• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lis - herb szlachecki



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.Rogacina - figura heraldyczna w kształcie stylizowanego ostrza strzały. Przynajmniej część z tych przedstawień wywodzi się z własnościowych znaków kreskowych, czyli tamg. Dotyczy to zwłaszcza herbów szlachty polskiej pochodzenia tatarskiego oraz herbów własnych rodów szlacheckich o litewskich i ruskich korzeniach.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Legenda herbu[ | edytuj kod]

    W roku 1058 Kazimierz Odnowiciel w pościgu za pustoszącymi kraj Litwinami i Jadźwingami doszedł pod Sochaczew. Wysłany na zwiad z garstką żołnierzy rycerz z rodu Lisów natrafił nad rzeką na silny oddział nieprzyjaciół. Nie mogąc atakować, przemyślnie wystrzelił wysoko zapaloną strzałę, wzywając posiłki. Pomoc wkrótce nadeszła i wziętych w dwa ognie nieprzyjaciół pokonano bez trudu. Wdzięczny Kazimierz Odnowiciel nadał dzielnemu rycerzowi herb ze strzałą w tarczy, jego dawny znak – lis – został umieszczony w klejnocie.

    Lew Sapieha herbu Lis (ur. 4 kwietnia 1557 w Ostrownie, zm. 7 lipca 1633 w Wilnie) – hetman wielki litewski od 1625, kanclerz wielki litewski w latach 1589–1623, marszałek sejmu w Warszawie w 1582, podkanclerzy litewski do 1589, wojewoda wileński od 1621, sekretarz królewski, pisarz wielki litewski od 1581, starosta słonimski, brzeski, mohylewski.Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae (potocznie zwane "Clenodia" lub"Klejnotami Długosza") – najstarszy znany lokalny opis herbów polskich napisany przez Jana Długosza.

    Najwcześniejsze wzmianki[ | edytuj kod]

    Herb średniowieczny (co najmniej od 1282).

    W 1359 w lasach Płoniny na Wołoszczyźnie, w klęsce poniesionej przeciwko armii mołdawskiej, chorągiew Lisowczyków miała wpaść w ręce nieprzyjacielskie.

    W wyniku unii horodelskiej w 1413 przeniesiony na Litwę.

  • 1306 r. – najstarsza znana pieczęć Mikołaja, wojewody krakowskiego
  • Najwcześniejsze źródło heraldyczne wymieniające herb to datowane na lata 1464–1480 Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae polskiego historyka Jana Długosza. Zapisuje on informacje o herbie wśród 71 najstarszych polskich herbów szlacheckich we fragmencie: "Lysowye, que cuspidem sagitte albam cum duabus sagittis albis in campo albo et vulpem in galea defert. Ex Polonicis militibus ortum ducens; in ea viri parum facundi.".

    Sapiehowie (lit. Sapiegos, brus Сапегі) – magnacki ród książęcy herbu Lis (odmienny) pochodzenia litewskiego.Kazimierz I Karol Odnowiciel (ur. 25 lipca 1016, zm. 19 marca 1058 w Poznaniu) – książę z dynastii Piastów, władca Polski w latach 1034-1058 (z przerwami), syn Mieszka II i Rychezy.

    Herb ten wywodzi się z dawnego znaku własnościowego – podwójnego krzyża ze strzałą, który występuje na najstarszej pieczęci komesa Stefana z Wierzbna z 1226 r.

    W bitwie pod Grunwaldem, małopolski ród Lisów, wystawił własną chorągiew.

    Herbowni[ | edytuj kod]

    Herb najbardziej rozpowszechniony na ziemi krakowskiej, na Mazowszu, Śląsku, a po unii horodelskiej – na Litwie. Lisem posługiwało się 269 nazwisk:

    Lis I[ | edytuj kod]

    A

    Abrek

    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.Jaćwingowie lub Jaćwięgowie – wymarły w XVI wieku lud bałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami (czasem uważany za jedno z plemion pruskich), zamieszkujący Jaćwież (Sudowię). Posługiwali się językiem jaćwińskim (jaćwieskim) lub dialektem języka pruskiego.
    B

    Bachcicki, Bartłomiejewicz, Bechcicki, Bechczycki, Beglewski, Beglowski, Benet, Bianki, Biegłowski, Biskupski, Bolesraszycki, Bolestraszycki, Borowski, Bucela, Bucell, Buchczycki, Buczel, Bukcicki, Bukczycki, Bzura, Bzurski C

    Chomętowski, Chomiński, Chrapkowski, Chrzelowski, Cieszowski, Czarnecki, Czarnocki, Czarnowski, Czyż, Czyżogórski D

    Długokęcki, Doraszkiewicz, Doroszek, Doroszkiewicz, Doroszko, Doroszkowski, Drobisz

