• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Linia przekazu Dharmy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Guifeng Zongmi (圭峰宗密) (ur. 780, zm. 1 lutego 841) (kor. Kyebong Chongmil ( ); jap. Keihō Shumitsu ( ); wiet. Khuê Phong Tông Mật) – chiński mistrz chan ze szkoły heze i teoretyk chanu oraz piąty patriarcha szkoły huayan (華嚴). Jeden z najwybitniejszych buddystów okresu Tang.Niutouzong (chiń.: 牛頭宗; dosł. „szkoła Wolej Głowy”) (kor. udu chong; jap. gozu shū; wiet. ngưu đầu tông) – szkoła chan założona przez mistrza chan Niutou Faronga.

    Linia przekazu Dharmy – ograniczona tylko do szkoły zen metoda promowania następcy lub następców z grona uczniów danego mistrza zen. Ta metoda bezsłownego przekazu istoty nauk Buddy stała się jedną z wyróżniających cech szkoły. Jednym z jej skutków było rozbicie jedności szkoły na kilka różnych frakcji. Synonimicznym określeniem jest "linia przekazu chan".

    Juefan Huihong (覺範慧洪; ur. 1071, zm. 1128) – chiński mistrz chan z frakcji huanglong szkoły linji. Znany także jako Dehong (德洪) i Qingliang Huihong (清凉慧洪).Kokan Shiren (ur. 9 maja 1278, zm. 11 sierpnia 1346; jap. 虎関師錬) – japoński mistrz zen szkoły rinzai, poeta i kaligraf.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Pojęcie przekazu
  • 1.2 Kształtowanie się linii przekazu
  • 2 Lata kryzysu
  • 3 Korea
  • 4 Japonia
  • 5 Zobacz też
  • 6 Bibliografia
  • 7 Przypisy
  • Historia[]

    Pojęcie przekazu[]

    Pojęcie przekazu zen od samego początku było pojęciem spornym, gdyż samo założenie, że to, co jest przekazywane, jest bezsłowną istotą nauk Buddy, implikowało natychmiast, iż wszyscy ci, którzy nie byli złączeni z linią przekazu, uważani byli za dysponentów mniej wartościowej prawdy. Oczywiście powodowało to sprzeciw innych buddyjskich tradycji. Zachowały się przekazy jeszcze z VIII wieku, że szczególnie urażona poczuła się szkoła tiantai. Wiadomo, że mnich tej szkoły Zhanran (711-782) i inni atakowali szkołę chan za sformułowanie takiej idei. Takie ataki ze strony wyznawców tiantai nasiliły się w okresie panowania północnej Dynastii Tang.

    Mu’an Xingtao (ur. 16 marca 1611, zm. 6 marca 1684; chiń. 木菴性瑫 pinyin Mù’ān Xìngtāo, jap. Mokuan Shōtō) – chiński mistrz chan szkoły linji oraz zen szkoły ōbaku, współtwórca tej tradycji.Dahui Zonggao (大慧宗杲) (ur. 1089, zm. 1163) (kor. Taehye Chonggo (대혜종고) | jap. Daie Shūkō (ダイエシュウコウ) | wiet. Đại Huệ Tông Cảo) – chiński mistrz chan ze szkoły linji odłamu yangqi.

    Dla młodej szkoły chan stworzenie idei przekazu Dharmy było jednym z najważniejszych elementów budujących jej tożsamość. Gdy szkoła uzyskała już swoją bardzo wyraźną tożsamość, sprawą o podstawowym wręcz znaczeniu była tożsamość linii przekazu, a ściślej utożsamienie się z którąś z linii przekazu Dharmy. Nasiliło się to zwłaszcza po tym, gdy Heze Shenhui (684-758) przegrał batalię, w której walczył on o utrzymanie poglądu, że tylko jedna osoba może być w posiadaniu przekazu. Jego idea przegrała i odtąd różne grupy chan (sŏn, zen i thiền), mające różne linie przekazu zaczęły uważać, że wszystkie inne grupy są także w pełni uprawnione, niezależnie od rywalizacji między nimi.

