• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • List do Hebrajczyków



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Klaudiusz, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, oficjalna tytulatura cesarska: Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (ur. 1 sierpnia 10 p.n.e. w Lugdunum w Galii, zm. 13 października 54 n.e.) – historyk, czwarty cesarz rzymski od 25 stycznia 41 roku do swojej śmierci, syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej; bratanek cesarza Tyberiusza, stryj cesarza Kaliguli, brat Germanika.Lucyfer z Cagliari, również Lucyferiusz z Calaris, wł. Lucifero Calaritano (zm. 370 lub 371) – biskup Cagliari na Sardynii od ok. 353 roku, przeciwnik arianizmu, święty Kościoła katolickiego.

    List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] – jeden z listów Nowego Testamentu, zamieszczany w wydaniach Biblii przed Listami powszechnymi. Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną. Przez długie lata autorstwo przypisywano Pawłowi z Tarsu, pogląd ten jest jednak obecnie zarzucony. Również kanoniczność Listu budziła wątpliwości. Obecnie kwestie autorstwa i kanoniczności nie znajdują się w centrum zainteresowań biblistów, poruszane są natomiast zagadnienia takie jak struktura Listu, tło religijno-historyczne i główne wątki myśli teologicznej.

    Klemens Aleksandryjski, właśc. Titus Flavius Clemens (ur. prawdopodobnie 150 w Aleksandrii, zm. ok. 212 w Azji Mniejszej) – piszący po grecku teolog wczesnochrześcijański, Ojciec Kościoła opiewany przez Leona VI, poeta; zaliczany w poczet świętych katolickich oraz prawosławnych.Juda Tadeusz – podwójne imię męskie, którego patronem jest św. Juda Tadeusz. Juda wywodzi się od hebr. jada – chwalić, dziękować; Tadeusz od aram. tadda – pierś; godny czci, odważny).

    List do Hebrajczyków wyróżnia się spośród innych pism Nowego Testamentu specyficznym językiem, nawiązującym do teologii Starego Testamentu. Szczególne znaczenie mają w nim pojęcia takie jak przymierze, kapłaństwo czy ofiara. Ma to na celu wykazanie wypełnienia się starego przymierza w osobie i dziele Chrystusa oraz zapoczątkowanym przez niego nowym przymierzu.

    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Oficyna Wydawnicza „Vocatio” – wydawnictwo założone w 1991 roku w Warszawie specjalizujące się w wydawaniu książek dla dzieci, poradników, powieści, oraz publikacji naukowych związanych z religią (m.in. z biblistyką). Sztandarową serią wydawnictwa jest „Prymasowska Seria Biblijna”, „Z Biblią przez życie – pod patronatem Prymasa Polski”, „Rozprawy i Studia Biblijne”, „Biblioteka Dialogu” i inne.

    Spis treści

  • 1 Autorstwo i miejsce w kanonie
  • 2 Adresaci
  • 3 Czas i miejsce powstania
  • 4 Struktura
  • 5 Teologia
  • 5.1 Centralny temat Listu
  • 5.2 Poruszone zagadnienia
  • 5.2.1 Jezus – Syn Boży
  • 5.2.2 Jezus – arcykapłan i ofiara
  • 5.2.3 Dzieło zbawcze Chrystusa a człowiek
  • 5.2.4 Wyższość nowego przymierza
  • 6 Zobacz też
  • 7 Odesłania do tekstu Pisma Świętego
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Preegzystencja Chrystusa (gr. προϋπαρξη) – w teologii chrześcijańskiej pogląd, że Jezus istniał przed poczęciem w łonie Maryi.Ks. Waldemar Preiss (ur. 11 grudnia 1908 r. w Łodzi, zm. 11 grudnia 1973 r. w Bydgoszczy) – polski duchowny luterański, długoletni proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Bydgoszczy, senior diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, redaktor, więzień KL Dachau.

    Autorstwo i miejsce w kanonie[]

    W starożytnych rękopisach List do Hebrajczyków pojawiał się w zbiorze Listów Pawłowych. Według Euzebiusza z Cezarei nauczyciel Klemensa Aleksandryjskiego, Pantajos, uznawał Pawła za autora Listu. Miał on powstać w języku aramejskim, a Łukasz przetłumaczyć miał go na język grecki. Według Klemensa Paweł miał ukryć swoje autorstwo ze względu na niepopularność wśród Żydów. Euzebiusz podaje także, że również Orygenes uznawał Pawłowe autorstwo, choć miał pewne wątpliwości. Tertulian przypisywał autorstwo Barnabie. W okresie reformacji Pawłowego autorstwa nie uznawali Marcin Luter i kardynał Kajetan.

