• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lista największych państw w historii

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Terytoria mandatowe – terytoria (kolonie) odebrane po I wojnie światowej Niemcom i Turcji i powierzone, uchwałą Ligi Narodów, do administracji państwom zwycięskiej Ententy: Wielkiej Brytanii, Francji lub Belgii, a także Japonii, Australii i Związkowi Południowej Afryki. Państwa te nazywane były "mandatariuszami".
    Dominium brytyjskie – forma ustrojowa istniejąca w ramach imperium brytyjskiego, stanowiąca formę pośrednią między samorządną kolonią a suwerennym państwem, jednak z czasem ewoluująca zdecydowanie w stronę tego ostatniego. Pierwszym dominium brytyjskim była Kanada, która otrzymała taki status w 1867 roku. Kolejnymi były Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Nowa Fundlandia (1907), Związek Południowej Afryki (1910) i Wolne Państwo Irlandzkie (1922).

    Lista największych państw w historii – największe terytorialnie imperia i państwa jakie istniały na przestrzeni dziejów i – porównawczo – Polski (Rzeczypospolitej w największym osiągniętym terytorium w 1618 roku).

    Królestwo Włoch (1805-1815) – państwo w północno-środkowych Włoszech. Proklamowane w miejsce Republiki Włoskiej w 1805. Jego królem został Napoleon I Bonaparte, a wicekrólem - Eugeniusz de Beauharnais.Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Lista państw świata według powierzchni
  • Imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce
  • Uwagi

    1. osoba sprawująca urząd głowy państwa w momencie osiągnięcia przez dane imperium największego terytorium, lub powstania danego państwa w takich rozmiarach
    2. W 1922 Imperium Brytyjskie – metropolia (Wielka Brytania), kolonie, dominia, terytoria mandatowe. Dominia w tym czasie były de facto samorządnymi państwami powiązanymi z Wielką Brytanią unią personalną (wspólny król), po tym jak w 1919 zostały dopuszczone na równi z suwerennymi państwami do grona sygnatariuszy traktatu wersalskiego i członków-założycieli Ligi Narodów. W 1922 Imperium Brytyjskie bez dominiów obejmowało 13,7 mln km kw. (co dawałoby mu 7. miejsce w rankingu)
    3. Michaił Kalinin był symboliczną głową państwa ZSRR jako Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej. Faktycznie przywódcą państwa był Józef Stalin jako sekretarz generalny KC KPR(b), WKP(b) i KPZR, oraz przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych a potem Rady Ministrów ZSRR; oraz jako Marszałek (generalissimus) Związku Radzieckiego.
    4. Rosja-jako Federacja Rosyjska powstała w 1991 po rozpadzie ZSRR
    5. powierzchnia de facto wliczając w to powierzchnię Krymu – jednostronnie anektowanej w marcu 2014 części terytorium Ukrainy. Aneksja ta nie ma większościowego uznania międzynarodowego (uznało ją tylko kilka-kilkanaście państw), a w opinii Ukrainy i innych państw negujących ten akt stanowi okupację (bezprawną administrację) jej terytorium. W tabeli przyjęto jednak założenie że terytorium danego państwa obejmuje także tereny przezeń okupowane (np. III Rzesza, Imperium Japońskie, Francja Napoleońska). To samo dotyczy liczby ludności.
    6. Liczba osób spisanych w 1851 wyniosła 432.164.047 zgodnie z Draft History of Qing.
    7. aneksja Nowej Fundlandii
    8. Chińska Republika Ludowa proklamowana w 1949
    9. od przyłączenia Makau do ChRL
    10. Amerykańskie Imperium kolonialne od zdobycia Filipin i Portoryko w wojnie z Hiszpanią do uzyskania niepodległości przez Filipiny
    11. wystąpienie Urugwaju
    12. 1939-(retroakcja) wejście w życie Statutu Westminsterskiego stwierdzającego niepodległość Australii
    13. 1942: apogeum podbojów Cesarstwa Japonii w czasie II wojny światowej – Japonia + terytoria mandatowe + obszary okupowane (Indochiny, Malaje, część Chin, Holenderskie Indie Wsch., niektóre wyspy Pacyfiku
    14. "Rzesza Wielkoniemiecka" łącznie z obszarami okupowanymi nie wcielonymi do III Rzeszy, np. komisariaty na zajętych obszarach ZSRR
    15. aneksja Sikkimu
    16. Dania, Szwecja, Norwegia
    17. Dania, Norwegia, Islandia, Grenlandia
    18. przyłączenie Patagonii
    19. uzyskanie niepodległości
    20. objęcie mandatu nad Ruanda-Urundi do uzyskania niepodległości przez Kongo Belgijskie
    21. od uzyskania niepodległości do powstania Sudanu Południowego
    22. ostateczne przyłączenie (pokonanie secesji) Katangi
    23. I Cesarstwo Francuskie pod panowaniem Napoleona I łącznie z państwami zależnymi (Księstwo Warszawskie, Związek Reński, Hiszpania, Włochy)
    24. Powstanie Królestwa Arabi Saudyjskiej
    25. podział Cesarstwa Rzymskiego
    26. W latach 1976 - 2002 częścią Indonezji był de facto Timor Wschodni.
    27. niepodległość od Chin jako Mongolia Zewnętrzna
    28. łącznie z Erytreą
    29. ZRA powstała 1 lutego 1958 roku z połączenia Egiptu i Syrii. 29 września 1961 w Syria w wyniku zamachu stanu , wycofała się z unii. Egipt zachował nazwę Zjednoczonej Republiki Arabskiej aż do 1971
    30. po rozejmie z Rosją w Dywilinie 1618