    Magu Baoche (chiń.: 麻谷寶徹; pinyin: Mágŭ Băochè; ur. po 720) (kor.; jap. Mayoku Hōtetsu; wiet.) – chiński mistrz chan ze szkoły hongzhou.Huanglong Huinan (黃龍慧南; ur. 1002, zm. 1069) (kor. Hwangnyon Hyenam ( ); jap. Ōryu Enan ( ); wiet. Hoàng Long Huệ Nam) – chiński mistrz chan, założyciel szkoły huanglong, odgałęzienia szkoły linji.

    Natura przekazu została ustalona w wierszu Patriarchy Huinenga:

    Pojęcie "oddzielnego przekazu" reprezentuje skrajnie potężne roszczenie do uprawomocnienia tradycji oraz do pełnej autorytatywności. Było ono w samym centrum samoświadomości szkoły. Zostało ukute jako przekaz poza buddyjskimi tekstualnymi naukami, przekraczający każde werbalne sformułowania, ponieważ był poza ograniczeniami ludzkiego języka. To, co przekazywano, było wglądem w totalność ostatecznej rzeczywistości, zrozumienie tak głębokie, że nie mogło być wyrażone słowami. Dawano tym do zrozumienia, że ci, którzy otrzymali przekaz, posiedli wgląd, który był identyczny z wglądem historycznego Buddy. Inaczej mówiąc, członkowie linii przekazu chan byli żyjącymi Buddami i jedynie przez przyłączenie się do takiej osoby, mógł ktoś osiągnąć taki sam szczególny wgląd oraz otrzymać przekaz.

    Furong Daokai (芙蓉道楷; ur. 1042, zm. 1118) (kor. Puyong Togae; jap. Fuyō Dōkai; wiet. Phù Dung Đạo Khải) – chiński mistrz chan ze szkoły caodong.Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.

    W okresie Song ten już klarowny obraz własnej historii został zaakceptowany przez cały chiński buddyzm, nawet przez rywalizujące z chanem inne tradycje buddyjskie (niektóre z nich zaczęły nawet tworzyć własne linie przekazu). Co więcej przejęły go także w całości koreański sŏn i japoński zen. Zaakceptowali go również naukowcy zajmujący się buddyzmem, traktując jako historyczny fakt.

    Wuxue Zuyuan (1226–22 września 1286; chiń. 無學祖元, pinyin Wúxué Zǔyuán; jap. Mugaku Sogen; kor. 무학조원 Muhak Chowon; wiet. Vô Học Tổ Nguyên) – chiński mistrz chan szkoły linji, działający w Kamakurze. Znany także jako Bukko Kokushi (仏光国師)Tianhuang Daowu (天皇道悟 ur. 748, zm. 807) (kor. ( ); jap. Tennō Dogō ( ); wiet. (Thiên Hoàng Đạo Ngộ)) – chiński mistrz chan.

    Mimo tego jasne jest, że cała linia przekazu sprzed okresu Song, musi być rozumiana jako twór mityczny, święta historia, która służyła uprawomocnieniu szkoły chan w okresie Song poprzez twierdzenie o posiadaniu szczególnego przekazu. Nawet w okresie Song linie przekazu podlegały ciągłym manipulacjom i reinterpretacjom w celu uprawomocnienia linii przekazu pewnych mistrzów lub wzmocnienia polemicznych i religijnych roszczeń.

    Dahong Bao’en (大洪報恩; ur. 1058, zm. 1111; kor. Tahong Poŭn, jap. Takō/Dagu Hōon, wiet. Đại Hồng Báo Ân) – chiński mistrz chan szkoły caodong, uczeń mistrza chan Touziego Yiqinga.Vô Ngôn Thông (chiń.: 無言通; pinyin: Wúyán Tōng; ur. 759?, zm. 826) – chiński, a następnie wietnamski mistrz chan (thiền), założyciel linii przekazu (szkoły) "vô ngôn thông."

