• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lurduzaur

    Przeczytaj także...
    Iguanodony (Iguanodontia) to grupa ornitopodów znanych od środkowej jury do późnej kredy. Należą do nich między tak znane dinozaury jak Iguanodon, Camptosaurus, Ouranosaurus czy Edmontosaurus. Iguanodony są ogólnie dość dobrze poznaną grupą dinozaurów ptasiomiednicznych i najwcześniejszą odkrytą (iguanodon był po megalozaurze pierwszym odkrytym dinozaurem). Największy z nich – Zhuchengosaurus osiągał do ok. 16 m długości co czyniło go największym dinozaurem ptasiomiednicznym. Iguanodony charakteryzujące się masywniej zbudowanym i większym ciałem niż bardziej bazalne ornitopody, rozbudowanymi kośćmi nosowymi oraz minimum sześcioma kręgami piersiowymi zazwyczaj klasyfikuje się jako infrarząd ornitopodów, choć Benton (2004)uważa te drugie za infrarząd, a Iguanodontia nie nadaje rangi. Tradycyjnie do iguanodonów wliczano nadrodzinę Iguanodontoidea i rodzinę Iguanodontidae. Nowsze jednak badanie wykazały, że tak rozumiane Iguanodontia jest grupą grupą parafiletyczną, gdyż nie umieszcza się w ich obrębie Hadrosauridae. Obecnie w literaturze naukowej termin Iguanodontia jest nadal stosowany, choć nie posiada rangi i wlicza się do niego także hadrozaury.Waldozaur (Valdosaurus) – rodzaj ornitopoda z rodziny driozaurów (Dryosauridae) żyjącego we wczesnej kredzie na obecnych terenach Europy. Gatunek typowy rodzaju, V. canaliculatus, został opisany w 1975 roku przez Petera Galtona w oparciu o kość udową (NHM R185, dawniej BM R185) pochodzącą z datowanych na barrem osadów na wyspie Wight. Galton wstępnie przypisał ten gatunek do rodzaju Dryosaurus, jednak już w 1977 roku ukuł dla niego nową nazwę rodzajową Valdosaurus. Kość udowa NHM R185 mierzy 14 cm długości i należy do osobnika młodocianego, mierzącego prawdopodobnie około 127 cm długości. Dorosły waldozaur osiągał jednak znacznie większe rozmiary – długość kości udowej mogła dochodzić do 50 cm. Oprócz holotypu znana jest także druga kość udowa (NHM R186). W 1982 roku Galton i Philippe Taquet opisali drugi gatunek waldozaura – V. nigeriensis z aptu Nigru, jednak z powodu różnic stratygraficznych i morfologicznych pomiędzy V. canaliculatus a V. nigeriensis w 2009 roku Peter Galton przeniósł drugi spośród tych gatunków do osobnego rodzaju Elrhazosaurus.
    Nigerzaur (Nigersaurus taqueti) – rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny rebbachizaurów (Rebbachisauridae); jego nazwa znaczy "jaszczur z Nigru". Opisano jeden gatunek nigerzaura, Nigersaurus taqueti. Skamieniałości zwierzęcia zebrał już Philippe Taquet w 1976 roku (od jego nazwiska wywodzi się nazwa gatunkowa taqueti), opis nigerzaura przedstawił Paul Sereno i wsp. w 1999.

    Lurduzaur (Lurdusaurus arenatus) – dinozaur z grupy iguanodonów (Iguanodontia), z rodziny Iguanodontidae. Lurdusaurus znaczy „ciężki (ważny) jaszczur” (z łac. lurdus – „ciężki, ważny, znaczący” + saurus – jaszczurka). Nazwa gatunkowa (łac. arenatus – piaszczysty) odnosi się do miejsca znalezienia – pustyni Ténéré, która jest piaszczysta.

    Suchomim (Suchomimus) – rodzaj teropoda z rodziny spinozaurów (Spinosauridae). Szczątki tego dinozaura odkryła w 1998 roku wyprawa Paula Sereno na pustyni Ténéré w Nigrze.Iguanodon („ząb iguany”) – rodzaj dinozaura z grupy ornitopodów zajmujący pozycję pośrodku pomiędzy pierwszymi z szybkich, dwunożnych hipsylofodontów z jury środkowej, a hadrozaurami stanowiącymi najbardziej zaawansowane formy z kredy późnej. Do rodzaju zaliczano wiele gatunków datowanych w czasie od jury późnej do kredy późnej, zamieszkujących Europę, Azję i Amerykę Północną. Taksonomia rodzaju pozostaje przedmiotem badań, opisywane są nowe gatunki, a stare przenosi się do odrębnych rodzajów. Na początku XXI wieku badacze zasugerowali pozostawienie w nim tylko jednego dobrze uzasadnionego gatunku I. bernissartensis, żyjącego od późnego barremu do najwcześniejszego aptu (kreda wczesna) na terenie dzisiejszej Belgii i prawdopodobnie na innych terenach Europy. Dokładniej okres ten przypada na 126-125 milionów lat temu. Były to masywne, duże zwierzęta roślinożerne wyróżniające się dużym kolcem na kciuku służącym prawdopodobnie do obrony przed drapieżnikami, podczas gdy cztery kolejne chwytne palce używane były podczas żerowania.

