• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lipoproteina wysokiej gęstości

    Przeczytaj także...
    Osocze krwi, plazma – zasadniczy (główny), płynny składnik krwi, w którym są zawieszone elementy morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Uzyskuje się je przez wirowanie próbki krwi. Osocze po skrzepnięciu i rozpuszczeniu skrzepu nazywamy surowicą krwi.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Chylomikrony CM – duże lipoproteiny występujące w osoczu krwi. Charakteryzują się gęstością względną ponizej 0,95 g/ml oraz obecnością na ich powierzchni apolipoprotein apoA, apoB48, apoC oraz apoE.
    Schemat przedstawiający podstawowe funkcje lipoprotein HDL

    Lipoproteina wysokiej gęstości, HDL (od ang. High Density Lipoprotein)– frakcja lipoproteiny osocza krwi o wysokiej gęstości.
    Można ją wydzielić w wyniku ultrawirowania surowicy; znajduje się we frakcji α elektroforezy.

    Surowica krwi – produkt krzepnięcia krwi i retrakcji (rozpuszczania) skrzepu. Jej skład różni się znacząco od składu osocza. Płynna frakcja krwi pozbawiona krwinek, płytek krwi oraz fibrynogenu i czynników krzepnięcia (w przeciwieństwie do osocza surowica krwi nie krzepnie), w jej skład wchodzą natomiast rozpuszczalne produkty konwersji fibrynogenu w fibrynę oraz składniki uwalniane z płytek krwi. Nie można zatem powiedzieć, że w skład krwi wchodzi m.in. osocze, a w skład osocza m.in. surowica.Lipoproteina bardzo małej gęstości (ang.) Very Low Density Lipoprotein, VLDL – wytwarzana jest przez wątrobę, transportuje lipidy z wątroby do tkanek tłuszczowych. Nowo powstała w wątrobie VLDL zawiera apolipoproteiny – apoB100 i apoE oraz triacyloglicerole pochodzenia endogennego. Lipoproteiny VLDL charakteryzują się gęstością względną 1,0 - 1,006 g/ml i odpowiadają ruchliwością elektroforetyczną frakcji α2- globulinowej (pre-β).

    Znaczenie biologiczne[]

    HDL, obok lipoproteiny LDL, jest główną lipoproteiną transportującą cholesterol we krwi. W klinicznych oraz epidemiologicznych badaniach naukowych wykazano odwrotnie proporcjonalną korelację między osoczowym stężeniem HDL a zapadalnością na schorzenia układu krążenia. Wpływ ten zależny jest od działania lipoproteiny HDL (w tym jej składowej apo-AI), na wsteczny transport cholesterolu (RCT - ang. Reverse Cholesterol Transport) oraz innych lipidów z tkanek do wątroby, gdzie są metabolizowane.

    Lipoproteina niskiej gęstości (ang. Low Density Lipoprotein, LDL) – heterogenna populacja lipoprotein. Jest to główny transporter cholesterolu z wątroby do innych narządów (przede wszystkim nerek, mięśni i kory nadnerczy). W LDL zawarta jest większość cholesterolu w osoczu krwi. Prawidłowe stężenie LDL-cholesterolu w surowicy powinno wynosić poniżej 135 mg/dl (3,5 mmol/l).Choroba tangierska (choroba wyspy Tangier, rodzinny niedobór HDL) – choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie. Charakteryzuje się znacznym obniżeniem poziomu HDL we krwi. Jest spowodowana mutacją w położonym na chromosomie 9 genie ABC1 (ATP-binding cassette-1), kodującym białko transportujące cholesterol i fosfolipidy z komórki.

    Wiadomości ogólne[]

    HDL ma największą gęstość spośród lipoprotein surowicy człowieka ponieważ ma największą zawartość apolipoprotein – 50%. W skład HDL wchodzą apo A-I, apo A-II, apo C-III, apo C-I, apo D oraz inne białka.

    HDL powstaje w osoczu z lipoproteiny bogatej w triglicerydy – remnantów VLDL – lub z prekursorów syntetyzowanych przez wątrobę lub jelito.

    Subfrakcje[]

  • HDL 2: 1,063-1,125, średnica ok. 9,5 nm
  • HDL 3: 1,125-1,210, średnica ok. 6,5 nm
  • Wpływ na pamięć[]

    Wykazano, że niski poziom HDL wiąże się z osłabieniem pamięci w średnim wieku.