    Co ciekawe, jedyną jasną cechą charakterystyczną mistrza chan okresu Song było to, że był on pojmowany jako utrzymujący przekaz w linii chan. Tylko taka osoba mogła być członkiem szkoły chan. W okresie Song nie było jeszcze pojęcia "mnicha chan", gdyż po prostu nie było jeszcze ordynacji chan. W Chinach, przeciwnie do Japonii, wszyscy mnisi byli ordynowani do zakonu buddyjskiego, a nie jakiejś poszczególnej szkoły. I taki system przetrwał do dziś. Olbrzymia większość mnichów i mniszek nie aspirowała do członkostwa w rodzinie przekazu chan ani też innej rodziny przekazu, które pojawiły się w okresie Song. Tych, którzy jednak tego chcieli, czekał zwykle trwający całe dziesięciolecia trening w specjalnych publicznych klasztorach i tylko wtedy mogli otrzymać przekaz i zostać członkami linii przekazu ich mistrza.

    Fengxue Yanzhao (chiń. 風穴延沼; ur. 896, zm. 973) (kor. P’unghyǒl Yǒnjo ( ); jap. Fuketsu Enshō ( ); wiet. Phong Huyệt Diên Chiểu) – chiński mistrz chan ze szkoły linji.Xinghua Cunjiang (興化存獎; ur. 830–924; kor. Hŭnghwa Chonjang, jap. Kōke Zonshō, wiet. Hưng Hoá Tồn Tưởng) – chiński mistrz chan szkoły linji.

    W okresie dynastii Tang kręgi chan wypromowały stanowisko opata klasztoru chan. Musiał to być charyzmatyczny mistrz chan, a więc taki, który utrzymywał linię przekazu. W okresie dynastii Song opat klasztoru chan utrzymywał linię przekazu, a zatem był duchowym spadkobiercą wielkich mistrzów okresu Tang, których działania i wypowiedzi były tematem jego kazań czy wykładów. W okresie Song większość mistrzów chan i ich uczniów angażowała się w wiele rodzajów buddyjskiej praktyki i często studiowali sutry i tradycyjne komentarze na równi z tekstami chan. Większość mistrzów chan używała komentarzy Koanowych przytaczając historie o mistrzach Tang, często właśnie z Jingde chuandeng lu i oferowała komentarze, równie tajemnicze jak oryginalne opowieści. Jednak nauki, to na co kładli największy nacisk i styl indywidualnych mistrzów chan w okresie Song zawierały się w bardzo szerokim spektrum. Klasztory chan były budowane według takiego samego wzoru jaki inne, prowadziły takie same rytuały i funkcjonowały tak jak klasztory kojarzone z innymi szkołami buddyjskimi. Klasztory zresztą bardzo często i stosunkowo łatwo zmieniały swoje afiliacje. Dlatego to, co wyróżniało szkołę chan w okresie Song, to nie były różnice instytucjonalne ani rodzaj praktyki, ale właśnie pojęcie szczególnej linii przekazu chan.

    Dōgen Kigen (jap. 道元希玄, Dōgen Kigen ur. 19 stycznia 1200, zm. 22 września 1253) – mistrz zen, który sprowadził nauczanie szkoły buddyzmu zen sōtō do Japonii. Także Eihei Dōgen (jap. 永平道元, Eihei Dōgen). Pośmiertnie obdarzony tytułem Jōyō daishi (jap. 承陽大師, wielki mistrz Jōyō)Klasztor buddyjski (chiń. si 寺; kor. sa 사; jap. 寺 ji lub tera; wiet. tự lub chùa) – budynek lub kompleks budynków, w którym przebywają i praktykują mnisi buddyjscy lub mniszki buddyjskie. Jest to centrum religijnego, duchowego i nieraz naukowego życia w buddyzmie.

