• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lyon



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Klaudiusz, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, oficjalna tytulatura cesarska: Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (ur. 1 sierpnia 10 p.n.e. w Lugdunum w Galii, zm. 13 października 54 n.e.) – historyk, czwarty cesarz rzymski od 25 stycznia 41 roku do swojej śmierci, syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej; bratanek cesarza Tyberiusza, stryj cesarza Kaliguli, brat Germanika.Institut polytechnique des sciences avancées (IPSA Paris i Tuluza) – jedna z francuskich politechnik zaliczanych do Grandes Ecoles. Założona w 1961.

    Lyon (rzymskie Lugdunum, arpit. Liyon) – miasto we Francji. Tworzy trzecią co do wielkości aglomerację we Francji (po Paryżu i Marsylii). Leży w środkowo-wschodniej części kraju, nad rzekami Rodanem i Saoną, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Rodan. Jest stolicą regionu i departamentu.

    Sicherheitsdienst des Reichsführers-SS (SD, pol. Służba Bezpieczeństwa Reichsführera SS) – organ wywiadu, kontrwywiadu i służby bezpieczeństwa SS, działający w III Rzeszy w latach 1931–1945.Francuskie powstanie narodowowyzwoleńcze (zwane także II bitwą o Francję, II kampanią francuską, francuskim powstaniem narodowym, francuskim powstaniem powszechnym i Wyzwoleniem Francji) – okres intensywnych walk między FFI wspieranymi przez wojska koalicji antyhitlerowskiej a siłami Osi po Jour J na terenie Francji.

    Historia[ | edytuj kod]

    Od starożytności do XIX wieku[ | edytuj kod]

    Lyon został założony przez Rzymian w 43 p.n.e. jako Lugdunum i po pewnym czasie przekształcił się w główny ośrodek prowincji Galia. Około 470 miasto zajęte zostało przez Burgundów, a następnie przez Franków (534). W 879 powróciło do Burgundii, w 1032 zostało przyłączone do Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Prawa miejskie od XIII wieku. Od 1307 Lyon należy do Francji. Po okresie upadku w średniowieczu, w XVI wieku rozpoczął się ponowny rozwój Lyonu jako ważnego ośrodka handlowego i finansowego. W 1793, w czasie rewolucji francuskiej, w mieście wybuchło powstanie żyrondystów i rojalistów przeciwko jakobinom. Natomiast w latach 1831 i 1834 miały tu miejsce krwawo stłumione powstania tkaczy.

    Rząd Tymczasowy Republiki Francuskiej – rząd francuski utworzony pod koniec II wojny światowej, istniejący w latach 1944-1946.Trolejbus – pasażerski pojazd drogowy zaprojektowany do przewozu więcej niż dziewięciu osób (wliczając kierowcę), napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej i nie poruszający się po szynach. Ma dwa odbieraki prądu połączone z zawieszoną nad jezdnią parą przewodów. Stąd nazwa od angielskiego słowa „trolley” i końcówki „bus” od omnibus (po łacinie – dla wszystkich). W Polsce trolejbusy korzystają z prądu stałego o napięciu 600 V.

    To tutaj bracia Lumière zbudowali swój kinematograf i nakręcili pierwszy film. Natomiast pierwszą projekcję kinową przeprowadzili w Paryżu (uczestniczyło w niej 33 widzów). Wydarzenie to miało miejsce 28 grudnia 1895 i jest powszechnie uważane za początek historii kina.

