• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Linia równowagi bilansowej

    Przeczytaj także...
    Strefa Klimatów umiarkowanych – w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje rozległą strefę klimatycznaą, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Roczne amplitudy temperatur od około 20 °C w klimatach morskich do 45 °C w skrajnie kontynentalnych. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima, często z opadami śniegu).Lodowiec turkiestański, lodowiec typu turkiestańskiego – rodzaj lodowca górskiego, którego zasilanie oparte jest głównie na lawinach schodzących z rozległych ścian skalnych powyżej lodowca. Dlatego w przeciwieństwie do lodowców typu alpejskiego ich powierzchnia obszaru ablacji (jęzor lodowcowy) jest większa od powierzchni akumulacji (głównie stożki akumulacji lawin pod ścianami skalnymi). Występują one głównie w wysokich górach Centralnej Azji: Tienszan, Pamir, Hindukusz, Karakorum, Himalaje.
    Klimat polarny – najsurowszy klimat na kuli ziemskiej, głównie ze względu na niskie temperatury powietrza – w środkowej części Antarktydy (półkula południowa) przeciętna temperatura w zimie wynosi ok. –60 °C do –70 °C, w lecie nieco cieplej od –30 °C do –50 °C. Najcieplejszym obszarem jest wybrzeże, szczególnie okolice Półwyspu Antarktycznego – styczeń przeciętnie +1 °C. Poza tym klimat polarny charakteryzują silne wiatry i burze śnieżne.
    Linia równowagi bilansowej

    Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne)

    Linia wiecznego śniegu, granica wiecznego śniegu, granica wieloletniego śniegu – wysokość, wyrażona w metrach n.p.m., powyżej której opad śniegu przewyższa jego topnienie w bilansie rocznym. W sprzyjających warunkach topograficznych powyżej tej granicy mogą powstawać pola firnowe lodowców (zobacz też: linia równowagi bilansowej), w tym wypadku stanowi ona dolną granicę pola firnowego. Położenie granicy wieloletniego śniegu zależy głównie od czynników:

    Podobny termin - wysokość linii równowagi bilansowej (ang. ELA - equilibrium line altitude) wskazuje na średnią wysokość na jakiej znajduje się EL danego lodowca. W rzeczywistości EL prawie nigdy nie jest linią poziomą, gdyż na jej przebieg wpływają warunki topoklimatyczne lodowca i jego obszaru zasilania.

    W klimacie umiarkowanym ELA jest przeważnie równa granicy wieloletniego śniegu (ang. snow line). W przeciwieństwie do granicy wieloletniego śniegu, ELA jest wartością charakteryzującą konkretny lodowiec, a nie obszar. SL obliczana jest ze średniej wartości ELA wielu lodowców z danego obszaru.

    Wysokość linii równowagi bilansowej lodowców zależy od:

  • warunków klimatycznych
  • średniej rocznej temperatury - największy wpływ jednak ma temperatura lata (sezonu ablacyjnego), która decyduje o tempie ablacji.
  • opadów - ważny jest tutaj sezonowy rozkład opadów, który determinuje ich postać (deszcz vs opady postaci stałej)
  • zachmurzenia - duże zachmurzenie podczas sezonu ablacyjnego może także dodatnio wpływać na bilans masy lodowca
  • warunków topoklimatyczych
  • ekspozycja ze względu na nasłonecznienie: zarówno lodowców jak i ich obszarów zasilania (ścian skalnych powyżej lodowców). ELA lodowców w strefie średnich szerokości geograficznych na półkuli północnej znajduje się najniżej po stronie północnej masywów górskich.
  • ekspozycja ze względu na dominujący kierunek wiatru lub na kierunek z którego - nawiewanie śniegu przez granie z innych obszarów. W obszarze klimatu umiarkowanego na półkuli północnej ELA znajduje się przeważnie niżej po wschodnich stronach masywów ze względu na przewiewanie śniegu z zachodnich zboczy na wschodnie (dryf wiatrów zachodnich).
  • Rekonstrukcje ELA paleolodowców ma zastosowanie w alpejskiej geomorfologii glacjalnej oraz stratygrafii osadów glacjalnych. Głównie na podstawie wyniku rekonstrukcji przebiegu ELA nieistniejących już lodowców przypisuje się poszczególne systemy moren do późnoglacjalnych stadiów awansów lodowców w Alpach oraz innych górach typu alpejskiego.

    Metody rekonstrukcji ELA[]




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.