    Kształtowanie się linii przekazu[]

    Najwcześniejsza część linii przekazu, którą chan okresu Song przyswoił, ukształtowała się w dolnym regionie rzeki Yangzi w prowincji Hubei, w kręgu tzw. Wschodniej Góry (chiń. Dongshan), czyli mnisiej wspólnoty Daoxina (580-651) i Hongrena (601-674). Jak wiadomo, generacyjny przekaz od mistrza do ucznia był wydarzeniem jednostkowym i tak było do Huinenga (638-713) - Szóstego Patriarchy. Po nim przekaz nie odbywał się już do jednego ucznia w każdym pokoleniu, ale dwóch głównych uczniów Huinenga, czyli Nanyue Huairang i Qingyuan Xingsi, swoimi przekazami jednolitą (prawie) linię przekazu rozdzielili na kilka równolegle biegnących linii.

    Yunyan Tansheng (雲巖曇晟; ur. 780, zm. 841; kor. Unam Tamsŭng, jap. Ungan Donjō, wiet. Vân Nham Đàm Thạnh) – chiński mistrz chan, uczeń mistrza Yaoshana Weiyana. Prekursor szkoły caodong.Qingyuan Xingsi (青原行思; ur. 660, zm. 740) kor. Chǒngwǒn Haengsa, jap. Seigen Gyōshi, wiet. Thanh Nguyên Hành Tư) – chiński mistrz chan Południowej szkoły chanu. Znany także jako Jizhou Xingsi i Qingzhu Xingsi.
  • 28/1 Bodhidharma Pierwszy Patriarcha (zm. 543) (?)
  • 29/2 Daoyu
  • 29/2 Zongchi (Dharani) - mniszka
  • 29/2 Dazu Huike Drugi Patriarcha (487-594)
  • 30/3 Baoyue
  • 30/3 Sengna
  • 30/3 Xiang
  • 30/3 Huiman
  • 31/4/1. Dōshō (628-670) wprowadził zen do Japonii (linia przekazu nie przetrwała)
  • 30/3 Huaxian
  • 30/3 Jianzhi Sengcan Trzeci Patriarcha (zm. 606)
  • 31/4/1 Vinītaruci (zm. 594) wprowadza chan (thiền) do Wietnamu
  • 31/4 Dayi Daoxin (579-651) Czwarty Patriarcha szkoła dongshan (zachodniej góry)
  • 32/5 Huangmei Lang
  • 32/5 Jingzhou Faxian
  • 32/5 Shuzhou Fazang
  • 32/5 Fajing
  • 32/5 Niutou Farong (594-657) szkoła niutou
  • 32/5/1 Pŏmnang wprowadza chan (sŏn) do Korei
  • 32/5 Daman Hongren (601-674) Piąty Patriarcha
  • 33/6 Yuquan Shenxiu (606-706) szkoła północna
  • 34/7 Songshan Puji (651-739)
  • 35/8/1. Daoxuan (702-760) próba wprowadzenia chanu do Japonii
  • 33/6 Zizhou Zhixian (609-702) ta linia przekazu wyłoniła szkoły jingzhong i baotang w Syczuanie
  • 33/6 Lao’an Hui’an (580-707) być może był uczniem Czwartego Patriarchy, lub żadnego z nich; szkoła laomu’an heshang
  • 33/6 Luzhou Faru (638-689)
  • 33/6 Daoming
  • 33/6 Dajian Huineng (638-713) szkoła południowa
  • W niesekciarskiej historii buddyzmu Xu gaoseng zhuan napisanej w latach 645-667, Hongren jest wspomniany kilka razy, cytowany jest także Daoxin, nie wspomina się w ogóle o Trzecim Patriarsze - Sengcanie, nie łączy się także Daoxina z Bodhidharmą.

    Touzi Yiqing (投子義青; ur. 1032, zm. 1083; kor. T’uja Ŭich’ŏn; jap. Tōsu Gisei; wiet. Đầu Tử Nghĩa Thanh) – chiński mistrz chan szkoły caodong, uczeń mistrza chan Fushana Fayuana.Yangshan Huiji (chiń. upr.: 仰山慧寂; pinyin: Yǎngshān Huìjì,kor. Angsan Haejŏk; jap. Kyōzan Ejaku; wiet. Ngưỡng Sơn Huệ Tịch; ur. 807, zm. 883) – chiński mistrz chan, współzałożyciel szkoły guiyang.

