• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lista najliczniejszych rodzajów roślin okrytonasiennych

    Przeczytaj także...
    Powstawanie gatunków albo specjacja to proces biologiczny, w wyniku którego powstają nowe gatunki organizmów. Zachodzi na skutek wytworzenia się bariery rozrodczej pomiędzy wyjściowymi populacjami, czyli zaistnieniu zjawiska, które uniemożliwia między nimi wymianę genów.Wilczomlecz (Euphorbia L.) – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych, liczący około 1600-2000 gatunków. Zamieszkuje cieplejsze strefy całego świata, szczególnie licznie w Afryce. W Europie występuje dziko ok. 100 gatunków, w Polsce ponad 20. Gatunkiem typowym jest Euphorbia antiquorum L..
    Róża (Rosa L.) – rodzaj krzewów należących do rodziny różowatych (Rosaceae). Znanych jest 150–200 gatunków występujących na półkuli północnej, czasem podaje się nawet dwukrotnie większą liczbę, co wynika z różnego traktowania taksonów. Większość ozdobnych odmian róży rozmnaża się przez okulizację na podkładkach z dzikich róż.

    Istnieje ponad 50 rodzajów roślin okrytonasiennych liczących ponad 500 gatunków w tym ponad 20 rodzajów obejmujących ponad tysiąc gatunków. Największym spośród nich jest należący do bobowatych rodzaj traganek (Astragalus) liczący ponad trzy tysiące gatunków, a z uwzględnieniem drobnych gatunków apomiktycznych rodzaj jastrzębiec (Hieracium) liczy sobie ponad 10 tysięcy gatunków.

    Jastrzębiec (Hieracium L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Bardzo liczny w gatunki i odmiany. Przedstawiciele tego rodzaju występują na całym świecie, z wyjątkiem Australazji. W Polsce (dane z 2002 r.) stwierdzono występowanie 104 gatunków. Gatunkiem typowym jest Hieracium murorum L..Ostrożeń (Cirsium Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Gatunkiem typowym jest Cirsium heterophyllum (L.) Hill.

    Rozmiary rodzajów roślin różnią się znacznie i obejmują takie, które liczą tylko jeden gatunek oraz takie, do których zalicza się tysiące gatunków. Sytuacja taka pojawiła się wcześnie w rozwoju klasyfikacji roślin, przy czym rodzajem obejmującym największą liczbę gatunków (56) w klasyfikacji Karola Linneusza, wymienionym w Species Plantarum, był wilczomlecz (Euphorbia). Linneusz zakładał, że żaden rodzaj nie powinien obejmować więcej niż 100 gatunków.

    Pięciornik (Potentilla L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Należy do niego 300-500 gatunków (w zależności od ujęcia taksonomicznego). Gatunkiem typowym jest Potentilla reptans L..Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

    Część różnic w rozmiarach rodzajów jest przypisywana czynnikom historycznym. Według hipotezy opublikowanej przez Maxa Waltersa w 1961 roku, wielkość rodzajów roślin jest związana z wiekiem, ale nie samego taksonu, lecz samego pojęcia funkcjonującego w taksonomii. Rośliny z Europy, na których pracowali pierwsi taksonomowie, podzielone są na relatywnie małe rodzaje. Te ze strefy międzyzwrotnikowej łączone są w większe i bardziej zróżnicowane rodzaje. Podobnie rośliny, które dzielą wspólne właściwości, na przykład lecznicze, takie jak wilczomlecze, łączone są w jeden rodzaj, podczas gdy rośliny o różnych zastosowaniach, takie jak wiechlinowate, dzielone są na wiele niewielkich rodzajów. Tradycyjnie też w pewnych rodzinach wyróżniano liczne drobne rodzaje (np. w obrębie selerowatych czy kapustowatych), podczas gdy zróżnicowane i bogate w gatunki rodzaje utrzymywane w całości już przez klasycznych taksonomów zachowały swój obszerny zakres (przykładem może być turzyca Carex). Na liczbę gatunków w obrębie rodzaju wpływają niektóre czynniki wynikające z ich biologii. Przykładowo apomiksja bywa powodem wyróżniania wielu drobnych gatunków i w efekcie powoduje ich wielką liczbę łączną w takich rodzajach jak jaskier (Ranunculus) i pięciornik (Potentilla), mniszek (Taraxacum) i jastrzębiec (Hieracium).

