• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lipsk



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Samuel Bogumił Linde (ur. 11 (24) kwietnia 1771 w Toruniu, zm. 8 sierpnia 1847 w Warszawie) – polski leksykograf, językoznawca, tłumacz, bibliograf, pedagog i bibliotekarz.Leipzig Hauptbahnhof (w skrócie – Leipzig Hbf, pl. Lipsk Główny) – główny dworzec kolejowy w Lipsku, w kraju związkowym Saksonia, w Niemczech.
    Historia[]

    Słowiańskie osadnictwo i panowanie Miśni[]

    W X w. Lipsk był małą osadą słowiańską. W 1082 został splądrowany przez księcia czeskiego Wratysława II. W 1165 margrabia Miśni Otto Bogaty nadał Lipskowi prawa miejskie oraz przywileje handlowe. W Lipsku krzyżowały się drogi Via Imperii i Via Regia. W 1212 augustianie założyli w Lipsku Szkołę św. Tomasza. W 1409 w mieście otwarto uniwersytet, jeden z pierwszych na terenie dzisiejszych Niemiec. W 1420 miasto ucierpiało z powodu pożaru.

    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Jan Fryderyk I (niem. Johann Friedrich I., ur. w Torgau 30 czerwca 1503 – zm. w Weimarze 3 marca 1554), zwany Wspaniałomyślnym – elektor saski, przywódca związku szmalkaldzkiego, „orędownik reformacji”.

    W granicach Elektoratu Saksonii[]

    Lipsk w 1580 roku

    W 1485 r. w Lipsku podpisano traktat, który dzielił posiadłości Wettynów pomiędzy braci Albrechta i Ernesta, rozpoczynając trwały podział rodu na linie albertyńską i ernestyńską. Lipsk przypadł Albrechtowi. W latach 1482–1496 wzniesiono w Lipsku kościół św. Tomasza. W 1496 miał miejsce w Lipsku ślub polskiej królewny Barbary Jagiellonki z księciem Jerzym Brodatym. W 1497 Lipsk otrzymał przywilej organizowania targów. W 1547 w ramach I wojny szmalkaldzkiej miasto oblegał książę elektor Jan Fryderyk I. Zniszczone zostały wówczas przedmieścia. W połowie XVI wieku miasto przyjęło reformację. Za panowania elektora Augusta Wettyna do osadnictwa w mieście zachęcano mieszkańców Niderlandów. W XVII w. Lipsk ucierpiał znacznie w wyniku działań wojny trzydziestoletniej. W latach 1631 i 1642 Szwedzi dwukrotnie odnieśli zwycięstwo nad siłami Świętego Cesarstwa Rzymskiego w bitwach pod Breitenfeld, które od 1999 jest dzielnicą Lipska. W pierwszej połowie XVII w. miasto odwiedził późniejszy król Polski, Jan Sobieski. W latach 1680–1681 z powodu epidemii zmarło ok. 3000 mieszkańców miasta. W 1683 Lipsk połączono traktem pocztowym z Wolnym Miastem Norymbergą. W 1693 został oddany do użytku gmach opery.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej (niem. Ministerium für Staatssicherheit (MfS)), powszechnie zwane Stasi – naczelny organ bezpieczeństwa NRD, utworzony 8 lutego 1950. MfS odpowiedzialne było za kierunek bezpieczeństwa wewnętrznego, wywiadu wewnętrznego i zagranicznego oraz kontrwywiadu Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

    Pod panowaniem królów Polski[]

