Lucius Antonius Saturninus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antoniusz Saturnin, właściwie Lucius Antonius Saturninus (zm. 89) – konsul i wódz rzymski, dowódca dwóch legionów: XIV Gemina i XXI Rapax stacjonujących w Germanii. Uznawany za pierwszego uzurpatora tytułu cesarza rzymskiego.

Domicjan (ur. 24 października 51, zm. 18 września 96), Domitianus, Titus Flavius Domitianus, Imperator Caesar Domitianus Augustus, urodzony w Rzymie syn Wespazjana i Domitilli Starszej. Brat Tytusa Flawiusza i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski z dynastii Flawiuszy panujący od 14 września 81 roku do 18 września 96 roku n.e. W początkach swojego panowania w roku 82 osobiście poprowadził siłami 9 legionów wyprawę wojenną przeciwko germańskim plemionom Chattów, których pokonał i odepchnął w głąb Germanii, rozszerzając Agri Decumates, odbył z tego tytułu uroczysty triumf i przyjął przydomek Germanicus w roku 85. Także w tym roku Dakowie najechali na prowincję Mezję. Po sprowadzeniu posiłków, w tym jednego legionu z Brytanii, Rzymianie ruszyli do kontrnatarcia zakończonego klęską (zniszczony cały legion V Alaude). Na teren wojny przybył osobiście Domicjan (rok 88), lecz wobec groźby najazdu plemion Jazygów, Markomanów, Kwadów oraz buntu, który wzniecił Saturninus, namiestnik Górnej Germanii, został zmuszony do zawarcia pokoju z władcą Daków w roku 89. Uznał go za króla, obiecał coroczne subsydia pieniężne, specjalistów od fortyfikacji obronnych, licząc na nich jako sojuszników przeciwko innym agresywnym plemionom. Decebal miał zwrócić jeńców wojennych oraz wydać część broni, czego nie uczynił. W roku 92 cesarz przeprowadził wyprawę przeciwko Jazygom, Kwadom i Markomanom. Przeprowadził reformy w administracji państwa, na wysokie stanowiska w kancelariach cesarskich powołując zamiast wyzwoleńców ekwitów, do pobierania podatków wyznaczył państwową służbę z prokuratorami do ich pilnowania (zakończył działalność prywatnych spółek publikanów pobierających podatki). Wyższe stanowiska w armii powierzał również ekwitom, pomijając senatorów. Dokończył budowę Koloseum.Gubernator (łac. „sternik, kierownik, rządca” od gubernare „sterować, kierować, rządzić” z gr. kybernán „sterować, kontrolować”) – tytuł wysokich urzędników w niektórych państwach.

Uczyniony senatorem przez Wespazjana. Był dowódcą wojskowym w okresie panowania dynastii Flawiuszów. W 82 roku pełnił urząd konsula dodatkowego (consul suffectus), a następnie został mianowany gubernatorem prowincji Germania Superior. Wykorzystując problemy Rzymu w prowincjach naddunajskich na przełomie 88 i 89 roku wszczął w obozie Mogontiacum bunt przeciwko cesarzowi Domicjanowi. Zawarł również sojusz z germańskim plemieniem Chattów.

Chattowie (Catti) – plemię germańskie zasiedlające Hesję i Saksonię. W 10 roku p.n.e. zostało podbite przez Druzusa. Jako sąsiedzi Cherusków brali udział w zmaganiach z Rzymianami: w roku 9 n.e. w bitwie w Lesie Teutoburskim i w 15 roku w czasie bitwy nad Wezerą z Germanikiem, który pomścił klęskę [Warus]]a i odzyskał orły legionowe. Chattowie nie weszli w skład państwa Marboda, jednak wzięli udział w wojnach markomańskich najeżdżając rzymską prowincję Germania Superior. Prawdopodobnie później zostali wchłonięci przez Franków.Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.

Jego rewolta znalazła sympatie wśród niektórych senatorów co wywołało w Rzymie serię procesów osób podejrzanych o spisek. W 89 roku przeciwko Saturninusowi ruszyła ekspedycja karna złożona z czterech legionów (I Minervia, VI Victrix, X Gemina, XXII Primigenia), a nad którą dowództwo podjął osobiście Domicjan. Bunt został jednak zdławiony przez wojska gubernatora prowincji Germania Inferior, Lappiusa Maximusa zanim sam cesarz dotarł do Germanii. Antoniusz Saturnin został pokonany w bitwie pod Castellum i zabity. W pacyfikacji legionów XIV i XXI odznaczył się m.in. późniejszy cesarz Trajan, który objął po śmierci Saturninusa namiestnictwo nad Germanią Superior.

Poczet Cesarzy Rzymskich – książka autorstwa Aleksandra Krawczuka. Początkowo została wydana jako dwa osobne tomy, pierwszy w 1986 i obejmujący okres pryncypatu a druga, która została wydana w roku 1991 obejmuje dominat. W roku 2001 zostało wydane jednotomowe wydanie tej książki, które zawiera również Kalendarium Cesarstwa Rzymskiego.Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Po buncie Antoniusza Saturnina Domicjan wydał wiele wyroków, ukarał karą śmierci kilkunastu senatorów oraz wprowadził zasadę stacjonowania w jednym obozie tylko jednego legionu.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 1995, s. 974. ISBN 83-207-1489-3.
  2. Aleksander Krawczuk: Kronika Rzymu i Cesarstwa rzymskiego. Warszawa: Iskry, 1997, s. 208. ISBN 83-207-1551-2.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Germania Inferior (pol. Dolna Germania) – była prowincja rzymska, położona na lewym brzegu Renu, obejmująca całe terytorium obecnej Belgii i Luksemburga, południową i zachodnią część dzisiejszej Holandii, skrawek północno-wschodniej Francji oraz zachodnich Niemiec. Stolicą prowincji było miasto Colonia Agrippinensis (obecnie Kolonia), inne większe ośrodki: Ulpia Noviomagus Batavorum (Nijmegen), Traiectum ad Rhenum (Utrecht), Tornacum (Tournai) i Bona (Bonn).




Warto wiedzieć że... beta

Marek Ulpiusz Trajan (łac. Marcus Ulpius Traianus, ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski w latach 98-117.
Senator – deputowany, członek parlamentu. Instytucja mająca korzenie w Senacie z okresu starożytnego Rzymu. W Polsce senator jest członkiem Senatu, izby wyższej Parlamentu.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Rzym (wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem, ośrodek administracyjny i polityczny (siedziba prezydenta, ministerstw i urzędów); stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Lacjum. Obszar administracyjny 1523 km², liczba ludności 2 748 809 (zespół miejski ok. 3 800 000).
Moguncja (niem. Mainz; fr. Mayence, lat. Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą zachodni brzeg Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa rzymskiego.
Wespazjan (Titus Flavius Vespasianus, ur. 17 listopada 9, zm. 23 czerwca 79) – cesarz rzymski w latach 69–79. Początek jego panowania zakończył rok czterech cesarzy.
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

Reklama