• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ludwik Natkaniec

    Przeczytaj także...
    CSS-12 – polski dwusilnikowy 10-miejscowy (+ 2 osoby załogi) samolot pasażerski przeznaczony do komunikacji krajowej. Był on pierwszym całkowicie metalowym samolotem zbudowanym w Polsce po II wojnie światowej. Badania w locie (równoważnie oblot, lot doświadczalny) to szczególna odmiana lotu podczas której pilot doświadczalny (czasami pilot liniowy mający stosowne uprawnienia) bada właściwości i zachowanie się statku powietrznego celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do eksploatacji.
    PZL MD-12 – polski, czterosilnikowy samolot komunikacyjny bliskiego i średniego zasięgu. Jedyny czterosilnikowy samolot polskiej produkcji (wcześniej był tylko projekt czterosilnikowego samolotu bombowego PZL.3).
    Inż. Ludwik Natkaniec (1931 – 1999) – pilot doświadczalny Instytutu Lotnictwa, podczas prób w locie samolotu PZL I-22 Iryda M-92, Dęblin 1992 r.
    Grób Ludwika Natkańca na Wojskowych Powązkach

    Ludwik Natkaniec (ur. 17 lutego 1931 roku w Sosnowcu, zm. 29 czerwca 1999 roku w Warszawie) – pilot doświadczalny, wieloletni szef pilotów Zakładu Badań w Locie Instytutu Lotnictwa w Warszawie.

    M-15 to odrzutowy samolot rolniczy polskiej konstrukcji, produkowany na eksport do ZSRR w zakładach WSK-Mielec, znany też pod nieoficjalną nazwą "Belphegor" (Belfegor - nawiązującą do upiora Luwru) , nadaną mu przez Andrzeja Abłamowicza po prezentacji w 1976 roku na Paryskim Salonie Lotniczym na lotnisku Le Bourget. M-15 był jedynym na świecie odrzutowcem rolniczym i jednym z dwóch odrzutowców w układzie dwupłata (pierwszym był Coandă 1910).Po-2 (ros. По-2) — radziecki dwupłatowy samolot szkolny i wielozadaniowy, zaprojektowany w 1928 w biurze konstrukcyjnym Nikołaja Polikarpowa. Do roku 1944 maszyna była oznaczona jako U-2, a jej popularna nazwa to Kukuruźnik. W kodzie aliantów oznaczony jako Mule od ang. muł, a przez Polaków nazywany "pociak".

    Karierę lotniczą rozpoczął w 1949 roku w Lisich Kątach, gdzie szkoląc się metodą jednosterową latał na szybowcach poniemieckich SG-38 i polskich Salamandra. Latem 1950 roku uzyskał przeszkolenie na samolocie CSS-13 (licencyjna odmiana Po-2). W 1951 roku rozpoczął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Wrocławskiej, a po zlikwidowaniu tego wydziału dokończył studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Warszawskiej. Był aktywnym członkiem Aeroklubu Warszawskiego, gdzie w 1954 roku uzyskał uprawnienia instruktora.

    Przeciągnięcie (ang. stall) – w aerodynamice lotniczej – zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła – ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła. Towarzyszy temu na ogół wystąpienie chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności.Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa – polski, państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie istniejący od 1926 roku.

    W czerwcu 1955 roku uzyskał dyplom inżyniera lotnictwa i 1 września tego rozpoczął pracę w Zakładzie Badań w Locie Instytutu Lotnictwa w Warszawie, gdzie jako pilot doświadczalny latał przez 42 lata swej kariery zawodowej (bez przerwy do września 1997 roku). 30 maja 1957 na samolocie PZL TS-8 Bies ustanowił międzynarodowy rekord prędkości, bijąc przy okazji cztery rekordy krajowe. W 1964 roku na samolocie PZL TS-11 Iskra uzyskał też kolejny rekord międzynarodowy, uzyskując na krótkiej bazie prędkość 839 km/h.

    Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Politechnika Warszawska zajmuje od lat 1. miejsce w Polsce w "Rankingu Szkół Wyższych" wśród uczeni technicznych publikowanym przez miesięcznik edukacyjny "Perspektywy". Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 374. pośród wszystkich typów uczelni.

    W czasie badań samolotów miał wielorakie przygody z których najbardziej znana jest ta z 30 września 1957 roku – gdy po urwaniu się jednej łopaty śmigła na prototypie na samolocie TS-8 Bies doszło do wybudowania się i urwania w locie silnika samolotu. Błyskawiczne otwarcie podwozia i duża doza szczęścia uratowała pilota przed przeciągnięciem i pozwoliła na szczęśliwe wylądowanie. Od lutego 1960 roku ma uprawnienia pilota doświadczalnego I klasy. Podczas prób samolotu TS-11 Iskra doszło do złożenia się jednej goleni podwozia. Pod koniec lat 60 XX wieku prowadził loty homologacyjne samolotu komunikacyjnego Jak-40. Był głównoprowadzącym próby latającego laboratorium Lala-1 a później samolotu M-15. Od początku programu PZL I-22 Iryda został włączony do zespołu prowadzącego próby, dokonując większość oblotów, w tym najbardziej ryzykowne próby flatterowe. Był gorącym propagatorem tej konstrukcji, zwłaszcza jej ostatniej wersji M-96.