    Lipsk w XVIII wieku

    W latach 1697–1706 i 1709-1763 Lipsk leżał w granicach unijnego państwa polsko-saskiego. W mieście kwitł wówczas handel polskimi towarami. W 1697 wznowiono odprawianie nabożeństw katolickich w Lipsku. W 1698 w lipskiej mennicy rozpoczęto bicie tymfów i szóstaków. Za panowania królów Polski Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa bito tu polskie srebrne monety, a w 1749 wybito tu także partię miedzianych szelągów, po czym ich produkcję przeniesiono do Gubina. W 1701 miasto uzyskało oświetlenie uliczne, obejmujące 700 lamp. W 1701 lub 1702 założono Collegium Musicum. W 1710 na Targach Lipskich król August II Mocny po raz pierwszy zaprezentował porcelanę miśnieńską. W Lipsku w 1711 po raz pierwszy w całości wydano Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza 231 lat po jego śmierci. W 1714 miasto uzyskało połączenie pocztowe z Wrocławiem. W 1724 i 1729 w Lipsku miały premierę Pasja według św. Jana i Pasja według św. Mateusza Jana Sebastiana Bacha. Wiosną 1727 w mieście gościł król August II Mocny. W 1745 po raz pierwszy Lipsk znalazł się pod okupacją Królestwa Prus. W 1753 okupanci posłużyli się skradzionymi stąd stemplami w celu fałszowania polskich monet. W 1760 król Prus Fryderyk II Wielki nałożył na ponownie okupowane miasto kontrybucję w wysokości miliona talarów. Berliński kupiec polskiego pochodzenia Johann Ernst Gotzkowsky wynegocjował obniżenie tej kwoty do 800 tysięcy talarów.

    Schkeuditz - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Lipsk, w powiecie Nordsachsen, do 31 lipca 2008 miasto leżało na terenie zlikwidowanego już powiatu Delitzsch.Brno (niem. Brünn, łac. Bruna, dawna nazwa polska Berno) – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Drugie co do wielkości miasto Czech, największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego i okręgu terytorialnego kraj południowomorawski.

    Elektorat oraz Królestwo Saksonii[]

    Pałac Jabłonowskiego na rycinie z 1880 roku

    W 1768 r. zostało założone w Lipsku Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich. Założyciel, Józef Aleksander Jabłonowski, zmarł w Lipsku w 1777. W 1781 działalność rozpoczęła Orkiestra Gewandhaus w Lipsku. W drugiej połowie XVIII wieku Lipsk był jednym z ośrodków konfederatów barskich i przeciwników konfederacji targowickiej. Od 1792 w Lipsku przygotowywano insurekcję kościuszkowską. W mieście przebywał m.in. Tadeusz Kościuszko.

    Pasja według św. Mateusza – późniejsza, jedna z dwóch pasji autorstwa Jana Sebastiana Bacha, jakie zachowały się w całości. Powstała w ostatnim okresie jego twórczości, gdy zajmował stanowisko kantora przy Kościele św. Tomasza w Lipsku. Premiera miała miejsce w Wielki Piątek 15 kwietnia 1729. Potem przeleżała 100 lat w archiwum zapomniana, aż odkrył ją i przedstawił światu Feliks Mendelssohn 11 marca 1829 w berlińskiej Singakademie.Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.

    Od 1806 Lipsk stanowił część Królestwa Saksonii, połączonego w latach 1807–1815 unią z Księstwem Warszawskim.

    16-19 października 1813 nieopodal miasta rozegrała się „Bitwa Narodów”, zakończona klęską wojsk Napoleona i śmiercią jednego z wodzów – ks. Józefa Poniatowskiego. „Bitwę Narodów” upamiętnia monumentalny pomnik, wysokości 91 m, wzniesiony w stulecie wydarzeń z 1813. W latach 1861–1864 kosztem lipskiego pisarza Theodora Apla w mieście i okolicach postawiono 44 ponumerowane pomniki, upamiętniające wydarzenia i uczestników bitwy – tzw. Kamienie Apla (Apelsteine). Wśród nich są po dwa kamienie upamiętniające ks. Józefa Poniatowskiego (nr 11 i 33) i gen. Jana Henryka Dąbrowskiego (nr 21 i 37).

    Stacja czołowa – rodzaj stacji kolejowej, z której wybiega tylko jeden szlak kolejowy, czyli możliwy jest wyjazd tylko w jednym kierunku.Kościół św. Tomasza w Lipsku (niem. Thomaskirche (Leipzig)) – kościół położony w Lipsku (kraj związkowy Saksonia) przy ul. Thomaskirchhof 18.

