• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Litografia

    Przeczytaj także...
    Aloys Senefelder, Alois Senefelder (ur. 6 listopada 1771 w Pradze – zm. 26 lutego 1834 w Monachium) – niemiecki grafik, wynalazł w 1798 litografię – technikę druku płaskiego. W 1789 opracował kamienioryt, dziesięć lat później autografię i metodę kredkową, a w 1826 wykonał pierwszy druk wielobarwny. Wraz z Aretinem Senefelderem założył w Monachium Instytut Litograficzny.Chromolitografia — barwna litografia — dawna technika wielobarwnego druku litograficznego, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany by z innej płyty litograficznej. Wynaleziona w XIX w. W następnym stuleciu wyparta przez offset. Terminem tym określa się także wielobarwną odbitkę wykonaną tą techniką.
    Marc Chagall, jid. מאַרק שאַגאַל; ros. Марк Захарович Шагал, Mark Zacharowicz Szagal, urodzony jako Мойша Захарович Шагалов, Mojsza Zacharowicz Szagałow; biał. Мойшa Хацкелевіч Шагалаў, Mojsza Chackielewicz Szahałau, (ur. 7 lipca 1887 w Łoźnie koło Witebska, zm. 28 marca 1985 w Saint-Paul de Vence) – malarz i grafik żydowskiego pochodzenia posiadający obywatelstwo rosyjskie i francuskie; czołowy przedstawiciel kubizmu i internacjonalizmu w malarstwie.
    Kamień litograficzny pokryty rysunkiem
    Prasa litograficzna

    Litografia – technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym, także odbitki wykonane tą techniką.

    Opis procesu[ | edytuj kod]

    W klasycznej litografii rysunek nanosi się zatłuszczającą kredką lub tuszem litograficznym na kamień – gładko wypolerowany lub przetarty ostrym piaskiem, co daje efekt gruboziarnistej faktury na odbitce. Po wykonaniu rysunku powierzchnia kamienia jest zakwaszana słabym roztworem kwasu azotowego i gumy arabskiej. Dzięki temu niezarysowane partie zostają uodpornione na zatłuszczenie farbą – stają się oleofobowe, a zarazem pozostają hydrofilne, czyli przyjmujące wodę. Wtedy właśnie rysunek zwilża się wodą, po czym nanosi się na niego farbę drukową, którą przyjmują tylko oleofilowe – niewytrawione, zatłuszczone wcześniej kredką lub tuszem – fragmenty. Odbitki wykonuje się przykładając zwilżony papier do kamienia stanowiącego matrycę i odbijając na prasie litograficznej, która ze względu na kruchość kamienia skonstruowana jest inaczej niż prasa używana w technikach metalowych.

    Auguste Renoir, Pierre-Auguste Renoir (ur. 25 lutego 1841, zm. 3 grudnia 1919) – malarz i rzeźbiarz francuski. Współtwórca i jeden z czołowych przedstawicieli impresjonizmu.Leon Jan Wyczółkowski (ur. 11 kwietnia 1852 w Hucie Miastkowskiej, zm. 27 grudnia 1936 w Warszawie) – polski malarz, grafik i rysownik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski w nurcie malarstwa realistycznego.

    W grafice artystycznej popularna jest technika zwana ossa sepia polegająca na wykonywaniu rysunku negatywowego na kamieniu.

    Niektóre odmiany tej techniki, takie jak kamienioryt czy kwasoryt na kamieniu należą do druku wklęsłego. Techniką litograficzną wykonuje się też matryce na płytach aluminiowych – algrafia i na płytach cynkowych – cynkografia.

    Historia litografii[ | edytuj kod]

    Technikę litograficzną wynalazł w 1798 roku Alois Senefelder (1771–1834). W Polsce pierwszą pracownię litograficzną założono w 1818 roku. Rozwój tej techniki doprowadził do powstania druku offsetowego oraz fotolitografii i technik pochodnych (elektronolitografia, rentgenolitografia) stosowanych w elektronice do produkcji obwodów drukowanych i układów scalonych.

    Ossa sepia (mezzotinta na kamieniu, technika asfaltowa, rysunek negatywowy) - jedna z technik litograficznych, kamień litograficzny pokrywany jest asfaltem syryjskim rozpuszczonym w terpentynie na powierzchni której wydrapuje się rysunek szkieletem mątwy zwanej ossa sepia.Farba drukowa zwana farbą drukarską lub farbą graficzną to materiał powłokotwórczy ciekły lub mazisty o charakterze zawiesiny lub roztworów substancji barwiących w spoiwach. Używana w druku, czyli zasadniczo w procesie zwielokrotniania obrazu przez przenoszenie go z formy drukowej na podłoże drukowe.

