• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lolita



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Przepoczwarczenie – faza rozwoju złożonego u owadów, występująca u owadów z przeobrażeniem zupełnym. Proces przeobrażenia larwy w poczwarkę. Czasami błędnie określany nazwą przepoczwarzenie. Przepoczwarczenie (od poczwarki a nie poczwary) następuje zazwyczaj w ukryciu, często w osłaniającym oprzędzie.Edward Albee (ur. 12 marca 1928 w Waszyngtonie), amerykański dramaturg, który w swoich utworach wyrażał bunt skierowany przeciwko konformizmowi, a także izolacji niektórych amerykańskich środowisk intelektualnych.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH




    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Lolitaanglojęzyczna powieść Vladimira Nabokova, pisana w latach 1947–1953, opublikowana w 1955 roku w Paryżu. Utwór opowiada o mężczyźnie zafascynowanym niedojrzałymi dziewczynkami, które określa mianem „nimfetek” i o jego erotycznej obsesji na punkcie dwunastoletniej pasierbicy Dolores Haze (tytułowej Lolity). Temat pedofilii sprawił, że powieść przez wiele lat uchodziła za dzieło skandalizujące i pornograficzne, a autor miał problemy z jej opublikowaniem.

    Poskromienie złośnicy (oryg. Taming of the Shrew) – komedia Williama Szekspira z 1594. Została opublikowana w Pierwszym Folio w 1623.Sir Joshua Reynolds (ur. 16 lipca 1723 w Plympton Earl koło Plymouth, zm. 23 lutego 1792 w Londynie) – malarz angielski, portrecista, tworzył także obrazy historyczne, mitologiczne i pejzaże. Jeden z założycieli i pierwszy przewodniczący Królewskiej Akademii Sztuki (1768–1790).

    Lolita napisana jest bardzo kunsztownym, precyzyjnym stylem, zawiera liczne odniesienia do innych dzieł literackich (m.in. poezji Poego, prozy Joyce’a, Mériméego i Flauberta) oraz wiele gier językowych. Stanowi również portret społeczeństwa Stanów Zjednoczonych, panoramę życia obywateli tego kraju, zawiera także elementy powieści drogi i powieści kryminalnej. Nabokov uznawał ją za swoją ulubioną powieść, a krytycy zwracali uwagę na jej okrutny i farsowy humor oraz wyjątkowe piękno przedstawienia postaci kobiecej.

    Limeryk (ang. limerick, od miasta Luimneach w Irlandii) — miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy, wierszyk o skodyfikowanej budowie:The Sunday Times – brytyjski tygodnik o profilu społeczno-politycznym ukazujący się w niedziele, wydawany przez News UK (część News Corp), siostrzana gazeta dziennika The Times.

    Powieść została dwukrotnie zekranizowana, a jej tytuł i zaczerpnięte z niej określenie „nimfetka” zaczęły funkcjonować w mowie potocznej. Na język polski Lolitę przetłumaczyli: Robert Stiller i Michał Kłobukowski.

    Okoliczności powstania powieści[ | edytuj kod]

    Zarys fabuły Lolity pojawił się po raz pierwszy w powieści Nabokowa Dar, opublikowanej na przełomie 1937/1938 roku. Jedna z postaci, Borys Iwanowicz Szczegolew, streszcza fabułę utworu, który chciałby napisać:

    Sobowtór (niem. Doppelgänger) – istota fikcyjna, duch-bliźniak żyjącej osoby; czarny charakter, mający zdolność pojawiania się w dwóch miejscach jednocześnie.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    (…) stary pies – ale jary jeszcze, że hej, pełen ognia, żądzy szczęścia – poznaje wdowę, a ta wdowa ma córkę, małą jeszcze dziewuszkę – wie pan, taką, co to nic jeszcze nieukształtowane, ale chodzi tak, że zwariować można. Bledziutka, chudziutka, podkówki pod oczami – i na starego dziada, rozumie się, nawet nie spojrzy. Co robić? Ha, niewiele myśląc żeni się, moi państwo, z wdową. Dobra. Wzięli i zamieszkali we troje (…) A tak w ogóle – przeliczył się. Czas ucieka jak głupi, on się starzeje, ona rozkwita i – figa z makiem z pasternakiem (…)