    Turzyca (Carex L.) – rodzaj roślin z rodziny ciborowatych (turzycowatych). Liczy 1757 gatunków spotykanych na całym świecie, rozpowszechnionych głównie w strefie klimatów umiarkowanych. W Polsce występuje ok. 100 gatunków. Gatunkiem typowym jest Carex hirta L..Strefa międzyzwrotnikowa (strefa gorąca, tropikalna, tropiki) – jedna ze stref oświetlenia kuli ziemskiej, obejmująca obszar położony między zwrotnikami Raka (23°27′N) i Koziorożca (23°27′S). W ciągu roku w każdym miejscu tej strefy Słońce dwa razy znajduje się w zenicie – z wyjątkiem zwrotników, gdzie zenitalne górowanie Słońca zachodzi tylko raz. Poza tą strefą Słońce nigdy nie góruje w zenicie.

    Na utrzymanie bardzo bogatych w gatunki rodzajów wpłynęło wprowadzenie w XIX wieku (np. przez Augustina Pyrame de Candolle) taksonów wewnątrzrodzajowych, takich jak podrodzaj, sekcja i seria. Taksony te pozwoliły na grupowanie i uporządkowanie systematyki wielkich rodzajów. Generalnie jednak systematyka wielu dużych rodzajów wciąż jest słabo poznana – niejasne są granice międzygatunkowe, kryteria podziału i klasyfikacje wewnątrzrodzajowe.

    Strączyniec (Cassia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych (Fabaceae) z podrodziny brezylkowych (Caesalpinioideae). Należą do niego liczne gatunki występujące w ciepłym klimacie. Gatunkiem typowym jest Cassia fistula L. – strączyniec cewiasty.Wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides L.) – gatunek rośliny należący do rodziny wilczomleczowatych. Występuje w Północnej Afryce, w Zachodniej Azji i na Kaukazie oraz w Europie. W Polsce jest dość rzadki, występuje w Górach Świętokrzyskich i w południowej części Lubelszczyzny.

    Podkreśla się przy tym duże znaczenie wielkich rodzajów dla nauki. E.J.H. Corner zakłada, że badanie wielkich rodzajów może mieć istotny wkład w biologię ewolucyjną i prowadzi badania nad zróżnicowanym rodzajem tropikalnym – figowiec (Ficus). Wielkie rodzaje stanowią przedmiot badań nad specjacją, specjalizacją ekologiczną, zmianami molekularnymi. Badania nad nimi pozwalają na testowanie hipotez z zakresu ekologii i ewolucji.

    Mniszek (Taraxacum F.H. Wigg.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Liczy ponad 2000 gatunków na całej kuli ziemskiej. W Polsce występuje ok. 380 drobnych gatunków, rozpoznawanych tylko przez specjalistów. Gatunki te zebrane są w sekcje, które w popularnych opracowaniach opisane są jako gatunki zbiorowe. Ze względu na pewne podobieństwo morfologiczne bywa mylony z mleczem.Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

    Rodzaje obejmujące największą liczbę gatunków[]

    Według analizy z 2004 roku taksonoma Davida Frodina istnieje co najmniej 57 rodzajów roślin okrytonasiennych liczących ponad 500 gatunków. Baza danych taksonomicznych The Plant List w edycji z 2013 wykazywała co najmniej 64 takie rodzaje, przy czym trzy wymieniane przez Frodina wypadły z listy ze względu na węższe ich ujęcie systematyczne (Cassia, Oncidium i Eria). Właściwa liczba takich rodzajów jest trudna do ustalenia ze względu na brak aktualnych monografii. Przykładowo szacuje się, że liczba gatunków w rodzaju Pleurothallis z rodziny storczykowatych wynosi od 1120 do 2500.

    Taksonomia roślin – dział systematyki roślin obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów roślinnych, zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów roślinnych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Rozdzielenie systematyki biologicznej na roślinną i zwierzęcą jest zaszłością historyczną pochodzącą jeszcze od Linneusza, ale ze względu na konserwatyzm środowiska naukowego wciąż jeszcze ma wpływ na stan aktualny. Taksonomia roślin (także glonów i grzybów) regulowana jest zasadami określonymi w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej.Mniszek pospolity, mniszek lekarski (Taraxacum officinale F. H. Wigg.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych (Asteraceae).

    Zestawienie nie obejmuje niektórych rodzajów, w obrębie których klasyfikacja pozostaje niejasna i w obrębie których liczne są drobne gatunki agamiczne. Wielkie liczby gatunków o niejasnej pozycji taksonomicznej wymieniane są w przypadku rodzajów głóg (Crataegus) (380 gatunków zweryfikowanych i 1230 niepewnych), róża (Rosa) (odpowiednio 366 i 3152), pierwiosnek (Primula) (392 i 534), ostrożeń (Cirsium) (481 i 492), ostrokrzew (Ilex) (475 i 367).