    Żył w okresie wczesnej kredy (ok. 115–112 mln lat temu) na terenach Afryki. Długość ciała do 9 m, masa ok. 6 t. Jego szczątki znaleziono w Nigrze (formacja Echkar – górna część formacji Elrhaz, Gadoufaoua). Materiał kopalny to pozostałości dwóch osobników. Holotyp (MNHN GDF 1700) to niemal kompletny szkielet, braknie tylko części czaszki.

    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Był jednym z najciężej zbudowanych iguanodontów, do czego odnosi się nazwa. Jego tors był nisko zawieszony, około 70 cm powyżej poziomu gruntu, a szyja mierzyła 1,6 m długości. Ogon w porównaniu do innych ornitopodów był krótszy, a kończyny górne długie i mocne (ich długość stanowi 60% długości kończyn tylnych), podobnie jak u Iguanodon bernissartensis. Przez ciężką i wyraźnie niezgrabną budowę, Lurdusaurus jest uważany za powolnego dinozaura.

    Niger (Republika Nigru, franc. République du Niger) – państwo położone w Afryce Zachodniej na Saharze. Graniczy na południu z Nigerią i Beninem, na północy z Algerią i Libią, od zachodu z Burkina Faso i Mali, a od wschodu z Czadem. Nazwa pochodzi od przepływającej przez ten kraj rzeki Niger. Stolicą Nigru jest Niamey.Kryptops (Kryptops palaios) – prymitywny przedstawiciel rodziny abelizaurów, znany z pustyni Ténéré z Afryki z nierozdzielonych wiekowo osadów aptu -albu.

    Paleoekologia[ | edytuj kod]

    Nisko położony tułów lurduzaura, który uniemożliwiał mu osiąganie wysokich prędkości, sprawiał, że środek ciężkości zwierzęcia był położony niżej, niż u podobnie zbudowanych dinozaurów, co pozwalało mu na szybkie zwrócenie się twarzą do atakującego drapieżnika. I wtedy lurduzaur mógł uczynić użytek z palców znajdujących się po wewnętrznej stronie dłoni przekształconych w stożkowate pazury. A miał się przed kim bronić – obok lurduzaura znaleziono kilka wielkich drapieżników (Eokarcharia, Kryptops i Suchomim). Inne znalezione w tej formacji dinozaury to nieco bardziej zaawansowany krewniak lurduzaura – grzebieniasty Uranozaur, dryozauryd Waldozaur i rebbachizauryd Nigerzaur.

    Szyja – część ciała oddzielająca głowę od tułowia. W linii pośrodkowej, poniżej brody da się wyczuć kość gnykową, poniżej której znajduje się wyniosłość chrząstki tarczowatej zwana jabłkiem Adama, zaznaczająca się lepiej u mężczyzn niż u kobiet. Jeszcze niżej wyczuwalna jest chrząstka pierścieniowata, a pomiędzy nią a wcięciem nadmostkowym może się uwypuklać tchawica i przesmyk gruczołu tarczowego. Na bocznej stronie szyi najbardziej charakterystyczny jest zarys mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, który oddziela przedni trójkąt szyi od bocznego. W górnej części tego pierwszego leży ślinianka podżuchwowa, znajdująca się poniżej tylnej połowy trzonu żuchwy. Przebieg tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej można wyznaczyć przedłużając wypukłość mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego do kąta żuchwy.Eokarcharia (Eocarcharia) – rodzaj teropoda z grupy allozauroidów (Allosauroidea) żyjącego na terenie dzisiejszej Sahary około 112 milionów lat temu. Skamieniałości eokarcharii odkryła ekspedycja paleontologiczna do Nigru paleontologów Uniwersytetu w Chicago pod kierownictwem Paula Sereno. Od innych allozauroidów eokarcharię odróżniają m.in. trzy małe otwory w kości szczękowej i owalny guz nad okiem. Gatunek typowy rodzaju, Eocarcharia dinops, został opisany przez Paula Sereno i Stephena Brusattego na łamach „Acta Palaeontologica Polonica” w 2008 roku.




    Warto wiedzieć że... beta

    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.009 sek.