• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lonża - wspinaczka

    Przeczytaj także...
    Tarcie (pojęcie fizyczne, jeden z oporów ruchu) to całość zjawisk fizycznych towarzyszących przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych (tarcie zewnętrzne) lub elementów tego samego ciała (tarcie wewnętrzne) i powodujących rozpraszanie energii podczas ruchu.Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.
    Via ferrata – (z włoskiego "żelazna droga") ubezpieczony szlak turystyczny, wyposażony dla celów autoasekuracji w linę stalową, stopnie, drabinki i mosty. W języku polskim czasami określana jako żelazna perć. Via ferraty są popularne w wielu europejskich państwach m.in. Włoszech (szczególnie w Dolomitach), Niemczech, Francji, Austrii, Słowenii, Szwajcarii i Hiszpanii. Pierwsze via ferraty zbudowano w Dolomitach podczas pierwszej wojny światowej, w celu ułatwienia przemieszczania się żołnierzy.

    Lonża - sprzęt stosowany do autoasekuracji na drogach wspinaczkowych typu via ferrata.

    Lonża wiązana; lewa: typ V, prawa: typ Y
    Lonża zszywana; mocowanie do uprzęży: lewy za pomocą pętli, prawy za pomocą karabinka

    Składa się z:

  • liny dynamicznej
  • karabinków za pomocą których wpina się lonżę do liny asekurującej
  • płytki hamującej lub zszywanej pętli - które powodują absorbowanie energii upadku na zestawie asekuracyjnym
  • Działanie lonży[]

    Istnieją dwa sposoby łagodzenia upadku przez lonże: metalowa płytka, przez którą przechodzi lina wytwarzając duże tarcie, lub rwący się absorber energii, który poprzez stopniowe zrywanie kolejnych szwów łagodzi upadek. Każdy z tych sposobów ma zalety i wady. W systemie z metalową płytką po odpadnięciu możemy ponownie zamontować linę w absorberze i dokończyć wspinaczkę nadal posiadając asekurację. System z rwącym się absorberem energii po ciężkim odpadnięciu może już nie działać, gdyż zerwane zostaną wszystkie szwy. Rwący się absorber energii ma jednak tę zaletę, iż łatwo zweryfikować, czy dany absorber wyłapał już jakiś lot. Jest to o tyle ważne, że oba systemy są certyfikowane na tylko jedno odpadnięcie, po którego wyłapaniu powinny zostać wymienione. Kolejną zaletą rwącego się absorbera energii jest łatwość jego użycia. Luźna pętla z liny może przeszkadzać niedoświadczonej osobie, zaś jeśli zostanie ona nieprawidłowo zawiązana, lub przypadkowo powstaną na niej jakieś węzły, absorber może nie zadziałać.

    Lina – we wspinaczce pełni różnorodne, ważne funkcje techniczne, a także jest symbolem więzi łączącej partnerów w zespole wspinaczkowym "na dobre i na złe".Karabinek – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem.

    W lonżach do via ferraty stosuje się również specjalne karabinki. Posiadają one większy prześwit niż zwykłe karabinki wspinaczkowe, a ich zamek jest zoptymalizowany pod kątem szybkiego odblokowywania i otwierania jedną ręką, gdyż podczas pokonywania ferraty wielokrotnie przepinamy się. Należy pamiętać, aby zawsze jedna końcówka lonży była wpięta w linę asekuracyjną.

    Droga wspinaczkowa – następstwo miejsc położonych na zboczu dowolnej ściany skalnej możliwych do przejścia w kierunku szczytu.Absorber energii - amortyzator, element układu asekuracyjnego pochłaniający część energii wytworzonej w wyniku odpadnięcia wspinacza i dzięki temu ograniczający wartość siły hamującej lot. Absorberów używa się przede wszystkim podczas asekuracji na via ferratach, gdzie wpina się je pomiędzy łącznik uprzęży a lonżę (lonże przeznaczone do pokonywania via ferrat posiadają na ogół zintegrowany absorber). Istnieją również specjalne, wyposażone w absorbery energii ekspresy, których użycie podczas wspinaczki klasycznej w kruchej skale, lub przy dużych odległościach pomiędzy przelotami, zmniejsza siły działające na przeloty, chroniąc je przed wypadnięciem. Absorbery zalecane są także do asekuracji podczas wspinaczki lodowej.

    Zobacz też[]

  • Sprzęt wspinaczkowy
  • Bibliografia[]

  • Craig Luebben: Wspinaczka w skale. tłumaczenie: Tomasz Kliś. Łódź: "Galaktyka", 2006. ISBN 83-89896-51-6.
  • Allen Fyffe, Iain Peter: Podręcznik wspinaczki. Łódź: "Galaktyka", 2003. ISBN 83-87914-09-6.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Craig Luebben wspinacz, fotograf i przewodnik wysokogórski z Colorado (USA), autor podręczników wspinaczki, redaktor magazynów górskich, wynalazca sprzętu wspinaczkowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.