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    W czasie I bitwy o Francję burmistrz Édouard Herriot ogłosił Lyon miastem otwartym. Przez niespełna trzy tygodnie, do 7 lipca, miasto było okupowane przez wojska niemieckie prowadzące rekwizycje artykułów przemysłowych, spożywczych i czystości na rzecz wojska.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Od kapitulacji do miasta znajdującego się następnie pod administracją marionetkowego Państwa Francuskiego ściągali uchodźcy ze strefy okupowanej, Herriot przeciwny dyktaturze Marsz. Philippe'a Pétain'a został aresztowany i deportowany do Niemiec. Jednym z najgorętszych zwolenników reżimu Vichy był prymas Francji i arcybiskup Lyonu kard. Pierre-Marie Gerlier. Swój sztab w mieście miała 14 Dywizja Wojskowa Armii Rozejmowej, jej dowódca oraz gubernator wojskowy miasta gen. Aubert Frère (przewodniczył trybunałowi, który skazał zaocznie gen. de Gaulle'a na śmierć) był jednocześnie działaczem konspiracji wewnątrz wojska. Z jego inicjatywy w Lyonie i jego okolicach ukryto wiele sztuk broni z armijnego arsenału. Komendantem Policji Narodowej w mieście był René Cussonac aktywnie wspierający reżim Vichy i hitlerowców w przeciwieństwie do patriotów takich jak Arthur Martin, funkcjonariusz Żandarmerii Narodowej w Lamure-sur-Azergues, który współpracował z FTP.

    Rower – jedno- lub wielośladowy pojazd drogowy napędzany siłą mięśni poruszających się nim osób za pomocą przekładni mechanicznej, wprawianej w ruch (najczęściej) nogami.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).

    Od listopada 1942, po rozpoczęciu okupacji wolnej strefy, w mieście znajdowała się Komenda Sipo-SD na region Rodan-Alpy kierowana kolejno przez SS-Stubaf Rolfa Müllera (styczeń-kwiecień 1943), SS-Ustuf Fritza Hollerta (pełniący obowiązki przed przyjazdem Müllera i po jego odejściu) i SS-Ostubaf Wernera Knaba (od 3 lipca 1943). Szefem miejscowej sekcji kontrwywiadu (Gestapo) przez cały okres okupacji był SS-Ostuf Klaus Barbie (ze względu na swoje brutalne działania wymierzone przeciw ruchowi oporu, francuskim cywilom i miejscowym Żydom otrzymał przydomek „Kata Lyonu”), za wywiad od stycznia 1944 odpowiedzialny był SS-Ostuf August Moritz (wcześniej zastępca szefa Sipo-SD w Marsylii i Orleanie oraz szef wywiadu SD w Paryżu) zaś dowództwo nad faszystowską milicją sprawował Paul Touvier.

    EMLYON Business School – europejska szkoła biznesowa posiadająca pięć kampusów: w Lyonie, Saint-Étienneie, Casablancaie, Paryżu i Szanghajie). Został założony w 1872 roku. We Francji posiada status grande école.Józef Lucjan Kępiński (ur. 12 września 1900 w Strykowie k. Łodzi, zm. 26 marca 1964 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, oficer kawalerii, pilot sportowy, szef wyszkolenia w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa, podpułkownik (ang. Wing Commander) Królewskich Sił Powietrznych (Royal Air Force).

    Już w 1940 mieście zaczął kształtować się ruch oporu skierowany przeciwko kolaboracyjnym władzom oraz niemiecko-włoskiemu okupantowi. W mieście swoje komórki mają lewicowe Wyzwolenie-Południe i Wolni Strzelcy oraz prawicowa Walka, działający wyłącznie w Rodan skrajnie lewicowa organizacja Powstaniec oraz lokalne siatki. Po ataku Rzeszy na Związek Radziecki uaktywniło się także środowisko Partii Komunistycznej tworząc grupy Wolnych Strzelców i Partyzantów (FTP) w mieście i departamencie. W Lyonie zakonspirował się sierż. Jean Moulin ps. „Rex”, delegat Komitetu Wolnej Francji na kraj. Działania „Rexa” miały na celu zjednoczenie rozdrobnionego ruchu oporu i dokładne skoordynowanie jego działalności z walką Aliantów na froncie. Dzięki jego działaniom doszło do scalenia Walki, Wyzwolenia-Południe i Wolnych Strzelców w Tajną Armię (AS) wierną Wolnej Francji. Sam Moulin stanął na czele Ruchu Zjednoczenia Oporu (MUR).