    Paweł Jan Sapieha herbu Lis (ur. w 1609 roku – zm. w 1665 roku) – hetman wielki litewski i wojewoda wileński od 1656, wojewoda witebski od 1646, podstoli wielki litewski od 1645, oboźny wielki litewski od 1638.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
    E

    Elzbut F

    Filipowicz, Foland, Fulko, Fułko G

    Gatardowicz, Gawecki, Gawęcki, Gawianowski, Gertut, Giebułtowski, Gieniusz, Glikowski, Gliński, Gniewecki, Gniewięcki, Gołuchowski, Gomuński, Gordziejowicz, Gotardowicz, Gotartowski, Gottart, Goworski, Grajbner, Grodowski, Grudowski, Grzegorzewski, Grzywa, Gradowski H

    Holenczyński, Homentowski Pieczynoga, Hukowski

    Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.
    I

    Iliński, Irząd, Iwasieńcowicz, Iwaszeńcewicz, Iwaszeńcowicz J

    Jarnicki, Jerlicz, Jęczyński, Jodko, Jonczyński, Jurjewicz K

    Kałamacki, Kanigłowski, Kanigowski, Karnicki, Karnysz, Kasicki, Kęsztort, Kieysztor, Kirkiłło, Klimuntowski, Kniehenicki, Kolesiński, Komoński, Komuński, Konstantynowicz, Kontrym, Kończa, Korzeniewski, Kosman, Kosmowski, Kostrzewski, Kozakowski, Kozłowski, Koźniński, Kroiński, Kuszczycki, Kutyłowski, Kwetko, Kwileński, Kwiliński

    Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w Europie w okresie pełnego średniowiecza i późnego średniowiecza. Warstwa ta wytworzyła swoisty styl życia, ceremoniał i etykę. W zamian za nadanie ziemskie przyjmowało obowiązek służby pod rozkazami seniora. W późnym średniowieczu przekształciło się w szlachtę.Komes, także palatyn (łac. comes lub comes palatinus) – pierwotnie, w okresie Cesarstwa rzymskiego dostojnik skupiający władzę administracyjną i wojskową wyznaczonego okręgu. W średniowiecznej Europie zachodniej – zwierzchnik hrabstwa (okręgu). Z czasem tytuł komesa przerodził się w Europie w dziedziczny arystokratyczny tytuł hrabiego.
    L

    Latecki, Letecki, Lipicki, Lis, Lisański, Lisiański, Lisicki, Lisiecki, Lisowiecki, Listwan, Lisowski, Lissowski, Liszczykowie, Liśkiewicz Ł

    Łącki M

    Macowicz, Makarewicz, Makarowicz, Malużeński, Malużyński, Małuszeński, Małużeński, Metra, Michajłowicz, Michałowicz, Michałowski, Michayłowicz, Michniewicz, Miechorzewski, Miechorzowski, Mieszkowski, Mikołajczewski, Mikołajczyk, Mikołajewski, Mikołajski, Mikorski, Mikuczewski, Miroński, Mnichowski, Moneta, Mytko

    Stefan Franciszek Medeksza (ur. ok. 1629, zm. po 2 kwietnia 1690) – sędzia ziemski kowieński od 1690, podczaszy żmudzki od 1670, dworzanin i sekretarz królewski w 1661, dyplomata, pamiętnikarz i mówca.Wołoszczyzna (rum. Țara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (rum. Ploiești, główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).
    N

    Nacewicz, Nacowicz, Naczowicz, Narbut, Narkiewicz, Niecikowski, Nieczycki, Niestojkowicz, Nieszycki, Nietecki, Nieznanowski, Nowkuński O

    Ochab, Ochap, Olszewski, Ołtarzewski, Omeluta, Osendowski, Osędowski, Ossendowski P

    Parczewski, Paśmieski, Pełka, Petraszkowicz, Petrowicz, Piaseczyński, Piasocki, Pieczenga, Pieczęga, Pieczonka, Pieczynga, Pohowicz, Pohozy, Postrumieński, Princewicz, Proszczowicz, Przędziński R

    Radzimiński, Radzymiński, Rappold, Reinhard, Reynhard, Roszczyc, Roszczyna, Rosznicki, Rościsz, Roźnicki, Rożnicki, Rożniecki, Rudnicki, Ruszczeński, Ruszczyc, Ruszczyński, Ruszel, Ruściński, Rymwid