    Artyści zajmujący się litografią[ | edytuj kod]

    Litografię uprawiali wybitni malarze i graficy:

  • Alfons Mucha
  • Honoré Daumier,
  • Eugène Delacroix,
  • Odo Dobrowolski,
  • Henri de Toulouse-Lautrec,
  • Pierre-Auguste Renoir,
  • Henri Matisse,
  • Edvard Munch,
  • Marc Chagall,
  • Pablo Picasso,
  • Stanisław Wyspiański,
  • Leon Wyczółkowski,
  • Kazimierz Sichulski,
  • Alois Senefelder.
  • M.C Escher
  • Przykłady litografii[ | edytuj kod]

  • Julius Greth, Brama Wyżynna w Gdańsku

    Druk wklęsły (druk wgłębny) – jeden z trzech podstawowych sposobów druku (obok druku płaskiego i druku wypukłego), stosowany zarówno w grafice warsztatowej, jak i poligrafii.Algrafia, aluminografia (z niem. Algraphie) — jedna z pierwszych technik druku płaskiego, wynaleziona w 1892 roku. Po raz pierwszy zastosowana przez Josefa Scholza w Moguncji. W technice tej formą drukową jest cienka płyta aluminiowa, szlifowana, następnie ziarnowana i pokrywana materiałem światłoczułym. Na tej powłoce nanoszony jest negatyw rysunku.
  • Adam Leure, Zamek w Lublinie, 1860

  • mapa z encyklopedii Orgelbranda z 1902 roku, 33×24 cm

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kama Wróbel (oprac.): Techniki druku wklęsłego (pol.). Rynek i Sztuka. [dostęp 2020-07-13].
    2. Witz 1970 ↓.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • chromolitografia
  • grafika warsztatowa
  • poligrafia
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Krystyna Czarnocka, Półtora wieku grafiki polskiej, Wiedza Powszechna, Warszawa 1962.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona internetowa kierownika Pracowni Technik Litograficznych Witolda Warzywody, profesora nadzwyczajnego Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi
  • Małgorzata Chustecka: Techniki druku, część II. Litografia, czyli zanim pojawił się offset (pol.). 2014-12-04. [dostęp 2020-07-13].
  • Druk płaski – jest to jedna z podstawowych technik druku, obok druku wklęsłego i wypukłego, stosowana w technikach graficznych i poligraficznych. Forma drukowa w druku płaskim charakteryzuje się tym, że jest właśnie płaska, tzn. miejsca drukujące i niedrukujące znajdują się na tym samym poziomie. Ogólnie techniki druku płaskiego dzieli się na dwa rodzaje:Rentgenolitografia jest odmianą procesu litografii wykorzystywanej w technice mikroelektronicznej np. przy produkcji procesorów. Polega ona na użyciu fal o długości od 0,4 do 1 nm czyli promieni rentgenowskich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Poligrafia jest dziedziną techniki zajmującą się procesami wytwarzania druków. Na przestrzeni wieków zachodziły w niej zmiany, aż osiągnęła ona dzisiejszy etap przemysłowy, którego rozwój zachodzi w jeszcze szybszym tempie. Przemysł poligraficzny jest szczególną dziedziną produkcyjną – obejmuje on opracowywanie wzorców (form drukowych) oryginałów tekstowych i rysunkowych, i drukowanie za ich pomocą kopii, w większości na potrzeby masowego odbiorcy. Jak każdą dziedzinę produkcyjną, tak i poligrafię można określić poprzez wykorzystywane technologie, charakterystykę wyrobów i powiązania z innymi dziedzinami gospodarki.
    Ferdinand Victor Eugène Delacroix (ur. 26 kwietnia 1798 w Saint-Maurice-en-Chalencon, w departamencie Ardèche, we francuskim regionie administracyjnym Rodan-Alpy, zm. 13 sierpnia 1863 w Paryżu) – malarz francuski, przedstawiciel romantyzmu. Sztuki malarskiej uczył się u Pierre-Narcisse Guérina, pozostawał pod silnym wpływem malarstwa Rubensa. Bliski przyjaciel Chopina.
    Cynkografia – technika graficzna druku wypukłego, w której podłożem jest płyta cynkowa, głównie stosowana jako metoda druku przemysłowego. W przypadku druku, przenosi się na płytę cynkową obraz lub rysunek, a następnie trawi kwasem. Na początku XX. w. zaczęła być także stosowana do celów artystycznych – po wytrawieniu płyty nakłada się wałkiem farbę, co na odbitce daje efekt jasnej, ostrej kreski na ciemnym tle. Przy pomocy cynkografii można uzyskać dwubarwne odbitki, wcierając w części wklęsłe jeden barwnik, a drugi nakładając wałkiem.
    Pablo Ruiz Picasso właśc. Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins) – hiszpański malarz, rzeźbiarz, grafik i ceramik, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. On i Georges Braque są twórcami nurtu malarstwa zwanego kubizmem.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kamienioryt — technika druku wklęsłego gdzie formą drukową jest kamień litograficzny z wyrytym rysunkiem. Do kamieniorytu używane są specjalne twarde kamienie litograficzne. Technika ta stosowana była do produkcji papierów wartościowych i map.
    Honoré Victorin Daumier (ur. 26 lutego 1808 w Marsylii, zm. 10 lutego 1879 w Valmondois) – francuski malarz, grafik, rysownik i rzeźbiarz. Jeden z wybitniejszych przedstawicieli realizmu XIX wieku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.