    Narrator – termin z teorii literatury. Podmiot narracji, osoba opowiadająca o wydarzeniach. Głos narratora nie musi być identyczny z głosem autora dzieła.Narrator jest ośrodkiem sytuacji narracyjnej, w obrębie której sytuuje się wobec świata przedstawionego i wobec adresata narracji.Cornell University (pol. Uniwersytet Cornella) – Jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów amerykańskich, należący do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League). Uczelnia została założona w 1865 roku przez Ezrę Cornella (biznesmena i pioniera telegrafii) oraz Andrew Dicksona White’a (naukowca).

    Jeszcze bliższym pierwowzorem powieści jest opowieść Czarodziej, napisana przez Nabokova w 1939 roku. Opowiada ona o mężczyźnie w średnim wieku, żeniącym się z matką pożądanej przez siebie małoletniej dziewczynki. Chociaż oparta na podobnym jak Lolita schemacie fabularnym, opowieść ta jest dużo krótsza i posiada znacznie zmienione zakończenie. Czarodziej został opublikowany wiele lat po pierwszej publikacji Lolity i już po śmierci autora.

    Prosper Mérimée (ur. 28 września 1803 w Paryżu, zm. 23 września 1870 w Cannes) – francuski dramaturg, historyk, archeolog i pisarz.Juliusz Kydryński (ur. 30 czerwca 1921 w Tarnobrzegu, zm. 26 maja 1994 w Krakowie) – polski prozaik, krytyk teatralny i filmowy oraz tłumacz z języków angielskiego, niemieckiego i francuskiego, m.in. dramatów elżbietańskich; brat Lucjana Kydryńskiego.

    Pisarz twierdził również, że do napisania Lolity zainspirowała go notatka gazetowa o małpie z paryskiego zoo, która w ramach eksperymentu naukowego dostała przybory do rysowania. Pierwszą rzeczą, którą naszkicowało zwierzę, były kraty jego klatki.

    Niektórzy twierdzą także, że Nabokova mogły zainspirować rzeczywiste wydarzenia związane z pedofilią. Wskazywano na wiele możliwych prototypów Lolity, m.in. na Litę Grey, piętnastoletnią aktorkę, która uprawiała seks z 35-letnim Charlie Chaplinem. Alexander Dolinin twierdzi natomiast, że pierwowzorem postaci Lolity mogła być Florence Horner. W 1948 roku jedenastoletnia Florence została porwana przez mechanika Franka La Salle i zmuszona do odbycia z nim podróży po Stanach Zjednoczonych. Humbert rzeczywiście wspomina raz o tej sprawie w powieści, pisząc: Czy zrobiłem Lolicie to, co Frank Lasalle, pięćdziesięcioletni mechanik, zrobił jedenastoletniej Sally Horner w 1948 roku?. W książce wspomniane jest również inne autentyczne przestępstwo – morderstwo żony dokonane przez Edwarda Grammara, upozorowane na wypadek samochodowy. Humbert porównuje je ze śmiercią Charlotty i uznaje, że sam spisał się znacznie lepiej od niego, ponieważ nie został obwiniony i skazany.

    Robert Louis Stevenson (ur. 13 listopada 1850 w Edynburgu, zm. 3 grudnia 1894 w Vailima na Samoa) – szkocki powieściopisarz, poeta i reportażysta podróżnik, główny reprezentant neoromantyzmu w literaturze brytyjskiej.Lolita – film z 1962 roku w reżyserii Stanleya Kubricka powstały na podstawie powieści Vladimira Nabokova Lolita. Wcielającą się w postać Lolity Sue Lyon wyróżniono Złotym Globem dla najbardziej obiecującej nowej aktorki.