    Najwcześniejsze wyrażenie linii przekazu chan jest zawarte w epitafium jednego z uczniów Hongrena - Luzhou Faru (638-689). Prawdopodobnie powstało w kręgu uczniów Faru. W epitafium stwierdza się, że już w Indiach odbywał się bezsłowny przekaz, który sięgnął Bodhidharmy i tradycja została przeniesiona przez niego do Chin. W Chinach przekaz następował od Bodhidharmy do Huike, następnie do Sengcana, dalej do Daoxina i wreszcie do Hongrena. Od Hongrena przekaz nastąpił do Faru. Chociaż ten schemat został zaakceptowany przez wschodzącą szkołę chan, to jednak pozycja Faru została zakwestionowana przez kilku kandydatów takich jak długowieczny Lao’an Hui’an (znany także jako Songshan) (580-707) czy Yuquan Shenxiu (606-707). W epitafium Shenxiu napisano, że otrzymał on przekaz od mistrza Hongrena, którego linia przekazu rozpoczęła się od Bodhidharmy, ale nic nie wspomina się o Faru czy innych uczniach Hongrena. Wydaje się, że najbardziej promował Shenxiu jego uczeń Songshan Puji (651-739), który starał się zrobić z niego szóstego patriarchę i słusznego spadkobiercę Hongrena.

    Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.Fushan Fayuan (浮山法遠; ur. 991, zm. 1067) – chiński mistrz chan szkoły linji. Uratował szkołę caodong przed zniknięciem.

    Spowodowało to znany kontratak ucznia Huinenga, którym był mistrz chan Heze Shenhui (648-758), na Pujiego i na tzw. "szkołę północną". Heze zarzucił tej szkole, że promuje stopniowe i dualistyczne podejście do oświecenia, a mistrzowi chan Pujiemu, że uzurpował pozycję szóstego patriarchy przyznając ją mistrzowi Shenxiu. Heze twierdził, że prawdziwym szóstym patriarchą jest Huineng, założyciel "południowej szkoły chan." Huineng był w ogóle nieznanym mistrzem chan i znajdował się on tylko na jednej liście wyliczającej dziesięciu uczniów Hongrena. Obaj mistrzowie - zarówno Puji jak i Heze - mieli swoje racje promując swoich nauczycieli jako szóstego patriarchę, gdyż uprawomocniało to ich linie przekazu i czyniło z nich siódmego patriarchę. Postępowanie ich nie różniło się niczym od działań innych mistrzów będących spadkobiercami uczniów Hongrena, którzy także starali się o uznanie ich własnego nauczyciela za szóstego patriarchę. O ile samo promowanie Huinenga raczej nie przyniosłoby rezultatu, gdyż zarówno Faru jak i Shenxiu byli szeroko znani jako mistrzowie chan, a Huineng był kompletnie nieznanym mistrzem, to atak na stopniowość i dualizm "szkoły północnej" oraz podkreślanie nagłego oświecenia były skuteczne i zostały zapamiętane. Guifeng Zongmi przekazał informację, że z polecenia cesarskiego została w 796 roku zwołana narada mistrzów chan, którzy uznali, że siódmym patriarchą jest Heze Shenhui. Wskazywało to automatycznie na to, że szóstym patriarchą był Huineng. Było to częściowe zwycięstwo Hezego - Huineng został ostatecznie uznany w powszechnej świadomości za szóstego patriarchę, jednak on sam nigdy nie został uznany za siódmego. Guifeng (który należał do linii przekazu Hezego) wylicza przy tym siedem różnych frakcji chan, z których tylko dwie wywodzą się od Huinenga, a reszta - od Hongrena lub Daoxina.

