l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Luciąża - rzeka

    Przeczytaj także...
    Skala uciążliwości szlaków kajakowych - jedna z trzech skal opisujących charakterystykę szlaków kajakowych. Pozostałe to skala trudności i skala atrakcyjności (malowniczości).Równina Piotrkowska (318.84) - kraina geograficzna w południowej części Niziny Mazowieckiej, na obszarze Wzniesień Południowomazowieckich. Na północy graniczy z Wzniesieniami Łódzkimi, na zachodzie z Wysoczyzną Bełchatowską, a na wschodzie z Doliną Białobrzeską.
    Jaz – budowla hydrotechniczna wybudowana w poprzek rzeki lub kanału piętrząca wodę, w celu utrzymania stałego poziomu rzeki dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się też śluzy umożliwiające żeglugę poniżej jazu i przepławki dla ryb.

    Luciążarzeka na Wzgórzach Radomszczańskich, Równinie Piotrkowskiej i Wysoczyźnie Bełchatowskiej. Stanowi najdłuższy lewy dopływ Pilicy.

    Hydrologia[ | edytuj kod]

    Luciąża w Przygłowie

    Początek Luciąży daje kilka strumyków, spływających na północ z rozległych torfowisk na Wzgórzach Radomszczańskich. Na odcinku kilku kilometrów koło Trzepnicy Luciąża płynie głęboką doliną wśród pofałdowanego, lesistego krajobrazu. Następnie wypływa do szerokiej doliny na Równinie Piotrkowskiej. W wyniku intensywnych prac melioracyjnych Luciąża na przeważającej długości swego biegu płynie po rozległym, bezdrzewnym obszarze użytków zielonych, przyjmując postać prostego kanału, poprzegradzanego zastawkami. Jedynie w pobliżu ujścia do Pilicy dolina Luciąży zwęża się, płynąc przez Bory Lubieńskie i tereny leśne okolic Włodzimierzowa i Przygłowa. Tworzy tutaj przełom z wysokim, piaszczystym brzegiem. Luciąża wpływa do Pilicy nieco poniżej Sulejowa koło dawnej osady młynarskiej Murowaniec. Stosunkowo wartki nurt Luciąży zachęcał w przeszłości do stawiania na niej młynów i tartaków wodnych. Około 1830 roku wzdłuż rzeki funkcjonowało 14 tego rodzaju obiektów.

    Rozprza – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza. Wieś leży nad rzeką Luciążą.Prudka (Rudka)– niewielka rzeka dorzecza Pilicy, długości ok. 18 km, lewy dopływ Luciąży. Wypływa w okolicach wsi Lipowczyce i płynie w kierunku północnym, między innymi przez Rdułtowice, Krzemieniewice, Białek. W miejscowości Gorzkowice zmienia kierunek na północno-wschodni i już pod nazwą Rudka płynie przez Bujnice i Szczepanowice by w miejscowości Wilkoszewice skończyć swój krótki bieg w wodach rzeki Luciąży.

    Długość rzeki wynosi 48,7 km lub 54,2 km, powierzchnia dorzecza 766 km², a średni spadek 1,5%.

    Zarówno samą Luciążę, jak i jej główne dopływy, cechuje mała bezwładność hydrologiczna. Przejawia się to w dużej zmienności stanów i przepływów wody. Dobowe wahania stanu wody w Kłudzicach osiągają 100 cm, a miesięczne dochodzą nawet do 260 cm. Maksimum stanu wody z Kłudzic wynosi 506 cm, a minimum - 200 cm. Średni, dwudziestoletni stan wody kształtuje się na poziomie 258 cm (za lata 1953-1972). Temu stanowi odpowiada przepływ 3,2 m³/s (minimalny wynosi 0,6 m³/s, a maksymalny 159 m³/s). Dane te zapewne zmieniły się w latach następnych w związku z rozwojem leja depresyjnego kopalni węgla brunatnego Bełchatów.

    Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.Wzgórza Radomszczańskie (342.11) mezoregion fizycznogeograficzny należący do Wyżyny Przedborskiej Położony jest w południowo-wschodniej części województwa łódzkiego pomiędzy Radomskiem, Kamieńskiem, a Przedborzem. Kulminacją jest Góra Chełmo - 323 m n.p.m. Początek biorą tu rzeki Widawka i Luciąża.

    Luciąża ma źródła w pobliżu miejscowości Przerąb. Leżą nad nią m.in. miejscowości Rozprza i Przygłów (gmina Sulejów). W 1998 powstał na rzece zbiornik wodny "Cieszanowice" o powierzchni 260 ha. Jego większa część (71%) leży na terenie gminy z siedzibą w Łękach Szlacheckich. Brzegi zbiornika są miejscem korzystnym dla rozwoju turystyki, rekreacji, w tym budownictwa letniskowego.

