• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lope de Aguirre

    Przeczytaj także...
    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Lope de Aguirre (ur. prawdopodobnie w Hiszpanii w 1510 r., zm. 27 października 1561 w Wenezueli) – hiszpański konkwistador pochodzenia baskijskiego o przydomku „Szalony” (hiszp. Loco) działający w Peru, Brazylii i Wenezueli.

    Lope de Aguirre był jednym z najkrwawszych konkwistadorów hiszpańskich w Ameryce Południowej. Niemniej jego niewątpliwym osiągnięciem było pokonanie tropikalnego wnętrza kontynentu w 20 lat po Orellanie i odkrycie połączenia (bifurkacji) rzek Rio Negro i Orinoko.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Do Peru przybył w 1544. Początkowo – jako masztalerz – pracował w miejscowych stadninach koni, ale wkrótce został wplątany w walki pomiędzy konkurującymi grupami konkwistadorów dając się poznać jako osobnik wyjątkowo brutalny i okrutny.

    Masztalerz (czes. mar(r)štal stajnia) – osoba zajmująca się końmi w stadninach; starszy stajenny. Do jego obowiązków należy: podjeżdżanie i zajeżdżanie młodych koni, sprawdzanie stanu ich zdrowia oraz ogólna opieka nad wszystkimi końmi w stadzie. Masztalerza nie należy mylić ze stajennym, którego obowiązki sprowadzają się do karmienia i pojenia koni oraz czyszczenia boksów (pomieszczenia dla koni) i innych prostych prac gospodarczych na terenie stajni.Francisco de Orellana (ur. w 1511 w Trujillo, Estremadura, Hiszpania, zm. w 1546) – hiszpański odkrywca i konkwistador, gubernator Nowej Andaluzji. Pierwszy biały, który spłynął Amazonką do Oceanu Atlantyckiego.

    W roku 1560 przyłączył się do ekspedycji prowadzonej przez Pedro de Ursúę w poszukiwaniu El Dorado, legendarnego królestwa znanego z rzekomych ogromnych bogactw, leżącego – jak wierzyli Hiszpanie – gdzieś w niedostępnych obszarach amazońskiej dżungli. Oddział liczący 300 ludzi wyruszył z Limy w lipcu. Po pokonaniu głównego łańcucha Andów, wzdłuż rzek Huallaga i Marañon ekspedycja dotarła do Amazonki.

    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Margarita (hiszp. Isla Margarita) – wyspa na Karaibach, należy do Wenezueli, główna wyspa stanu Nueva Esparta. Zajmuje powierzchnię 1020 km², a zamieszkuje ją ok. 420 tys. mieszkańców. Główne miasta: La Asunción, Porlamar i Pampatar.

    W grudniu, u ujścia rzeki Putumayo, Aguirre stanął na czele buntu, mordując Ursúę i jego zastępcę – don Fernando de Guzmána. Następnie poprowadził buntowników w dół Amazonki, a potem w górę Rio Negro, by w końcu dotrzeć do Orinoko. Po drodze palono liczne wioski indiańskie, a po wielomiesięcznej podróży osiągnięto wybrzeża Morza Karaibskiego na terytorium dzisiejszej Wenezueli.

    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Orinoko, Orinoco, Rio Orinoco – rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli, a także na krótkim odcinku rzeka graniczna z Kolumbią.

    W połowie roku 1561 oddział Aguirry, mieniącego się księciem Peru i Chile – przekształcony samoistnie w bandę piratów – zajął zbrojnie wyspę Margaritę, skąd zamierzał zaatakować bazę sił królewskich w Panamie. Informacje o planowanym uderzeniu dotarły jednak do dowódców hiszpańskiej armii i floty, którzy przedsięwzięli ekspedycję karną.

    Pirat – osoba, która napada w celu rabunkowym używając statku lub łodzi. Piraci atakują zwykle inne statki, ale mogą również napadać cele nabrzeżne.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Niespodziewający się niczego Aguirre i jego ludzie zostali zaskoczeni podczas postoju w niewielkim wówczas miasteczku Barquisimeto w Wenezueli i zmuszeni do kapitulacji. Tuż przedtem Aguirre zamordował własną córkę („by osoba, którą tak kochałem, nie poszła do łóżka z byle kim”). Hiszpanie byli bezwzględni wobec wodza piratów. Został on ścięty, a jego poćwiartowane członki wystawiono ku przestrodze na widok publiczny w kilku miastach Wenezueli.

    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Kultura[ | edytuj kod]

    Na fragmentach życiorysu Lope de Aguirre został oparty film Aguirre, gniew bożyniemiecki (wyprodukowany we współpracy z Meksykiem i Peru) dramat historyczny z 1972 w reżyserii Wernera Herzoga.

    Historia wyprawy, w której uczestniczył Aguirre została również przedstawiona w filmie Carlosa Saury El Dorado z 1988 roku.

    Innym odniesieniem w kulturze do postaci Lope de Aguirre jest utwór zespołu Armia – „Aguirre”.

    Stadnina koni – ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni, który jest wyposażony w stajnie i odpowiednie zaplecze gospodarcze. Zwykle ośrodki hodują jedną rasę lub typ konia. Stadniny zarodowe mają głównie na celu hodowlę ogierów reproduktorów dla Stad Ogierów (dawniej Państwowe Stado Ogierów), które utrzymują wartościowe ogiery hodowlane różnych ras i rozsyłają je do punktów krycia klaczy.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Carl Waldman i Alan Wexler, Encyclopedia of Exploration, Vol. 1, New York 2004, ​ISBN 0-8160-4678-6​.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Przekład szesnastowiecznej kroniki hiszpańskiej dokumentującej wyprawę Hakluyt Society 1861 (ang.)
  • Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Panama, Panamá – stolica Panamy, port nad Oceanem Spokojnym, w pobliżu Kanału Panamskiego; ośrodek administracyjny prowincji Panama; 708 738 mieszkańców.
    27 października jest 300. (w latach przestępnych 301.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 65 dni.
    Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi co do wielkości kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.
    Carlos Saura Atarés (ur. 4 stycznia 1932 w Huesca w Aragonii w Hiszpanii) – hiszpański reżyser filmowy, scenarzysta, pisarz i producent filmowy. Brat malarza Antonia Saury.
    Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.
    Bifurkacja – w szerszym znaczeniu: rozwidlenie się (rozdzielenie) na dwa lub więcej ramion rzeki, pasma górskiego, prądu morskiego, struktury geologicznej itp.
    Putumayo, (hiszp. Río Puyumayo, w Brazylii nazywana Içá) – rzeka w północno-zachodniej Ameryce Południowej, lewy dopływ Amazonki. Posiada źródła w północno-wschodniej Kolumbii (Kordyliera Środkowa) w jeziorze Laguna de La Cocha. Płynie, tworząc granicę między Kolumbią a Ekwadorem i Peru, potem przepływa przez Kolumbię i Brazylię (Nizina Amazonki). Putumayo jest żeglowna w dolnym biegu na długości 1350 km.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.803 sek.