    Nabokov zaczął rozwijać w formie powieściowej pomysł zawarty w Czarodzieju w 1949 roku. Początkowo książka miała nosić tytuł The Kingdom by the Sea, a jej bohaterka miała się nazywać Juanita Dark, Joan of Ark lub Joaneta Darc jako aluzja do Joanny d’Arc. Imiona te miały być, według sugestii autorskiej, wymawiane z hiszpańska: Huanita, Hoan, Hoaneta. Juanita zmieniła się w Lolitę w 1950 roku.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Suzanne Vega (ur. 11 lipca 1959 w Santa Monica w Kalifornii) – amerykańska piosenkarka folkowa i folkrockowa, kompozytorka i autorka tekstów piosenek.

    Utwór nie powstawał w kolejności zgodnej z powieściowymi wydarzeniami – autor rozpoczął pisanie od pierwszej podróży Humberta i Lolity, następnie opisał śmierć Quilty'ego i epizody z przeszłości Humberta, a dopiero później uzupełnił resztę powieści w porządku chronologicznym. Prace nad powieścią posuwały się bardzo wolno. Zniechęcony Nabokov niejednokrotnie chciał zniszczyć szkic utworu. W 1953 roku poświęcał na pisanie powieści 16 godzin dziennie. Prowadził również badania, mające pomóc mu w konstrukcji świata przedstawionego: czytał informacje prasowe na temat pedofilii, jeździł autobusami szkolnymi, aby poznać język młodzieży, odwiedził szkołę i obserwował wygląd koleżanek swojego syna. Ostatecznie, liczący 450 stron, maszynopis Lolity został ukończony 6 grudnia 1953 roku.

    Vladimir Nabokov (właś. Władimir Władimirowicz Nabokow (ros. Владимир Владимирович Набоков); ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1899 w Petersburgu, Imperium Rosyjskie - zm. 2 lipca 1977 w Montreux, Szwajcaria) - pisarz rosyjski i amerykański, tworzący do mniej więcej 1938 roku głównie w języku ojczystym, potem głównie w języku angielskim, autor kilku tekstów w języku francuskim. Z wykształcenia filolog (romanista i rusycysta), krótko studiował zoologię, przez całe życie zajmował się lepidopterologią (liczne artykuły w czasopismach specjalistycznych, praca w harwardzkim muzeum), hobbystycznie układał zadania szachowe, w latach 1941-1959 był wykładowcą literatury na uczelniach amerykańskich.Rodion Konstantynowicz Szczedrin, ros. Родион Константинович Щедрин (ur. 16 grudnia 1932 w Moskwie) – radziecki i rosyjski kompozytor, pianista, przewodniczący Związku Kompozytorów Rosyjskich (1973–1990), Ludowy Artysta ZSRR (1981), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 12. kadencji (1989–1991).

    Publikacja i odbiór powieści[ | edytuj kod]

    Pierwsze wydanie Lolity[ | edytuj kod]

    Nabokov obawiał się, że publikacja Lolity pod własnym nazwiskiem zaszkodzi jego karierze wykładowcy na Uniwersytecie Cornella

    Temat pedofilii spowodował, że Nabokov obawiał się publikacji pod własnym nazwiskiem – mogłoby to zaszkodzić jego pracy wykładowcy akademickiego. Chciał, aby Lolita ukazała się pod pseudonimem Vivian Darkbloom, stanowiącym anagram jego imienia i nazwiska. Aby informacja o autorstwie nie przedostała się w niepowołane ręce, na żadnym z maszynopisów nie widniało nazwisko autora, a wydawnictwa, które je otrzymywały, musiały podpisać zobowiązanie, że nikomu nie ujawnią nazwiska autora. Wszystkie egzemplarze były również przekazywane wydawcom osobiście – Nabokov obawiał się wysyłania ich pocztą, z powodu obowiązywania ustawy Comstocka, zgodnie z którą przesyłanie materiałów o treści erotycznej pocztą było przestępstwem.

    100 najlepszych książek Norweskiego Klubu Książki – lista 100 najważniejszych książek w historii, głównie powieści, która powstała w 2002 roku. 100 pisarzy z 54 krajów zaproponowało po 10 utworów. Lista miała przedstawiać literaturę całego świata, wszystkich kontynentów, kultur i epok historycznych.Nekrolog (gr. nekros — trup, logos — słowo) – informacja o śmierci danej osoby, podana do publicznej wiadomości.