    Przemysł maszynowy - jest to produkcja maszyn i sprzętu ciężkiego, zwykle na potrzeby innych gałęzi przemysłu. Przemysł maszynowy jest gałęzią przemysłu ciężkiego. Do przemysłu maszynowego nie zalicza się zwykle produkcji pojazdów, statków, urządzeń AGD, oraz przemysłu zbrojeniowego.Klub piłkarski – klub sportowy, którego głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach piłkarskich, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób. Obecnie, kluby piłkarskie są najczęściej klubami jednosekcyjnymi (typowo piłkarskimi), choć mogą również stanowić jedną z sekcji klubu wielosekcyjnego (sekcję piłkarską). Systematyka klubów piłkarskich ze względu na status zrzeszonych w nim osób:

    Wraz z rozpoczęciem okupacji strefy południowej działania ruchu oporu na tym terenie, min. w Lyonie, wyewoluowały z walki politycznej do zbrojnego sprzeciwu. Na początku 1943 powstała Organizacja Oporu Armii (ORA), na której czele stanął były gubernator wojskowy Lyonu gen. Frère, w marcu trzej bojownicy FTP (Jean Aligne, Antoine Fonlupt i Georges Thevenon) sformowali pierwszy oddział maquis w departamencie. 27 maja 1943 „Rex” stanął na czele Krajowej Rady Ruchu Oporu (CNR), nawiązał w tym czasie kontakty z ORA, FTP i ruchami w strefie północnej. Na skutek działań lyońskiego Gestapo dążącego do rozbicia oporu Jean Moulin został aresztowany w Caluire-et-Cuire 21 czerwca 1943 o godzinie 14:40 (na skutek wcześniejszych działań wpadli jego bliscy współpracownicy, komendant naczelny AS gen. Charles Delestraint, mjr Henri Manhès i komendnat regionu R1 kpt. Claudius Billon). Zmarł na skutek brutalnego śledztwa 8 lipca 1943. Mimo sukcesów hitlerowskich służb porządkowych oraz kolaboracyjnych w 1943 ruch oporu w Lyonie i Rodan wzrastał w siłę, min. przez wprowadzenie Przymusowej Służby Pracy wielu młodych ludzi uciekało do oddziałów partyzanckich. Mimo stopniowego przenoszenia centralnych struktur ruchu oporu do Paryża Lyon pozostał jednym z głównych węzłów sieci podziemnych.

    Paul Touvier (ur. 3 kwietnia 1915 w Saint-Vincent-sur-Jabron, zm. 17 lipca 1996 w Paryżu) – szef pronazistowskiej milicji francuskiej. W 1994 jako pierwszy Francuz osądzony i skazany za zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione we Francji Vichy.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Dzieło „Rexa” dopełniło się 1 lutego 1944 kiedy wszystkie odłamy ruchu oporu we Francji zjednoczyły się tworząc wierne Francji Walczącej Francuskie Siły Wewnętrzne (FFI). Ich komendantem na Rodan został mjr Raymond Basset ps. „Mary”. Coraz większa aktywność partyzantów i sabotażystów (szczególnie po wybuchu powstania narodowego) zaostrzyła także nazistowski aparat terroru. 28 sierpnia 1944 komendant regionu R1 płk Auguste Vistel ps. „Alban” rozkazał ściągnąć w kierunku Lyonu blisko 3000 bojowników FFI z powodu zbliżającego się wyzwolenia (w samym Lyonie posiadano ok. 1000 ludzi, z których tylko część posiadała uzbrojenie). Miasto zostało wyzwolone po trzech dniach walk 3 września 1944 przez miejscowe oddziały FFI, regularne wojska francuskie (1 Dywizję Pancerną i 1 Marszową Dywizję Piechoty) oraz amerykańską 36 Dywizję Piechoty (tego samego dnia przemaszerowały one przez Lyon.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Gmina francuska (komuna) – jednostka samorządu terytorialnego Francji. Wchodzi w skład departamentu i odpowiada zakresem działalności polskiej gminie.