    PZL TS-11 Iskra – samolot szkolno-treningowy, produkowany przez WSK "PZL Mielec" (obecnie Polskie Zakłady Lotnicze Sp. z o.o. w Mielcu), zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem Tadeusza Sołtyka (stąd oznaczenie TS). Pierwsza polska konstrukcja lotnicza napędzana silnikiem odrzutowym.Podwozie – zespół płatowca (samolotu, śmigłowca lub szybowca) umożliwiający postój na podłożu oraz przejście ze stanu spoczynku do lotu w powietrzu i odwrotnie. Podwozie umożliwia postój płatowca na ziemi, wodzie lub konstrukcji (np. pokładzie okrętu), jego przemieszczanie po podłożu (kołowanie), start i lądowanie (lub wodowanie).

    Badał w locie m.in.

  • CSS-13 (wersja sanitarna).
  • TS-8 Bies.
  • CSS-12.
  • MD-12.
  • TS-11 Iskra.
  • Lala-1 (pierwszy oblot).
  • Kukułka.
  • M-15.
  • I-22 Iryda (pierwszy oblot).
  • Miał uprawnienia na wszystkie typy samolotów dopuszczonych do użytkowania w Polsce, uprawnienia pilota komunikacyjnego, instruktora pilota I kl. Dnia 1.8.1985 r. decyzją Ministra Obrony Narodowej awansowany na stopień porucznika rezerwy Sił Zbrojnych PRL.

    Silnik gwiazdowy – wielocylindrowy silnik spalinowy, w którym cylindry umieszczone są promieniowo na obwodzie koła, z centralnym wałem korbowym. Silnik gwiazdowy może zawierać od trzech do kilkunastu cylindrów. Silnik taki może mieć obieg zarówno dwusuwowy jak i czterosuwowy. W przypadku tego drugiego (ponad 90% konstrukcji) liczba cylindrów w danej gwieździe jest zawsze nieparzysta. Kilkunastocylindrowe silniki gwiazdowe budowane są w układzie podwójnej, a czasem i poczwórnej gwiazdy (np. silniki do Boeing B-50 Superfortress).Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).

    Był całe życie człowiekiem bardzo skromnym, niechętnie mówiącym o swych dokonaniach i zasługach. Zmarł po ciężkiej chorobie, został pochowany na Wojskowych Powązkach z honorami wojskowymi (kwatera HIII-7-35).

    Pośmiertnie, Postanowieniem Prezydenta RP z 6 lipca 1999 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Jędrzejewski: Polscy piloci doświadczalni. Biblioteka Historyczna Instytutu Lotnictwa 11, Warszawa 2014. ​ISBN 978-83-63539-05-4​.
  • Lisie Kąty – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Grudziądz. W Lisich Kątach znajduje się lotnisko i ma tutaj swoją siedzibę Aeroklub Nadwiślański.Jak-40 (ros. Як-40; oznaczenie NATO: Codling) – trójsilnikowy odrzutowy samolot transportowy i pasażerski skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa do przewozów regionalnych. Produkowany seryjnie w latach 1968-1981 w Saratowskich Zakładach Lotniczych w Saratowie.




    Warto wiedzieć że... beta

    CSS-13 – polski samolot wielozadaniowy, zaprojektowany i zbudowany w Centralnym Studium Samolotów w Warszawie na podstawie licencji radzieckiego samolotu Po-2.
    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.
    PZL I-22 Iryda, PZL M93 Iryda, PZL M96 Iryda – polski dwumiejscowy, dwusilnikowy, odrzutowy górnopłat szkolno-bojowy.
    Aeroklub Warszawski – jeden z aeroklubów regionalnych, wchodzących w skład Aeroklubu Polskiego. Założony został 19 października 1927, a 1 grudnia tego roku liczył 62 członków. Obecną siedzibą aeroklubu jest lotnisko Warszawa-Babice, leżące przy północnej granicy warszawskiej dzielnicy Bemowo z osiedlem Chomiczówka, należącym do dzielnicy Bielany.
    Flatter (ang. flutter – trzepotanie) – rodzaj aeroelastycznych drgań samowzbudnych skrzydła, lotek (w stałopłatach), usterzenia lub łopat wirników nośnych (w wiropłatach), powstających po przekroczeniu określonej prędkości zwanej prędkością krytyczną flatteru. W budowlach wystawionych na działanie wiatru (most Tacoma) występuje podobne zjawisko, jednak szczegółowy mechanizm powstawania jest inny.
    Porucznik – oficerski stopień wojskowy występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki.
    Pilot doświadczalny to pilot statku powietrznego znajdującego się w trakcie badań w locie i odbywającym loty celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do normalnej eksploatacji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.