    Nabokov zaproponował wydanie Lolity kolejno wydawnictwom Viking Press i Simon and Schuster. Kiedy oba odmówiły autorowi, z obawy przed możliwymi konsekwencjami prawnymi publikacji książki o tak kontrowersyjnej tematyce, pisarz rozpoczął poszukiwanie agenta literackiego, który umożliwiłby mu wydanie książki poza granicami Stanów Zjednoczonych. Agentowi takiemu gotów był przekazać 25% zysków ze sprzedaży powieści. 6 sierpnia 1954 roku żona pisarza, Véra, zgłosiła się do rosyjskiej agentki literackiej, Dousii Ergaz z Bureau Littéraire Clairoun w Paryżu, która już wcześniej zajmowała się europejskimi sprawami Nabokova, z prośbą o wyszukanie wydawnictwa gotowego opublikować Lolitę. Tymczasem Nabokov nie ustawał w próbach wydania powieści w Stanach Zjednoczonych – zaoferował książkę kolejnym wydawnictwom: New Directions, Farrar, Straus & Young oraz Doubleday. Wszystkie trzy wydawnictwa odmówiły, bądź to uznając Lolitę za książkę pornograficzną, bądź to obawiając się możliwych konsekwencji prawnych. Nabokov tak scharakteryzował swoje bezskuteczne próby wydania powieści:

    Król elfów, Król olszyn lub Król olch (oryg. Der Erlkönig) – ballada Johanna Wolfganga von Goethego, napisana w roku 1782. Opisuje śmierć dziecka z rąk nadprzyrodzonej istoty, ducha, tytułowego króla.Jaś i Małgosia, niem. Hänsel und Gretel – imiona bohaterów i tytuł baśni o dwojgu dzieci, które pozostawione w lesie przez rodziców trafiły na czarownicę Babę Jagę. Baśń zapisali bracia Grimm i opublikowali w 1812.

    Czterej amerykańscy wydawcy, W, X, Y i Z, którym kolejno proponowano maszynopis (…) byli zszokowani (…). Niektóre z reakcji były nader zabawne: jeden z lektorów zasugerował, iż jego firma mogłaby się przymierzyć do publikacji, gdybym uczynił z mej Lolity 12-letniego chłopca i kazał go uwieść Humbertowi, będącemu farmerem z Tennessee, w stodole (…). Wydawca X, którego doradców Humbert tak zanudził, że nie przebrnęli poza stronę 188 napisał mi z całą naiwnością, że druga część jest za długa. Natomiast wydawca Y wyraził ubolewanie, że w książce nie ma ludzi dobrych. Wydawca Z oświadczył, że gdyby wydrukował Lolitę, on i ja poszlibyśmy do więzienia.

    Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy (ang. A Sentimental Journey Through France and Italy) – powieść Laurence Sterne’a opublikowana w 1768 roku tuż przed śmiercią pisarza.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Przy czym prawdopodobnie Nabokov wymyślił wydawcę, chcącego zmienić płeć Lolity.

    Na prośbę Nabokova agentka literacka Doussia Ergaz poszukiwała wydawcy europejskiego. Autor miał nadzieję, że Lolitę wyda Sylvia Beach z księgarni Shakespeare and Company, która wcześniej opublikowała odrzuconego Ulissesa, ale ta nie zajmowała się już branżą wydawniczą. Ergaz znalazła jednak innego wydawcę – Maurice’a Girodiasa z Olympia Press w Paryżu. Nabokov wiedział tylko, że wydawnictwo to wydaje książki zakazane w krajach anglojęzycznych, nie był jednak świadomy tego, że właściwie specjalizuje się ono w pornografii. Girodias wyraził chęć szybkiego wydania powieści, ale stanowczo domagał się, aby ukazała się ona pod prawdziwym nazwiskiem autora. Nabokov przystał na ten warunek i podpisał umowę z wydawcą 6 czerwca 1955 roku. We wrześniu powieść została opublikowana w języku angielskim we Francji, a Nabokov otrzymał pierwsze egzemplarze Lolity 8 października 1955 roku. Książkę wydano w serii „Olympia Traveller’s Companion” w miękkiej okładce koloru zielonego. Egzemplarze zawierały sporo błędów i pomyłek korektorskich, a w miejscu copyrightu, wbrew życzeniom Nabokova, wypisany był nie tylko autor, ale również i wydawca, co było jedną z przyczyn wieloletnich sporów między Nabokovem a Girodiasem, dotyczących praw do wydania amerykańskiego.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Raymond Queneau (ur. 21 lutego 1903 w Hawrze, zm. 25 października 1976 w Paryżu) – francuski poeta, powieściopisarz i eseista. Jeden z prekursorów postmodernizmu, współzałożyciel eksperymentalnej grupy literackiej OuLiPo, autor tekstów popularnych piosenek oraz maszyny produkującej sonety. Należał do Akademii Goncourtów, był także dyrektorem Encyklopedii Plejady wydawnictwa Gallimard, a jako Satrapa należał do Kolegium Patafizyki. Jego imieniem i nazwiskiem nazwano jedną z paryskich stacji metra.