    S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna (pisownia oryginalna) – trzecia i ostatnia spośród encyklopedii wydanych przez firmę Samuela Orgelbranda. Osiemnastotomowe ilustrowane dzieło wydane zostało w Warszawie już po śmierci założyciela firmy przez jego synów (w Wydawnictwie Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów). Składa się z 16 tomów podstawowych wydanych w latach 1898-1904 (w tomie szesnastym zawarty jest Suplement) oraz dwóch tomów drugiego suplementu (w 1911 Suplement II cz.1 zawierający hasła od A do J, a w 1912 Suplement II cz.2 zawierający pozostałe hasła - od K do Ż - oraz uzupełnienia). Ponadto w tomie I, wydanym w 1898, zamieszczone były na końcu "dopełnienia" (informacje uzupełniające do dwóch haseł) oraz errata bieżącego tomu. W żadnym z następnych tomów takich uzupełnień ani errat nie drukowano.Adam Biskupski z Rudnik herbu Lis (zm. w 1667 roku) – starosta wieluński w latach 1657–1667, dworzanin królewski, dzierżawca ekonomii samborskiej w 1665 roku.
    S

    Samsonowicz, Sangayło, Sankiewicz, Sapieha, Saułukowicz, Sikora, Sikorski, Sipowicz, Słowik, Słupski, Sokora, Spirydynow, Spirydynowicz, Spiżarny, Stanisławowicz, Starzeński, Starzyński, Stasiński, Strażyński, Strzeblewski, Strzelbowski, Sudyk, Sumigajło, Sungayło, Szkudliski, Szweger Ś

    Śmieciński, Śmietański, Światopełk, Światopełkowicz, Świerczewski, Świrski

    Mikołaj z Kozłowa - zm. 1433 (?), syn Mszczuja z Kozłowa herbu Lis. 1398 - bakałarz, 1402 - magister artium Uniwersytetu Praskiego, 1410 - magister artium Uniwersytetu Krakowskiego, 1410 - 1411 - rektor Uniwersytetu Krakowskiego; 1414 - 1420 - wicekanclerz Uniwersytetu Krakowskiego; bakałarz 1412, doktor 1425 i profesor teologii 1427; 1422 - kanonik poznański, 1426/1427 - kanonik kolegiaty św. Floriana na Kleparzu, 1433 - kanonik katedralny krakowski.Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).
    T

    Tałatowicz, Tausz, Tausza, Trzonoski, Tymiński U

    Uchorowski, Uliński W

    Wankowicz, Wańkowicz, Wańkowski, Wasiencowicz, Werbski, Wereszczaka, Wichorowski, Wiereszczaka, Wierzbski, Wieźliński, Wieżliński, Wilkanowski, Wojtechowicz, Wolan, Wolski, Wołosewicz (Wołosowicz), Wołotkowicz, Woronowicz, Worowski, Wroniewski, Wróblewski, Wysocki Z

    Zabeło, Zabiełło, Zadambrowski, Zadąbrowski, Zając, Zaleski, Zapalski, Zawadzki, Zbiełło, Zbieło, Zdan

    Jan Michałowicz z Urzędowa (ur. ok. 1525-30 w Urzędowie k. Lublina, zm. ok. 1583 w Łowiczu) – renesansowy rzeźbiarz i architekt działający w Polsce, szczególnie znany z nagrobków, wykonywanych zgodnie z przyjętym wśród polskich rzeźbiarzy schematem nagrobka przyściennego, tzn. z postacią zmarłego leżącą w uśpieniu bądź swobodnie ułożoną, wspartą na jednym łokciu. W dekoracji swobodnie używał elementów włoskich, niderlandzkich i miejscowych. Jego twórczość, przesiąknięta pierwiastkami narodowymi, bywa określana jako renesans północy, a on sam uchodzi za największego architekta renesansu pochodzenia polskiego.Józef Julian Stanisław Sapieha herbu Lis (ur. 16 stycznia 1708 w Gdańsku, zm. 4 grudnia 1754 w Wilnie) – biskup koadiutor wileński, duchowny referendarz wielki litewski od 1737 roku, kanonik gnieźnieński w latach 1728-1732, kanonik warszawski w 1730 roku, archidiakon żmudzki w 1733 roku, biskup diocezareński w 1737 roku, prepozyt trocki w 1739 roku.
    Ż

    Żarno

    Lis IV[ | edytuj kod]

    D

    Doroszkiewicz ,

    Boufał-Doroszkiewicz (odm.)

    Lis VI[ | edytuj kod]

    B

    Butwidowicz.

    Lis VII[ | edytuj kod]

    M

    Medeksza

    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sikora – polskie nazwisko przydomkowe, jedno z najstarszych w Polsce. Dość rozpowszechnione w Polsce (nosi je ok. 40.000 osób), występuje także w Niemczech, Czechach, Austrii i USA.
    Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.
    Krystyn z Kozichgłów, Kristin, Koziegłowski, Krzczon z Krzczonowa, herbu Lis, (zm. w 1437 r.) – kasztelan (1430) i starosta sądecki, kasztelan sanocki w 1410 r. Stronnik Andegawenów w Polsce, a następnie Jagiełły.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.