    Mojżesz, łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa, cs. Prorok Bogowidiec Moisiej – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej, święty prorok. Żył prawdopodobnie w XIII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.Euzebiusz z Cezarei (ur. ok. 264, zm. ok. 340) – pisarz, teolog i historyk chrześcijański, biskup Cezarei w Palestynie od 313. Uczeń Pamfila z Cezarei, obrońcy twórczości Orygenesa – jako wyraz oddania dla swego mistrza, przyjął przydomek syn Pamfila.

    Jako argument za Pawłowym autorstwem przytaczano nawiązanie do osoby Tymoteusza w Hbr 13,23. Porównanie różnic i podobieństw określeń Tymoteusza w Liście do Hebrajczyków i Listach Pawła nie daje jednak odpowiedzi w tym zakresie, zwłaszcza, że Pawłowe autorstwo listów pasterskich (w tym 1 Tm i 2 Tm) jest kwestionowane. Podobieństwo niektórych używanych słów nie przemawia za Pawłowym autorstwem, zwłaszcza, że w Liście do Hebrajczyków brak niektórych charakterystycznych dla Pawła sformułowań. List nie porusza zagadnień teologicznych charakterystycznych dla myśli Pawła, zawiera natomiast takie, które u Pawła nie występują. Podobieństwo niektórych myśli można wytłumaczyć pochodzeniem z tradycji ogólnochrześcijańskiej.

    Łukasz Ewangelista – wierny towarzysz i współpracownik Pawła Apostoła, któremu towarzyszył w wielu podróżach misyjnych. Według tradycji wczesnochrześcijańskiej jest autorem trzeciej Ewangelii, co potwierdzają Ireneusz z Lyonu (ok. 130–ok. 202) i Orygenes (185–254), oraz Dziejów Apostolskich – trzeciej i piątej księgi Nowego Testamentu; święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (apostoł).Klemens I lub Klemens Rzymski, cs. Swiaszczennomuczenik Klimient, papa Rimskij (ur. w Rzymie, zm. ok. 101) – zwany Apostołem pokoju, przełożony gminy rzymskiej, papież w latach ok. 91–101, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według tradycji męczennik.

    Obecnie uważa się, że autora Listu nie można ustalić. Wiele przemawia, że mógł nim być Apollos, jednak hipotezy tej nie można udowodnić. Jako możliwych autorów, obok Apollosa i Barnaby, wymienia się też Łukasza, Klemensa Rzymskiego i Judę. Pewne wydaje się, że autor należał do drugiego pokolenia chrześcijan i nie był bezpośrednim świadkiem Jezusa. Nawiązania do myśli Filona wskazują na związek autora z Aleksandrią.

    Orygenes (gr. Ὠριγένης, Origenes, ok. 185-254) – jeden z najbardziej płodnych komentatorów Pisma Świętego w epoce patrystycznej. Zajmował się, podobnie jak później Hieronim ze Strydonu (330-420), egzegezą krytyczną oraz literalną; egzegezę alegoryczną doprowadził do szczytu rozwoju. W zasadniczy sposób przyczynił się do ukształtowania tradycji teologicznej Szkoły Aleksandryjskiej. Znany jest również jako twórca, odrzuconej później przez Magisterium, teorii preegzystencji dusz. Był wykształcony filozoficznie; razem z Plotynem studiował u Amoniusza Sakkasa. Jest zaliczany do pisarzy starochrześcijańskich, a także, mimo że niektóre jego teorie uznano za błędne, do Ojców Kościoła.Listy powszechne albo Listy katolickie – obok Ewangelii, Dziejów Apostolskich, Listów Pawła i Apokalipsy jedna z sekcji Nowego Testamentu. Większość greckich rękopisów umieszczała Listy powszechne po Dziejach, a przed Listami Pawła. Kościoły wschodnie po dziś dzień stosują taki porządek ksiąg nowotestamentowych.