    Pierwsze reakcje na powieść[ | edytuj kod]

    Początkowo Lolita, wydana w mało znanym wydawnictwie w Paryżu, nie była recenzowana w poważnych czasopismach. Burza rozpętała się w Wielkiej Brytanii po publikacji w świątecznym numerze „Sunday Timesa” z 1955 roku wypowiedzi Grahama Greena, który uznał książkę za jedną z trzech najwybitniejszych powieści roku. W odpowiedzi na to John Gordon, redaktor „Sunday Express” zamieścił swoją polemikę z tą wypowiedzią, uznając Lolitę za „niepohamowaną pornografię”, za którą autor powinien trafić do więzienia. Informacje o tym sporze dotarły do USA za sprawą felietonu Harveya Brita, opublikowanego w „New York Times Book Review”, w którym pisze on o tajemniczej powieści budzącej kontrowersje w Wielkiej Brytanii. Po otrzymaniu wielu listów od zaintrygowanych czytelników Brit ujawnił w późniejszym felietonie z 11 marca nazwisko autora. Zainteresowanie Lolitą wzrastało, wielkim miłośnikiem powieści był m.in. Raymond Queneau.

    John Barry, właściwie John Barry Prendergast OBE (ur. 3 listopada 1933 w Yorku, zm. 30 stycznia 2011 w Nowym Jorku) – brytyjski kompozytor muzyki filmowej, pięciokrotny laureat Oscara. Znany jest jako główny kompozytor muzyki do filmów z serii o przygodach Jamesa Bonda. Stworzył do niej kilka charakterystycznych tematów muzycznych.Piękna i Bestia – znana francuska baśń ludowa, wielokrotnie adaptowana na potrzeby literatury, teatru i filmu. Po raz pierwszy spisana w XVIII wieku przez Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve. Za najlepszą literacką wersję uchodzi jednak "Piękna i Bestia" spisana przez Jeanne-Marie Leprince de Beaumont

    L'affaire Lolita[ | edytuj kod]

    Określenie „l'affaire Lolita” odnosi się do problemów, jakie spotkały powieść Nabokova na francuskim rynku wydawniczym. W grudniu 1955 roku francuskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zakazało rozpowszechniania Lolity i dwudziestu czterech innych książek opublikowanych w Olympia Press. Jednym z powodów wydania takiej decyzji były naciski rządu Wielkiej Brytanii, związane z masowym przewożeniem do Anglii egzemplarzy tych publikacji. Girodias wkroczył na drogę sądową w obronie wolności słowa. Sprawa odbyła się bez udziału Nabokova, który obawiał się uwikłania w międzynarodowy proces. Zakaz cofnięto w 1956 roku, a w 1957 Girodias wydał książkę L'affaire „Lolita”, zawierającą m.in. fragmenty powieści i artykuły o niej, oraz jego własny artykuł dotyczący wolności słowa. Tytuł książki posłużył odtąd jako określenie całej sprawy.

    Aluzja literacka – w tekście literackim nawiązanie, odwołanie się do innego tekstu, stylu, zjawiska za pomocą określonych sygnałów rozpoznawalnych dla odbiorcy.Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L..