    Po porażce powstania listopadowego Lipsk stał się jednym z ośrodków polskiej emigracji. Wjazdowi Polaków do Lipska towarzyszyła asysta honorowa wojska saskiego i gwardii mieszkańskiej. Od listopada 1831 działał w Lipsku Związek dla Wsparcia Potrzebujących Pomocy Polaków, przy materialnym wsparciu infantki Marii Augusty Wettyn. W 1832 w Lipsku gen. Józef Bem organizował punkty etapowe dla polskich żołnierzy i powstańców uciekających po powstaniu do zachodniej Europy. W 1835 i 1836 w Lipsku gościł m.in. Fryderyk Chopin.

    Szympans (Pan) – rodzaj dużej, człekokształtnej małpy wąskonosej z rodziny człowiekowatych, obejmujący dwa odrębne gatunki: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) i szympans karłowaty (Pan paniscus) zwany również bonobo. Obydwa gatunki są najbliżej spokrewnione z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10th edition, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Pan troglodytes.Tokio Hotel – niemiecki zespół muzyczny, powstały z inicjatywy braci Billa i Toma Kaulitzów, do których dołączyli Gustav Schäfer i Georg Listing.

    W 1839 otwarto linię kolejową łączącą Lipsk z Dreznem. W latach 1847–1848 wzniesiono Hôtel de Pologne.

    W granicach Niemiec[]

    Rynek w Lipsku ok. 1900 roku

    W 1871 r. Lipsk stał się częścią zjednoczonych Niemiec. 12 maja 1884 w Lipsku ruszył proces Józefa Ignacego Kraszewskiego, w wyniku którego został on skazany na trzy i pół roku więzienia w twierdzy w Magdeburgu za szpiegostwo na rzecz Francji.

    W 1900 Lipsk był czwartym największym miastem Niemiec (za Berlinem, Hamburgiem i Monachium). W 1923 w Lipsku został otwarty Konsulat Polski. W 1933 rada miasta zniosła historyczną nazwę ulicy i mostu im. ks. Józefa Poniatowskiego.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Pierwsza wojna szmalkaldzka 1546-1547 – to konflikt na tle religijnym pomiędzy cesarzem Karolem V i związkiem szmalkaldzkim.

    Pod koniec II wojny światowej miasto było bombardowane przez wojska alianckie. Szczęśliwie jednak zniszczenia były, w porównaniu z innymi miastami niemieckimi, niewielkie. Straty poniosło głównie Stare Miasto (Altstadt), które zostało tylko częściowo odbudowane. Uratowały się jednak pozostałe dzielnice, dzięki czemu Lipsk ma dziś najlepiej zachowany zespół architektury z wieku XIX i początku XX wieku. W latach 1949–1990 należał do NRD. Był drugim największym miastem NRD po Berlinie Wschodnim. W latach 1968–1972 wzniesiony został wieżowiec City-Hochhaus, który z uwzględnieniem anteny do 1973 był najwyższym budynkiem na terenie obu państw niemieckich.

    Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).Wielka Armia (fr. Grande Armée) – nazwa nadawana kolejnym głównym armiom, tworzonym w czasie I Cesarstwa Francuskiego w latach 1805-1808 i 1811-1814 przez wojska francuskie i sojusznicze. Motto formacji brzmiało: „Valeur et Discipline” (męstwo i dyscyplina).

    Od 1990 Lipsk leży w granicach odtworzonego Wolnego Kraju Saksonia Republiki Federalnej Niemiec.

    Zabytki[]