    Język autora także był tematem dyskusji. Już Euzebiusz z Cezarei podaje, że część autorów uważało, że List został napisany przez św. Pawła w języku aramejskim, a następnie przetłumaczony przez kogoś innego na grekę, inni natomiast (np. Orygenes) uważali, że list był napisany od razu po grecku przez któregoś z uczniów Pawła. Obecnie przyjmuje się, że greka jest oryginalnym językiem pisma. Za napisaniem Listu w języku greckim świadczy użycie przy cytowaniu Starego Testamentu Septuaginty, a nie własnych przekładów tekstu hebrajskich, a także piękno języka.

    Waldemar Chrostowski (ur. 1 lutego 1951 w Chrostowie koło Ostrołęki) – ksiądz katolicki, profesor doktor habilitowany teologii, biblista, konsultor Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich, zaangażowany w dialog katolicko-żydowski. Do roku 1998 współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk . Autor ponad 2000 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Zajmuje się głównie Starym Testamentem.Pierwszy List do Tymoteusza (1 Tm lub 1 Tym) – jeden z listów przypisywanych św. Pawłowi z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie. Zaliczany jest do jednych z tzw. trzech listów pasterskich. Wysłany został z Macedonii do Tymoteusza z Efezu między pierwszym a drugim uwięzieniem (tj. między 63 a po 67 r. n.e.). Badacze (głównie egzegeci niekatoliccy) uważają jednak, że nie tylko autorem listu nie jest św. Paweł z Tarsu, ale także sam list powstał później (autorstwo listów św. Pawła do Tymoteusza kwestionują także najstarsi pisarze chrześcijańscy).

    Kanoniczność Listu nie budziła większych wątpliwości w Kościele Wschodnim, natomiast była obiektem dyskusji w Kościele Zachodnim. List pominięty został w Kanonie Muratoriego i Kanonie Memmeniańskim. Przeciwnikiem kanoniczności był Tertulian, zwolennikami – Hilary z Poitiers, Lucyfer z Cagliari, Pryscylian i Rufin z Akwilei. Dyskusji nie zakończył nawet dekret papieża Damazego I z 382 roku i uchwała synodu w Kartaginie w 419 roku. Marcin Luter kwestionował natchnienie fragmentów Listu mówiącym o niemożności pokuty. Obecnie kanoniczność Listu uznawana jest przez wszystkie nurty chrześcijaństwa.

    Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.Septuaginta (z łac. siedemdziesiąt; oznaczana rzymską liczbą LXX oznaczającą 70, w wydaniach krytycznych przez symbol S {displaystyle {mathfrak {S}}} ) – pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na grekę. Nazwa pochodzi od liczby tłumaczy, którzy mieli brać udział w pracach nad przekładem. Przekład ten powstał pomiędzy 280 a 130 rokiem p.n.e. w Aleksandrii, a jest dziełem wielu tłumaczy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, gr. Кαρχηδών = Karchedon, fen Qrt-ḥdšt = Kart Chadaszt, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרתגו = Kartago) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny.
    Ks. Antoni Tronina (ur. 13 czerwca 1945 w Ostrowach nad Okszą) – profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, teolog i biblista.
    Qumran (hebr. חירבת קומראן Chirbet Kumran, arab. خربة قمران Chirbat Kumran) − ruiny starożytnej osady położonej w odległości 1 km na północny zachód od brzegu Morza Martwego, na pustyni Judzkiej, na Zachodnim Brzegu.
    Teofania – w teologii pojedynczy akt objawienia się Boga. Teofanie mają umacniać wiarę ludzi, przypominać im o bliskości i dobroci Boga, a także o opiece jaką ich darzy. Według KKK teofanie rozjaśniają treść obietnic dawanych ludziom przez Boga, można w nich zobaczyć i usłyszeć niewidzialnego Boga.
    Marek Jerzy Uglorz (ur. 12 listopada 1964 w Cieszynie) – duchowny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, biblista, profesor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT), prorektor Wyższej Szkoły Administracji w Bielsku-Białej.
    Świątynia Jerozolimska (hebr. בֵּית הַמִּקְדָּשׁ Bejt Ha-Mikdasz) – jedyna świątynia judaizmu stojąca niegdyś w Jerozolimie.
    ks. Stanisław Łach (ur. 7 marca 1906 w Gorzkowie k. Bochni, zm. 8 czerwca 1983 w Bochni) – teolog, biblista, duchowny katolicki. Profesor egzegezy Starego Testamentu na KUL; pracował tam w Instytucie Nauk Biblijnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.05 sek.