    Wydanie amerykańskie[ | edytuj kod]

    Kontrowersje wokół Lolity powodowały duże zapotrzebowanie na tę powieść wśród amerykańskich czytelników. Zanim książka ukazała się w USA egzemplarze wydane przez Olympia Press były przemycane przez granicę, książki nie skonfiskowane przez celników osiągały dość duże ceny na rynku (do osiągania zysków na przemycanych egzemplarzach Lolity przyznawała się m.in. Anaïs Nin). Oczekiwanie na amerykańskie wydanie przedłużały spory o prawa autorskie i udział w zyskach pomiędzy Nabokovem i Girodiasem. Książka ukazała się w USA dopiero 18 sierpnia 1958 roku, nakładem wydawnictwa G.P. Putnam's Sons. Pojawiło się wiele pochlebnych recenzji (m.in. w „New York Times Book Reviev”), ale też takich, w których powieść uznawano za pornograficzną (np. w „The New York Times”). Książkę komentowało życzliwie wielu artystów, m.in. Dorothy Parker, Graham Greene i William Styron, cieszyła się też dużym powodzeniem czytelniczym – w ciągu trzech tygodni od premiery sprzedano ponad sto tysięcy egzemplarzy Lolity.

    Doktor Jekyll i pan Hyde (org. Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde) – nowela napisana przez szkockiego autora Roberta Louisa Stevensona, po raz pierwszy w oryginale publikowana w roku 1886.Romans (ang. romance novel) – jeden ze współczesnych, bardzo popularnych gatunków literackich. Także w Polsce. W 2011 roku romanse zajęły 4., w 2012 – 2. miejsce na liście najczęściej czytanych powieści. Romans skupia się zwykle na romantycznej miłości dwojga ludzi i na ich związku, a ich zakończenie jest „optymistyczne” i „emocjonalnie satysfakcjonujące”.

    Przekład rosyjski[ | edytuj kod]

    Nabokov sam przełożył Lolitę na język rosyjski. Tłumaczenie zajęło mu pół roku, zakończył je w marcu 1965. Ukazało się w Nowym Jorku w wydawnictwie Phaedra w 1967 roku. W wywiadach Nabokov narzekał na niedostateczną biegłość swojej ruszczyzny, która nie pozwoliła mu stworzyć zadowalającego przekładu, ale recenzenci powitali rosyjską wersję Lolity z dużym entuzjazmem. Np. krytyk emigracyjny Władimir Weidle podkreślał ogromną rolę tłumaczenia Lolity w rozwoju rosyjskiego języka literackiego. Opublikowano też osobny słownik dwujęzyczny, poświęcony powieści – English-Russian Dictionary of Nabokov's „Lolita”.

    Przekrój – tygodnik społeczno-kulturalny, wydawany w latach 1945-2002 w Krakowie, następnie w Warszawie (2002-2009). Po kolejnej sprzedaży ponownie wydawany był w Krakowie, a jego ostatni numer ukazał się 30 września 2013. Obecnym właścicielem pisma jest Tomasz Niewiadomski.Jean-Jacques Rousseau (ur. 28 czerwca 1712 w Genewie, zm. 2 lipca 1778 w Ermenonville) – genewski pisarz tworzący w języku francuskim, filozof i pedagog, autor koncepcji swobodnego wychowania.

    Publikacja w języku polskim[ | edytuj kod]