    Kościół św. Tomasza

    Na rynku znajdują się renesansowy Stary Ratusz (Altes Rathaus), wybudowany w latach 1556–1557 w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy. Obecnie w Ratuszu mieści się Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum). Obok także renesansowy (odbudowany po wojnie) budynek Starej Wagi (Alte Waage) z 1555 oraz sukiennice (Gewandhaus). Także na rynku, wśród renesansowych kamieniczek znajduje się wzniesiony w tym samym stylu (przebudowany następnie w stylu barokowym w 1706/07) Dom Królewski (Königshaus), którego nazwa jest związana z pobytem króla Polski Augusta II Mocnego. Obok rynku, na placu zwanym Naschmarkt (targ łakoci) stoi XVII-wieczny barokowy gmach Starej Giełdy (Handelsbörse) oraz pomnik związanego z miastem Goethego. Z poetą tym związana jest także Piwnica Auerbacha (Auerbachs Keller) w pasażu Mädlerpassage, upamiętniona w dramacie „Faust”. W późnogotyckim kościele św. Tomasza znajduje się grób Johanna Sebastiana Bacha, który w latach 1723–1750 pracował tu jako kantor. Przed kościołem, w miejscu, gdzie kiedyś stała szkoła św. Tomasza, w której kompozytor ten mieszkał i tworzył aż do śmierci, stoi jego pomnik.

    Jan Henryk Dąbrowski, herbu Virgo Violatta Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce, zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, twórca Legionów Polskich we Włoszech, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego w 1815.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).
    Stara Giełda

    Drugi z kościołów znajdujących się w pobliżu rynku – kościół św. Mikołaja (Nikolaikirche) – to późnogotycka świątynia halowa z początku XVI w. W centrum na uwagę zasługuje też Nowy Ratusz (Neues Rathaus) – okazały budynek z wieżą o wysokości 108 m, wybudowany na początku XX w. (koniec budowy w 1905) na miejscu dawnej warowni Pleissenburg.

    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Ernest (ur. 24 marca 1441 r. w Miśni, zm. 26 sierpnia 1486 r. w Colditz) – od 1464 r. książę saski (do 1485 r. wraz z młodszym bratem Albrechtem) i elektor Rzeszy Niemieckiej z dynastii Wettinów.

    Poza obrębem Starego Miasta możemy podziwiać nie zniszczone wojną wielkomiejskie XIX-wieczne dzielnice, z zabudową reprezentującą przede wszystkim style historyzmu. Na szczególną uwagę zasługuje położona na zachodzie miasta dzielnica Lindenau, będąca do 1891 r. osobnym miastem.

    Inne zabytki:

    August Ferdinand Bebel (ur. 22 lutego 1840, zm. 13 sierpnia 1913), jeden z założycieli i wieloletni przywódca niemieckiej socjaldemokracji.Johann Alexander Christ (ur. 1648 w Wunsiedel; zm. 1707 w Lipsku) – niemiecki prawnik, królewsko-polski i elektorsko-saski radca, radny i burmistrz Lipska.
  • Hôtel de Pologne – w stylu neorenesansowym z 1847/48
  • Pałac Królewski – w stylu klasycystycznym z 1860/1861, współcześnie siedziba rektoratu Uniwersytetu w Lipsku
  • Dom Romanusa (Romanushaus) – barokowa kamienica z lat 1701–1704
  • Dwór Barthela (Barthels Hof) – barokowa kamienica z lat 1747–1750 przy rynku
  • Kościół św. Piotra – luterański, neogotycki, z lat 80. XIX w.
  • Pałacyk w Gohlis – rokokowy, z lat 50. XVIII w.
  • Pomnik Bitwy Narodów
  • Gmach Federalnego Sądu Administracyjnego
  • Gmach Opery
  • Pomnik Bitwy Narodów

    Handball-Club Leipzig, Handball-Club Leipzig e.V., HCL - niemiecki klub piłki ręcznej kobiet z siedzibą w Lipsku. Został założony w 1999 roku. Obecnie barw drużyny broni reprezentantka Polski - Karolina Kudłacz.Thomas Fredrik Weybye Barth (ur. 1928 w Lipsku) – norweski antropolog społeczny, twórca orientacji zwanej transakcjonalizmem.
  • Nowy Ratusz

  • Dom Królewski

  • Hôtel de Pologne

  • Dom Romanusa

  • Muzea[]

