• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lutnia - instrument



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Gallichon, także Galichon – instrument należący do chordofonów szarpanych, jest późnobarokową odmianą lutni basowej. Galichon bywa też mylony z mandorą, poprzedniczką mandoliny.Teorban także Torban (ukr. Торбан lub Теорбан, ros. Торбан) zw. także pańską bandurą albo ruskim teorbanem – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych, należy do rodziny lutni. Instrument ten powstał i zdobył wielką popularność w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVIII i XIX w., był często wykorzystywany w muzyce dworskiej, na Ukrainie uważany za instrument narodowy. Teorban łączy w sobie cechy zachodnioeuropejskiej teorby i ukraińskiej bandury. Cechą wyróżniającą ten instrument spośród innych odmian lutni basowych jest obecność dodatkowych, sopranowych strun burdonowych, rozpiętych na lewej stronie płyty wierzchniej i strojonych diatonicznie, podobnie jak ma to miejsce w bandurze. Niewykluczone, że nazwa teorban jest zestawieniem słów teorba i bandura
    Replika 8-strunowej lutni z okresu renesansu (Muzeum w Wiedniu)
    Lutnia arabska z 1931 roku, Paryż, Muzeum Muzyki
    "Muzykanci" z lutnią w ręku na obrazie Caravaggio
    Lutnia romantyczna na obrazie Henry'ego Pickersgilla, "Greczynka", 1829 r.

    Lutnia – nazwa odnosząca się do rodziny instrumentów zaliczanych do instrumentów strunowych szarpanych. Jej przyswojenie przez kulturę europejską nastąpiło na styku z kulturą arabską. Pochodzi z arabskiej Hiszpanii (arab al-ud) lub z Sycylii, gdzie mogła trafić też za pośrednictwem muzyków bizantyjskich. W Europie grali na niej średniowieczni minstrele. Odgrywała pierwszoplanową rolę w muzyce renesansu (lutnia renesansowa) i wczesnego baroku (lutnia barokowa), dopóki nie wyparł jej klawesyn. Istniały jednak pewne odmiany lutni używane jeszcze pod koniec XVIII i w XIX wieku (zobacz. teorban, gallichon i lutnia romantyczna)

    Mandolina barokowa (wł. mandolino) – instrument strunowy, szarpany z rodziny lutni. Powstała w I poł. XVII wieku i wywodzi się od małej lutni sopranowej (mandory). Jej następczynią była mandolina neapolitańska. W latach 1600–1750 mandolina była instrumentem bardzo popularnym w orkiestrach barokowych i wielu kompozytorów włoskich, francuskich i niemieckich pisało na ten instrument. Powstało także kilka odmian mandoliny barokowej, takich jak mandolina genueńska (pierwsza mandolina o strunach metalowych), mandolina cremońska (pierwsza mandolina o zbliżonym do współczesnego stroju kwintowym), czy nieco późniejsze: mandolina mediolańska i mandolina lombardzka.Saz (z perskiego ساز‎ sāz - muzyka) - instrument strunowy szarpany. Popularny na terenie Iranu, Azerbejdżanu, Armenii, Turcji, Kurdystanu i krajów bałkańskich.

    Lutnia bliskowschodnia przetrwała do dziś w niemal niezmienionym kształcie i jest obecnie najpopularniejszym instrumentem w krajach arabskich, Turcji i w Iranie. Lutnia europejska od czasów średniowiecza podlegała wielu modyfikacjom, aż w końcu została niemal zupełnie zapomniana na prawie półtora stulecia a rolę lutni barokowej przejęła mandolina. W Hiszpanii instrument ten przetrwał w nieco zmienionej formie i istnieje w muzyce hiszpańskiej do dziś jako lutnia współczesna (hiszp. laud – lutnia), lub jej mniejsza odmiana – bandurria.

    Michelangelo Merisi da Caravaggio (ur. 29 września 1571, zm. 18 lipca 1610) – włoski malarz działający w latach 1593–1610 w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii. Był reformatorem malarstwa europejskiego na przełomie XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna ludzkiego ciała, idealizowanego przez malarzy renesansowych. W celu ukazania realizmu wprowadził do swych dzieł ostry światłocień. Malowidła Caravaggia cechuje połączenie fizycznej formy i psychologicznej treści. Jego styl stał się wzorem dla malarzy epoki baroku. Caravaggio był zapomniany w wiekach XVIII i XIX, został na nowo odkryty dopiero w XX stuleciu. Obecnie jest uznawany za pierwszego wielkiego artystę barokowego.Lutnia romantyczna zw. także gitarolutnią - instrument należący do chordofonów szarpanych, jest odmianą lutni powstałą w połowie XIX wieku w Niemczech. Pochodzi prawdopodobnie od gallichonu. Największą popularność przeżywała w latach 1896 - 1939 w związku z popularnością ruchu Wandervögel. Gdzieniegdzie wytwarzana jest do dziś . Lutnia romantyczna strojona była jak gitara klasyczna.

    Obecnie obserwuje się renesans lutni europejskiej związany ze wzrostem popularności muzyki dawnej i chęcią odtworzenia jej oryginalnego brzmienia a także dużą liczbą współczesnych kompozycji pisanych na lutnię.

    Spis treści

  • 1 Budowa
  • 2 Rodzaje lutni europejskich
  • 3 Rodzaje lutni bliskowschodnich
  • 4 Przypisy
  • 5 Bibliografia
  • II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chordofony, strunowe instrumenty muzyczne − grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej opracowanej przez Curta Sachsa oraz Ericha M. von Hornbostela, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna.
    Buzuki – instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych wywodzący się z Azji Środkowej, popularny również w muzyce celtyckiej.
    Oud (arab.عود ʿūd; som. Kaban; per.: بربط barbat; tur. ud lub ut) instrument strunowy uważany za przodka lutni, nazywany również lutnią arabską bądź lutnią perską. Wywodzi się z okolic Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu. W krajach arabskich oud jest równie popularny jak gitara czy pianino w krajach europejskich.
    Minstrele (ang. minstrel, fr. ménestrel) - popularyzatorzy i wykonawcy (śpiewacy, recytatorzy) poezji, działający w XIII - XIV w. w Europie Zachodniej. Przebywali na dworach lub wędrowali z miasta do miasta. Wywodzili się z uprawiających sztukę poetycką trubadurów albo spośród zawodowych "zabawiaczy" dworskich: grajków, śpiewaków, żonglerów, akrobatów. Obok popularyzacji pieśni miłosnych trubadurów i truwerów prezentowali też własną zróżnicowaną twórczość literacką, podejmującą tradycyjne motywy legend i ballad ludowych. W Niemczech minnesingerzy, w Polsce rybałci.
    Mandora – strunowy instrument muzyczny z rodziny lutni. Wykształcił się prawdopodobnie w czasach wczesnego renesansu ze średniowiecznej giterny (małej lutni sopranowej). Mandora jest uważana za poprzedniczkę mandoliny. We Włoszech ten instrument nazywano mandolą (jest to również nazwa późniejszego instrumentu z rodziny mandolin).
    Lutnia renesansowa – instrument muzyczny szarpany z rodziny lutni. Lutnię renesansową uznaje się za klasyczną odmianę lutni europejskiej. Była najważniejszym instrumentem doby renesansu. Wywodzi się ona bezpośrednio od lutni średniowiecznej, a jej następczynią była lutnia barokowa.
    Mandolina – strunowy instrument muzyczny z rodziny chordofonów szarpanych posiadający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis³.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.