    Lipoproteina – to wielkocząsteczkowy kompleks hydrofobowego rdzenia lipidowego, który zawiera estry cholesterolu i trójglicerydy oraz polarnej powłoki zawierającej fosfolipidy, wolny cholesterol i białka, określane mianem apolipoprotein, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów.Apolipoproteina A- I, (apoA-I) – zbudowany z 243 aminokwasów polipeptyd, należący do grupy apolipoprotein, który jest białkową częścią lipoprotein, zwłaszcza lipoprotein o dużej gęstości (HDL).

    Podnoszenie poziomu HDL[]

    Poziom HDL można podnieść poprzez:

  • wykonywanie ćwiczeń aerobowych,
  • redukcję masy ciała,
  • zwiększenie spożycia cis-nienasyconych kwasów tłuszczowych i zmniejszenie spożycia tłuszczów trans.
  • Diagnostyka laboratoryjna[]

    Badanie surowicy krwi podaje zazwyczaj poziom HDL-C, tj. ilość cholesterolu w cząstkach HDL (prawidłowa wartość >50 mg/dl). Jest on często zestawiany z poziomem LDL-C, tj. ilością cholesterolu zawartego w cząstkach LDL, tzw. zły cholesterol.

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Wątroba (grec. ἧπαρ hepar, łac. iecur) – wielofunkcyjny gruczoł obecny u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt. Stanowi część układu pokarmowego położoną wewnątrzotrzewnowo. U większości zwierząt dzieli się na dwa płaty. U człowieka jej masa wynosi ok. 1500–1700 g u dorosłego mężczyzny, a u kobiety 1300–1500 g. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew.

    Zobacz też[]

  • inne lipoproteiny:
  • chylomikrony, lipoproteina bardzo małej gęstości (VLDL), Lipoproteina pośredniej gęstości (IDL), lipoproteina niskiej gęstości (LDL)
  • choroba tangierska - genetycznie uwarunkowany niedobór HDL
  • Przypisy

    1. Singh-Manoux A., Gimeno D., Kivimaki M., Brunner E., Marmot MG. Low HDL cholesterol is a risk factor for deficit and decline in memory in midlife: the Whitehall II study.. „Arteriosclerosis, thrombosis, and vascular biology”, s. 1556–62, sierpień 2008. DOI: 10.1161/ATVBAHA.108.163998. PMID: 18591462. 
    2. Spate-Douglas T., Keyser RE. Exercise intensity: its effect on the high-density lipoprotein profile.. „Archives of physical medicine and rehabilitation”, s. 691–5, czerwiec 1999. PMID: 10378497. 
    3. Mensink RP., Zock PL., Kester AD., Katan MB. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials.. „The American journal of clinical nutrition”, s. 1146–55, maj 2003. PMID: 12716665. 

    Bibliografia[]

  • Edward Bańkowski: Biochemia. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, 2005. ISBN 8389581108.
  • Zaburzenia lipidowe. Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne, 2010, s. 9-16. ISBN 978-83-62138-27-2.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.Elektroforeza – technika analityczna, rzadziej preparatywna, stosowana w chemii i biologii molekularnej, zwłaszcza w genetyce. Jej istotą jest rozdzielenie mieszaniny związków chemicznych na możliwie jednorodne frakcje przez wymuszanie wędrówki ich cząsteczek w polu elektrycznym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Apolipoproteina – białkowa część lipoproteiny, która odpowiedzialna jest za wiązanie lipidów. W zależności od klasy lipoprotein mogą stanowić od 1% składu cząsteczki lipoproteiny (chylomikrony) po 45 – 55% w przypadku lipoprotein o dużej gęstości. Różnią się one między sobą budową cząsteczkową, składem aminokwasowym oraz właściwościami przeciwmiażdżycowymi, właściwościami immunologicznymi, ruchliwością elektroforetyczną oraz funkcjami klinicznymi.
    IDL – (ang.) Itermediate Density Lipoprotein – lipoproteina o pośredniej gęstości. Forma przejściowa w procesie konwersji lipoproteiny bardzo małej gęstości (VLDL) do lipoproteiny niskiej gęstości (LDL).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.