    Stary Ratusz
  • Muzeum Bacha (Bachmuseum) przy kościele św. Tomasza – życie i twórczość Johanna Sebastiana Bacha
  • Muzeum Pamięci Narodowej w „Okrągłym Narożniku” (Museum in der „Runden Ecke”) mieszczące się w niegdysiejszej siedzibie służb specjalnych NRDStasi, które dokumentuje działalność tej instytucji
  • Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum) w budynku Starego Ratusza (Altes Rathaus). W jego skład wchodzi także:
  • Pomnik Bitwy Narodów (Völkerschlachtdenkmal)
  • muzeum poświęcone tej bitwie (FORUM 1813)
  • Muzeum Kawy (Das Museum zum Arabischen Coffe Baum)
  • Dom Schillera (Schillerhaus)
  • Muzeum Sportu (Sportmuseum)
  • Archiwum Ruchu Obywatelskiego Lipsk (Archiv Bürgerbewegung Leipzig e.V)
  • Muzeum Sztuk Pięknych (Museum der bildenden Künste) z kolekcją 2700 obrazów, 750 rzeźb i ponad 55 tys. rysunków, grafik i druków, w tym z bogatą kolekcją dzieł Lucasa Cranacha Starszego
  • Muzeum Starożytności Uniwersytetu w Lipsku
  • Muzeum Etnograficzne w Lipsku
  • Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich (łac. Societas Jablonoviana, niem. Fürstlich Jablonowskische Gesellschaft d. Wissenschaften) – założone w Lipsku w roku 1768 przez księcia Józefa Aleksandra Jabłonowskiego. Gremium oficjalnie zostało erygowane aktem fundacyjnym z 9 listopada 1774 roku, a zatwierdzone edyktem z 17 listopada 1774 przez elektora saskiego Fryderyka Augusta; miało ono na celu pracę nad rozwojem wiedzy ogólnej, w szczególności nad dziejami Polski i Słowiańszczyzny płn. Do celu tego służyć miały corocznie ogłaszane konkursy i przyznawanie autorom nagród za najlepsze opracowanie, pisane wyłącznie w języku łacińskim lub francuskim. Towarzystwo, składające się z dziesięciu uczonych, miało przyznawać nagrody (medale) za prace z trzech dziedzin: matematyki, ekonomii i historii. Kolejność z matematyki określił Jabłonowski ściśle: w pierwszym roku miały być nagradzane rozprawy matematyczne, w drugim fizyczne, w trzecim z zakresu hydrauliki, w czwartym z ekonomii. W tej ostatniej dziedzinie miała być zachowana następująca kolejność: handel, fabryki (budowle), sadownictwo i ogrodnictwo. Zdecydowanie największą wagę Jabłonowski przywiązywał jednak do prac historycznych. Wyróżnione rozprawy były publikowane w "Acta Societatis Jablonovianae".March – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Fryburg, w regionie Südlicher Oberrhein, w powiecie Breisgau-Hochschwarzwald, siedziba związku gmin March-Umkirch. Leży nad Dreisam, ok. 10 km na północny zachód od centrum Fryburga Bryzgowijskiego.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Frank Rost (ur. 30 czerwca 1973 w Karl-Marx-Stadt) piłkarz niemiecki grający na pozycji bramkarza. Mierzy 194 cm wzrostu, waży 90 kg.
    Otto Bogaty, niem. Otto der Reiche (ur. w 1125 r., zm. 18 lutego 1190 r.) – margrabia Miśni od 1157 r. z dynastii Wettinów.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Józef Aleksander Jabłonowski herbu Prus III, krypt.: I. A. X. z P. I. S. Z. X. L. B. K. W. Z. D. O. L. R. S.; X. J. J. P. W. N., (ur. 4 lutego 1711 w Tychomlu na Wołyniu, zm. 1 marca 1777 w Lipsku ) – książę, wojewoda nowogródzki od 1755 roku, stolnik wielki litewski od 1744, starosta buski w latach 1723-1755, starosta korsuński, ławaryski, rakanciski, historyk, bibliograf, heraldyk, mecenas sztuki, tłumacz i poeta.
    Birmingham – miasto (city) i dystrykt metropolitalny w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym West Midlands.
    Moritz Georg Weidmann (ur. 23 stycznia 1686 w Lipsku, zm. 3 maja 1743 w Dreźnie) – księgarz i wydawca związany z Lipskiem, królewsko-polski i elektorsko-saski radca dworu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.068 sek.