charakterystyczna podzielność na cienkie płytki z widocznymi warstewkami mikowo-chlorytowymi oraz kwarcowymi lub kwarcowo-skaleniowymi, znaczącymi laminację. Warstewki te często powyginane są w mikrofałdy.
    Współrzędne geograficzne – szerokość i długość geograficzna mierzone w stopniach, minutach i sekundach kątowych. Początkiem układu współrzędnych geograficznych jest przecięcie się południka zerowego (Greenwich) z równikiem.
    Stok – "nachylona powierzchnia stanowiąca element form rzeźby powierzchni Ziemi, na którym pod wpływem siły ciężkości i czynników atmosferycznych rozwijają się procesy rzeźbotwórcze zwane procesami stokowymi; zasięg występowania procesów stokowych wyznacza górną i dolną granicę stoku; materiał zwietrzelinowy usuwany ze stoku jest odkładany u jego podstawy (stok usypiskowy) lub na spłaszczeniach stokowych; na rozwój i kształt stoku wpływa jego budowa litologiczna oraz klimat; badania rozwoju stoku są jednym z podstawowych zadań geomorfologii, mają też duże znaczenie dla gleboznawstwa (erozja gleby) i rolnictwa (rodzaj i kierunek upraw)." Synonimem stoku, jednak o znaczeniu nierównoważnym, jest zbocze. Termin stok ma dwa znaczenia – szersze i węższe. W znaczeniu ogólnym, używanym zwłaszcza w geologii dynamicznej, oznacza każdą nachyloną powierzchnię terenu, między kulminacją a podnóżem. W węższym znaczeniu tak nazywa się powierzchnię nachyloną formy wypukłej. W odniesieniu do form wklęsłych bardziej odpowiedni jest termin zbocze. W geografii, w podręcznikach szkolnych i akademickich (w tym z zakresu geomorfologii) mówi się na przykład o stokach góry, ale o zboczach doliny lub kotliny.
    Trasa narciarska – oznaczona trasa, przeznaczona do zjazdu narciarskiego (po stoku lub zboczu górskim) lub do biegu narciarskiego. Trasy narciarskie przeważnie są utrzymywane przez operatorów ośrodków narciarskich, którzy utrzymują również wyciągi narciarskie.
    Žárový vrch (niem. Brandberg) – szczyt (góra) o wysokości 1101 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1093 m n.p.m. lub 1094 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, oddalony o około 6,4 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd).
    Rudná pod Pradědem (niem. Vogelseifen) – gmina w Czechach, w powiecie Bruntál, w kraju morawsko-śląskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2012 liczyła 387 mieszkańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.