    Przypisy

    1. Ferguson, Niall (2004). Empire, The rise and demise of the British world order and the lessons for global power. Basic Books. ISBN 0-465-02328-2.
    2. Harrison Moore: The Dominions of the British Commonwealth in the League of Nations, International Affairs, s. 373, rok 1931
    3. F. R. Scott (January 1944). "The End of Dominion Status". The American Journal of International Law (American Society of International Law) 38 (1): 34–49.
    4. Mark Harrison: The Economics of World War II: Six Great Powers in International Comparison, 1998
    5. http://jwsr.ucr.edu/archive/vol12/number2/pdf/jwsr-v12n2-tah.pdf s.222 Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall and Peter Turchin (2006). "East-West Orientation of Historical Empires" (PDF). Journal of World-Systems Research (University of Connecticut) 12 (no. 2): 219-229.
    6. Peter Turchin, Thomas D. Hall and Jonathan M. Adams, "East-West Orientation of Historical Empires", Journal of World-Systems Research Vol. 12 (no. 2), pp. 219-229 (2006).
    7. Gordon (2005)
    8. Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971. Hasło: Omajjadzi w Damaszku, s. 415
    9. McEvedy and Jones (1978).
    10. 2011 Census Profile (ang.). Statistics Canada., dostępna kopia z dnia 2012-02-25
    11. Vasseghi, Sheda
    12. The other Iran story: Re-engineering the nation's cultural DNA", Breaking... WorldTribune.com World Tribune News, (12 October 2009).
    13. Alfred Cook, Psychology, an Account of the Principal Mental Phenomena 27.
    14. International Programs – People and Households – U.S. Census Bureau
    15. Steele, Christy, "Rome", p. 36 (2001).
    16. Mclynn Frank "Marcus Aurelius" p. 4. wyd. The Bodley Head 2009
    17. Roman Empire Population s. 65.
    18. Mclynn Frank "Marcus Aurelius" p. 4. Wyd. The Bodley Head 2009
    19. Rein Taagepera "Size and Duration of Empires Growth-Decline Curves, 3000 to 600 B.C.", Social Science Research Vol. 7, 180-196 (1978).
    20. Colin McEvedy y Richard Jones (1978), "Atlas of World Population History", Facts on File (p. 342-351). New York.
    21. Thomlinson (1975, Tabla 1).
    22. History Chola Empire – History Of Ancient, Medieval And Modern India
    23. Harrison (1998, p. 3,7).
    24. John O. Hunwick: Timbuktu and the Songahy Empire: Al-Sa’di’s Ta’rikh Al-sudan Down to 1613 and other Contemporary Documents (Brill, 2003), p. xlix.
    25. Hempstone, s. 312
    26. Walker, Sheila S., African roots/American cultures: Africa in the creation of the Americas, Publicado por Rowman & Littlefield, p. 127. (2001)
    27. Mariusz Trąba, Lech Bielski: Władcy i królowie Polski. Warszawa: Reader's Digest, 2005, s. 444. ISBN 83-60123-13-6.
    Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Statut Westminsterski, ang. Statute of Westminster – akt prawny uznający za podmioty wzajemnie równe (z pewnymi ograniczeniami) Wielką Brytanię i jej ówczesne dominia: Kanadę, Australię, Nową Zelandię, Związek Południowej Afryki, Nową Fundlandię i Wolne Państwo Irlandzkie. Oprócz symbolicznego uznania równości dawnej metropolii i jej dominiów, statut znosił bardzo ważną dotąd zasadę, iż wszystkie akty prawne stanowione przez władze dominiów muszą być zgodne z prawem brytyjskim, pod rygorem nieważności w razie wystąpienia sprzeczności. Parlament brytyjski utrzymał jednak wyłączność na wprowadzanie zmian w konstytucjach Kanady i Australii.
    International Affairs - renomowane brytyjskie czasopismo naukowe z dziedziny stosunków międzynarodowych. Ukazuje się od 1924 roku, zaś jego redakcja jest częścią znanego ośrodka badawczego Chatham House. Wśród autorów tradycyjnie dominują badacze i praktycy stosunków międzynarodowych i polityki zagranicznej z krajów anglosaskich, ale na łamy zapraszani są także przedstawiciele innych kręgów kulturowych.