  • 1958/1959 – w ukazującym się w Tel Awiwie polskim tygodniku „Przegląd” opublikowano polski przekład Lolity. Według Roberta Stillera jego autorem był dziennikarz Mosze Balsam, a samo tłumaczenie było znacznie skrócone i zawierało liczne błędy.
  • 1959 – fragmenty książki ukazały się w Przekroju w przekładzie Juliusza Kydryńskiego.
  • 1961 – w londyńskich „Wiadomościach” opublikowano fragmenty Lolity w przekładzie Jerzego Tepy.
  • 1974 – miesięcznik „Odra” wydrukował fragmenty powieści w tłumaczeniu Eugenii Siemaszkiewicz, dokonanym całkowicie na podstawie wersji rosyjskiej.
  • 1987 – pierwsze siedemnaście rozdziałów książki w przekładzie Roberta Stillera ukazywało się w odcinkach w Tygodniku Kulturalnym.
  • 1991 – nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego wydano pierwszy pełny polski przekład Lolity, dokonany przez Roberta Stillera (​ISBN 83-06-02125-8​).
  • 1997 – ukazał się drugi polski przekład powieści, autorstwa Michała Kłobukowskiego, wydany w wydawnictwie Da Capo (​ISBN 83-7157-191-7​).
  • John Ray (właśc. Wray) (ur. w 1628, zm. w 1705) – przyrodnik i przez jakiś czas duchowny anglikański. Urodzony w rodzinie kowala, skończył Uniwersytet Cambridge i przyjął święcenia, ale w 1662 roku zrezygnował ze stanu duchownego i bez reszty poświęcił się swej prawdziwej pasji - przyrodoznawstwu.John Keats (ur. 31 października 1795 w Moorgate w pobliżu Londynu, zm. 23 lutego 1821 w Rzymie) – angielski poeta, jeden z głównych przedstawicieli romantyzmu; obok Edmunda Spensera nazywany w Anglii poetą poetów. Za życia niedoceniany i atakowany przez krytykę literacką (jego poetykę pogardliwie określano mianem Cocktly School), po śmierci wywarł ogromny wpływ na poetów postromantycznych z kręgu Alfreda Tennysona. Jego legenda stała się tematem dzieł wielu ówczesnych i późniejszych twórców, tj.: Percy Bysshe Shelley, Lord Byron, Wallace Stevens czy William Butler Yeats. Keats był wyznawcą ideału piękna pojmowanego sensualistycznie, które starał się oddawać przez zastosowanie rozbudowanych form wierszowanych i rytmicznych oraz malowniczość opisu. Plastyka i muzyczność jego utworów wywarła spory wpływ na twórczość tzw. prerafaelitów.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Rusałka admirał (Vanessa atalanta) – gatunek motyla z rodziny rusałkowatych (Nymphalidae), obejmujący zasięgiem występowania Palearktykę oraz Amerykę Północną. Jeden z najpiękniejszych motyli polskich.
    Eugene Gladstone O’Neill (ur. 16 października 1888 w Nowym Jorku, zm. 27 listopada 1953 w Bostonie) – dramaturg amerykański, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1936.
    Frank A. Langella Jr. (ur. 1 stycznia 1938 w Bayonne w stanie New Jersey, USA) – amerykański aktor pochodzenia włoskiego.
    Motyw – najmniejsza elementarna jednostka świata przedstawionego dzieła: zdarzenie, przedmiot, cecha, sytuacja, przeżycie. Powtarzające się na przestrzeni wieków motywy to toposy.
    Raport Kinseya – wynik badań na temat seksualności ludzi przeprowadzony przez Alfreda Kinseya, przedstawiony w dwóch książkach: Sexual Behavior in the Human Male (1948) i Sexual Behavior in the Human Female (1953).
    W poszukiwaniu straconego czasu (fr. À la recherche du temps perdu) – siedmiotomowy quasi-autobiograficzny cykl powieściowy Marcela Prousta, uznawany przez krytyków i badaczy literatury za arcydzieło. W świadomości czytelników powieść łączona jest przede wszystkim z motywem reminiscencji wywołanej przypadkowo przez zewnętrzny bodziec; dla bohatera bodźcem takim jest smak zamoczonej w herbacie magdalenki.
    Postać literacka (porte parole, bohater literacki) – fikcyjna osoba ukazana w świecie przedstawionym dzieła literackiego. Może być tożsama z podmiotem mówiącym dzieła (liryka, narratorzy pamiętników itp.), ale najczęściej jest od niego różna (epika, dramat). Jest uwidoczniana w tekście przez opis – cech wyglądu i charakteru oraz działań, a także może wyrażać w tekście swoje myśli i odczucia. Natomiast jej sposób zaistnienia w świecie przedstawionym jest uzależniony od motywacji i charakterystyki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.094 sek.