    Lej depresji - obszar obniżonego statycznego zwierciadła wód gruntowych w stosunku do jego naturalnego poziomu wokół miejsca ich poboru. Przyczyną powstawania leja depresji jest wypompowywanie wody dla celów gospodarczych lub bytowych, a także podczas działalności kopalń odkrywkowych i podziemnych. Efektem tego jest zachwianie stosunków wodnych danego obszaru, przesuszenie gruntów, trudności z zaopatrzeniem w wodę na terenach wiejskich (np. wysychanie studni) itp. W Polsce leje depresji występują na obszarach dużych miast i okręgów przemysłowych, przykładowo w rejonie Gdańska ma on ok. 300 km, w rejonie Lublina ok. 250 km.Gmina Sulejów (do 1954 gmina Łęczno) – gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

    Szlak kajakowy[ | edytuj kod]

    Luciąża stanowi malowniczy szlak kajakowy spływalny w jeden dzień dla osób z pewnym doświadczeniem kajakowym. Czas spływu w takim wypadku to około 4-5 godzin (9 km). Skala trudności oceniana jest na ZWA (bardzo łatwy), ale uciążliwość aż na U3 (dość uciążliwy - zwalone pnie i konary, jak również zastawki, jazy i progi - głównie do Milejowa).

    Sulejów – miasto w powiecie piotrkowskim, województwie łódzkim, siedziba gminy Sulejów, nad rzeką Pilicą i Radońką. Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto liczyło 6332 mieszkańców. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego. Po zbudowaniu w latach 1969–1973 tamy na Pilicy w Smardzewicach (w pobliżu Tomaszowa Mazowieckiego) i spiętrzeniu rzeki, w pobliżu miasta powstał Zalew Sulejowski. Był miastem królewskim.Trzepnica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie. Wieś zamieszkiwana jest przez około 430 mieszkańców.

    Dopływy[ | edytuj kod]

  • Prudka (L)
  • Bogdanówka (L)
  • Strawa (L).
  • Przypisy

    1. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
    2. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
    3. Encyklopedia PWN
    4. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
    5. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.17
    6. Ryszard Gładysz, Monografia hydrologiczna dorzecza Luciąży, w: Dokumentacja Geograficzna - Streszczenia prac habilitacyjnych i doktorskich 1974, IGiPZ PAN, zeszyt 1/1976, s.19
    7. Kajaki Sulejów
    8. Wyprawsie.pl
    Bogdanówka, niewielka rzeka dorzecza Pilicy, długości ok. 21 km, lewy dopływ Luciąży. Początek bierze w okolicach wsi Wielopole, po czym płynie w kierunku południowo-wschodnim przez prawie bezleśne tereny docierając w okolice Woli Krzysztoporskiej. Tutaj krzyżuje swój bieg z drogą krajową 1 a chwilę później, w miejscowości Rozprza z drogą krajową 91 by jeszcze w granicach tej miejscowości wpaść do Luciąży.Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział KWB Bełchatów Od 1 stycznia 1999 r. Kopalnia Węgla Brunatnego "Bełchatów" rozpoczęła proces komercjalizacji, stając się spółką akcyjną. W latach 2003 - 2007 wchodziła w skład holdingu BOT. Obecnie jest samodzielnym oddziałem spółki PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA.
    Szlak kajakowy – wytyczona w terenie trasa służąca do odbywania wycieczek kajakowych (spływów), oznakowana stosownymi znakami i wyposażona w urządzenia informacyjne, zapewniające bezpieczne i spokojne jej przebycie turyście o dowolnym poziomie umiejętności i doświadczenia, w każdych warunkach pogodowych i o dowolnej porze roku, jeśli osobne uregulowania (np. skala trudności) nie stanowią inaczej.
    Strawa - rzeka na Równinie Piotrkowskiej (dł. ok 17 km.), która swe źródła bierze w zachodnich krańcach Piotrkowa Trybunalskiego. Obok Strawki i Wierzejki największa rzeka tego miasta. Niegdyś płynęła odkrytym korytem (była dość szeroka); dziś jej koryto widoczne jest tylko fragmentarycznie przy ul. Wojska Polskiego, Zamkowej, Pereca oraz Świerczowskiej. Rzeka wpada do Luciąży w miejscowości Przygłów.
    Włodzimierzów – miejscowość w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Sulejów.
    Zastawka w hydrotechnice, to rodzaj zamknięcia płaskiego stosowanego na najmniejszych budowlach piętrzących, którego cechą wyróżniającą jest to, że jest na tyle małe, iż eksploatacja i jego obsługa (zakładanie – zamykanie; zdejmowanie – otwieranie), może być dokonywana ręcznie, beż użycia jakiegokolwiek dodatkowego napędu (np. elektrycznego), czy mechanizmu wspomagającego (jak np. przekładnie, ślimaki). Najczęściej zastawki stanowią zamknięcie w postaci desek lub bali drewnianych, założonych we wnęki wykonane w przyczółkach ograniczających przelew. Takie zastawki stosuje się przy różnicy w poziomie wody górnej i dolnej do 1 m. Stosowane są również zastawki wykonane z desek bądź bali połączonych listwami stalowymi (płaskownikami) lub kątownikami. Tu również obsługa wykonywana jest ręcznie lub za pomocą drąga z hakiem. Tego rodzaju zamknięcia stosuje się najczęściej w melioracjach lub niewielkich zbiornikach wodnych, takich jak np. stawy, jako urządzenia upustowe.
    Łęki Szlacheckie – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie. Sąsiednimi wioskami są Dobrenice, Huta, Ręczno i Ogrodzona. Wieś ta liczy około 450 mieszkańców.
    Pilica – rzeka w południowej i centralnej Polsce, najdłuższy lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 319 km, a powierzchnia dorzecza 8341 km². Płynie przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską, Niziny Środkowopolskie oraz Nizinę Środkowomazowiecką i wpada do Wisły w okolicach wsi Ostrówek, w regionie geograficznym zwanym Doliną Środkowej Wisły.

    Reklama

    tt