    Nowa Fundlandia (ang. Newfoundland, franc. Terre-Neuve, irl. Talamh an Éisc. łac. Terra Nova) – duża wyspa u wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej i jednocześnie najgęściej zaludniona część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador. O wyspie tej potocznie mówi się, że "leży pośrodku Atlantyku", jednakże w rzeczywistości jest od niego oddalona o ok. 1000 km (współrzędne geograficzne: 49°00′N 56°00′W/49,000000 -56,000000). Wyspa Nowa Fundlandia pierwotnie nazwana została Terra Nova przez Wenecjanina w służbie brytyjskiej, Giovanniego Caboto (Johna Cabota), w 1497. Prowincja, w skład której wchodzi wyspa, również nosiła nazwę "Nowa Fundlandia" aż do 2001, kiedy to zmieniono ją na "Nowa Fundlandia i Labrador" (nieco później zmieniono w ślad za tym kod pocztowy z NF na NL).
    Krym (ros. Крым, trb. Krym; ukr. Крим, trb. Krym; kr-tat. Къырым, trb. Kyrym; oficjalnie: Republika Krymu; ros. Республика Крым, trb. Riespublika Krym; ukr. Республіка Крим, trb. Respublika Krym; kr-tat. Къырым Джумхуриети, trb. Kyrym Dżumchurieti) – jednostka administracyjna jednostronnie wcielona do Rosji, które znajduje się na terenie Półwyspu Krymskiego, na północnym wybrzeżu Morza Czarnego. Ukraina i większość społeczności międzynarodowej uznaje ją za część Ukrainy. Stolicą republiki jest Symferopol.
    Kongo Belgijskie – belgijska kolonia w centralnej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, która istniała do roku 1960. Ten teren był rejonem belgijskiej ekspansji już od 1877. Jednak formalnie nie należał on do Belgii, lecz do jej króla Leopolda II. Władca dopiero w 1908 zdecydował się na przekazanie tego rejonu państwu. Kolonia uzyskała niepodległość w 1960, obecnie nazywa się Demokratyczna Republika Konga. Belgów do ekspansji w Kongu nakłoniły jego bogactwa: kauczuk i kość słoniowa. Tubylcy otrzymali nakaz corocznego ich dostarczania w odpowiedniej ilości. Jeśli ktoś nie zdążył na czas, władze wysyłały do akcji oddziały Askarysów, którzy nierzadko jako dowód swojej interwencji przynosili ucięte ręce opornych. Wiadomości o okrucieństwie Belgów dotarły jednak do Europy i Leopold II był zmuszony do powołania w 1904 specjalnej komisji do spraw Konga. Raport przedstawiony rok później wykazał wprawdzie, że największe nadużycia zostały usunięte, jednak nie była to prawda. Belgowie wykorzystywali rdzennych mieszkańców do ciężkiej pracy na plantacjach kawy, kakao, trzciny cukrowej oraz w kopalniach złota i diamentów. Kolonializm belgijski w Kongu charakteryzował się wykorzystywaniem miejscowej ludności na olbrzymią skalę i okrucieństwem. W okresie kolonizacji obowiązywał całkowity zakaz edukacji tubylców, traktowanie ludności czarnej jak własności, pełne niewolnictwo, egzekucje, krwawe tłumienie buntów. Różnymi metodami koloniści "rozdrapywali" dawne konflikty międzyplemienne, aby nie dopuścić do porozumienia pomiędzy plemionami. Przez niemal cały okres istnienia kolonii, Kongo było zamknięte dla cudzoziemców, nawet przyjazdy Belgów były całkowicie kontrolowane.
    Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie wspólnoty (US Commonwealth), leżące na wyspie o tej samej nazwie (i kilku innych mniejszych wyspach) w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.
    Wojna amerykańsko-hiszpańska – konflikt zbrojny pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Królestwem Hiszpanii trwający od 25 kwietnia do 12 sierpnia 1898, w wyniku którego Hiszpania utraciła większość swych posiadłości na Karaibach i na obszarze Pacyfiku, a Stany Zjednoczone porzuciły dotychczasową politykę izolacjonizmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.