    Cambridge University Press – angielska oficyna wydawnicza, działająca od 1534 na mocy edyktu króla Henryka VIII. Jest najstarszym nieprzerwanie działającym wydawnictwem na świecie. Zajmuje się wydawaniem pozycji naukowych i edukacyjnych, adresowanych do odbiorców na całym świecie, w tym wydawnictwami z zakresu nauczania języka angielskiego jako obcego. Siedzibą wydawnictwa jest Cambridge; jego biura działają w Europie, Ameryce Północnej, Południowej, na Bliskim Wschodzie, w Afryce, Azji i Oceanii.Biologia ewolucyjna – dział biologii zajmujący się badaniem pochodzenia gatunków od wspólnych przodków, ich zmianami i różnicowaniem się w czasie. Stara się wyjaśnić przystosowania organizmów do środowiska oraz przyczyny ich zróżnicowania. Jest dziedziną interdyscyplinarną – łączy niektóre aspekty takich działów biologii jak zoologia, botanika, filogenetyka, genetyka, etologia, paleontologia czy geologia.

    Rodzaje z innych grup systematycznych roślin naczyniowych wyróżniające się dużą liczbą gatunków to m.in. Selaginella, Asplenium i Cyathea.

    Astragalus jest najliczniejszym w gatunki rodzajem (obejmuje 3200 gatunków), na zdjęciu traganek szerokolistny
    Taraxacum jest drugim rodzajem pod względem liczby gatunków, na zdjęciu przedstawiciel gatunku zbiorowego mniszek pospolity
    Hieracium – trzeci pod względem liczby gatunków, a jeśli uznać wszystkie drobne gatunki – prawdopodobnie pierwszy. Na zdjęciu jastrzębiec kosmaczek
    Carex jest czwartym rodzajem pod względem liczby gatunków. Na zdjęciu turzyca pigułkowata
    Euphorbia jest piątym rodzajem pod względem liczby gatunków. Na zdjęciu wilczomlecz migdałolistny
    Psychotria jest szóstym rodzajem pod względem liczby gatunków. Na zdjęciu Psychotria mariniana
    Bulbophyllum jest siódmym rodzajem pod względem liczby gatunków. Na zdjęciu Bulbophyllum guttulatum

    Przypisy

    1. Trevor R. Hodkinson, John A.N. Parnell: Reconstructing the Tree of Life: Taxonomy and Systematics of Species Rich Taxa. CRC Press, 2006, s. 130. ISBN 1420009532.
    2. Clive A. Stace: Taksonomia roślin i biosystematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993, s. 206. ISBN 83-01-11251-4.
    3. David G. Frodin. History and concepts of big plant genera. „Taxon”. 53, 3, s. 753–776, 2004. DOI: 10.2307/4135449. 
    4. Max Walters. The shaping of angiosperm taxonomy. „New Phytologist”. 60, 1, s. 74–84, 1961. DOI: 10.1111/j.1469-8137.1961.tb06241.x. 
    5. Introduction. W: David J. Mabberley: Mabberley's Plant-book: a Portable Dictionary of Plants, their Classification and Uses. Cambridge University Press, 2008, s. vii–xv. ISBN 978-0-521-82071-4.
    6. The Plant List. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2015-05-23].
    Jastrzębiec kosmaczek, ludowa nazwa niedośpiałek (Hieracium pilosella L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Rodzimy obszar jego występowania to Europa i część terytorium Azji (Kaukaz, Zakaukazie, Dagestan i Syberia Zachodnia). Rozprzestrzenił się także jako gatunek zawleczony w Australii, Nowej Zelandii i w Ameryce Północnej. W Polsce występuje na całym terenie kraju.Bobowate, motylkowate (Fabaceae Lindl., Papilionaceae Giseke) – rodzina roślin należąca do rzędu bobowców (Fabales Bromhead). Należy do niej około 9,4% spośród wszystkich gatunków roślin dwuliściennych. Obejmuje w tropikach często rośliny drzewiaste, w klimacie umiarkowanym – głównie rośliny zielne. Symbioza z bakteriami brodawkowymi umożliwia wykorzystanie azotu atmosferycznego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Monografia – praca naukowa omawiająca jakieś zagadnienie w sposób wyczerpujący. Zebranie i omówienie wszystkich dostępnych informacji dotyczących bezpośrednio danego zagadnienia.
    Turzyca pigułkowata (Carex pilulifera L.) – gatunek byliny należący do rodziny ciborowatych. Występuje na Azorach, Maderze i w Europie.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Zanokcica (Asplenium L.) – rodzaj roślin należących do rodziny zanokcicowatych. Rodzaj liczy ok. 70 gatunków paproci (naziemnych i epifitycznych).
    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Seria (series) – jedna z kategorii pomocniczych stosowanych w klasyfikacji organizmów. W botanice ma rangę niższą od rodzaju (genus) i sekcji (sectio), a wyższą od gatunku (species). W szerszym znaczeniu stosowana jest dla oznaczenia grupy taksonów bez ściśle zdefiniowanej rangi, podobnie jak "grupa", "dział" lub "sekcja".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.