    Od początku walk o wyzwolenie Lyonu trwała czystka (l’épuration) - bojownicy FFI organizowali samosądy na kolaborantach, dopiero dzięki staraniom władz francuskich proces ten został zastąpiono oficjalnymi sądami wojennymi i cywilnymi. Łącznie dla departamentu Rodan zapadły 272 wyroki śmierci i 2600 innych wyroków za zdradę stanu.

    UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.Birmingham – miasto (city) i dystrykt metropolitalny w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym West Midlands.

    14 września 1944 Lyon odwiedził gen. Charles de Gaulle, przewodniczący Rządu Tymczasowego. W czasie wizyty określił miasto mianem „Stolicy Ruchu Oporu”.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    Lyon to ważny ośrodek handlowo-finansowy. Jest siedzibą giełdy oraz wielkich banków (m.in. Societé Lyonnaise de Banque i Crédit Lyonnais). Odbywają się tu wielobranżowe targi międzynarodowe.

    Miasto jest tradycyjnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego (nazywa się je czasem światową stolicą jedwabiu). Ponadto rozwinięty jest przemysł chemiczny (zakłady Rhône-Poulenc i Institut Merieux), metalowy, maszynowy, samochodowy (zakłady Renault), elektroniczny, odzieżowy, obuwniczy i spożywczy.

    Rodan-Alpy (Region Rodano-Alpejski, fr. Rhône-Alpes) – region administracyjny w południowo-wschodniej Francji. Od wschodu graniczy ze Szwajcarią i Włochami, od strony południowo-wschodniej z regionem Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, od południa z Langwedocją-Roussillon, od zachodu z Owernią a od północy z Burgundią i Franche-Comté. Nazwa regionu wywodzi się od nazwy głównej rzeki - Rodanu oraz łańcucha górskiego Alp, który rozciąga się we wschodniej części tego obszaru. Na jego terenie znajdują się dwie historyczne krainy: Lyonnais i Sabaudia, a także Bresse (do XVII wieku w Sabaudii).Miasta partnerskie – forma partnerstwa między miastami w różnych krajach, która ma na celu wymianę kulturalną, gospodarczą i informacyjną. W Europie formę tę powszechnie określa się terminami: miasta bliźniacze, miasta przyjacielskie (miasta zaprzyjaźnione) lub miasta partnerskie. Poza Europą (szczególnie w krajach anglosaskich) współpracę między miastami określa się pojęciem miasta siostrzane (ang.: Sister City; l. mn.: Sister Cities) lub bliźniacze (ang.: Twin Towns albo Twinning Towns); w krajach socjalistycznych - miasta braterskie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Karakalla (ur. 4 kwietnia 188, zm. 8 kwietnia 217; Caracalla, Marcus Aurelius Antoninus Bassianus, Marcus Aurelius Severus Antoninus) – cesarz rzymski. Syn Septymiusza Sewera i Julii Domny. Współrządził z ojcem, po jego śmierci (krótkotrwale) z bratem Getą. Po jego zamordowaniu w roku 212 został cesarzem samodzielnym.
    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Raymond Domenech (wym. [ʁɛmɔ̃ dɔmɛnɛk]; ur. 24 stycznia 1952 w Lyonie) – były francuski piłkarz, a obecnie trener piłkarski. Przez jedenaście lat był selekcjonerem młodzieżowej drużyny narodowej Francji. Od 2004 do 2010 roku był szkoleniowcem dorosłej reprezentacji, z którą wywalczył wicemistrzostwo świata na mundialu 2006. Od 2016 roku selekcjoner Bretanii.
    Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.
    Powstania tkaczy w Lyonie – głośne bunty pracowników zakładów jedwabniczych w Lyonie w latach 1831 i 1834, w przededniu powstania ruchu robotniczego.
    Ogród zoologiczny, zoo – urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nim związanymi, gdzie przetrzymywane są oraz eksponowane publicznie przez co najmniej 7 dni w roku żywe zwierzęta gatunków dziko występujących, z wyjątkiem:
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.