    Dynastia Yuan (chiń.: 元朝; pinyin: Yuán Cháo) – mongolska dynastia władająca imperium chińsko-mongolskim w latach 1279 – 1368, a następnie jako dynastia północnych Yuan do 1635 w Mongolii.Dongshan Liangjie (ur. 807, zm. 869) (洞山良价) (Tung-shan Liang-chieh) (kor. Tongsan Lianggye. ( ) | jap. Tōzan Ryōkan ( ) | wiet. Động Sơn Lương Giới) – mistrz chan założyciel szkoły caodong.

    W ciągu kilkudziesięciu lat po śmierci Guifenga (zm. 841) wszystkie frakcje nie pochodzące od Huinenga - zniknęły. Utrzymały się tylko linie przekazu wywodzące się od Huinenga.

    W pewnym momencie w XI wieku częścią samoświadomości szkoły chan, stało się zrozumienie, że linia przekazu pochodząca od Huinenga (638-713) rozdzieliła się na pięć tradycji, z których każda mogła się cofnąć do jednego z dwu uczniów Huinenga: Nanyuego Huairanga (677-744) i Qingyuana Xingsiego (660-740). Były to tradycje: caodong, fayan, guiyang, linji i yunmen. Pojęcie tożsamości z linią przekazu było podstawowe i decydujące dla całego chanu. Mimo tego literatura chan jest pełna przykładów interakcji między mistrzami chan a uczniami z różnych innych linii przekazu, co świadczy o tym, że linie te nie traktowały siebie ekskluzywnie ale inkluzywnie.

    Sōtō (曹洞宗; jap. sōtō-shū, chin. caodong) – jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen (drugą jest rinzai). Jest największym odłamem zen w Japonii, gdzie posiada 14718 świątyń, 15 528 mnichów, 1177 mniszek i 7 milionów zwolenników (1989). Jest także popularna poza granicami tego kraju.Fenyang Shanzhao (汾陽善昭; ur. 947, zm. 1024; (kor. Punyang Sǒnjo ( ); jap. Funyō Zenshō ( ); wietn. Phần Dương Thiện Chiêu) – chiński mistrz chan ze szkoły linji. Znany także jako Taizi Shanzhao oraz Fenyang Wude.
  • 33/6. Dajian Huineng (638–713) Szósty Patriarcha
  • 34/7. Heze Shenhui (670–762) szkoła chan heze
  • 34/7. Qingyuan Xingsi (660–740)
  • 35/8. Shitou Xiqian (700–790)
  • 36/9. Tianhuang Daowu (748–807)
  • 37/10. Longtan Chongxin (bd)
  • 38/11. Deshan Xuanjian (780–865)
  • 39/12. Xuefeng Yicun (822–908)
  • 40/13. Yunmen Wenyan (862–949) szkoła yunmen
  • 40/13. Xuansha Shibei (835–908)
  • 41/14. Luohan Guichen (867–928)
  • 42/15. Fayan Wenyi (884–958) szkoła fayan
  • 36/9. Yaoshan Weiyan (751–834)
  • 37/10. Yunyan Tansheng (770–841)
  • 38/11. Dongshan Liangjie (806–869) szkoła caodong
  • 34/7. Nanyue Huairang (677-744) szkoła hongzhou
  • 35/8. Mazu Daoyi (707-788)
  • 36/9. Baizhang Huaihai (749-814)
  • 37/10. Guishan Lingyou (771-853) szkoła guiyang
  • 37/10. Huangbo Xiyun (zm. 850)
  • 38/11. Linji Yixuan (zm. 867) szkoła linji
  • 37/10/1. Vô Ngôn Thông (759-826) Wietnam
  • Nie jest jasne kiedy pojawił się schemat podziału chanu na pięć frakcji. Tradycyjnie uważa się, że najwcześniejszym źródłem jest tekst przypisywany mistrzowi chan Fayanowi Wenyi (885-958) Zongmen shigui lun (Dziesięć normatywnych traktatów o szkole chan). Jednak wymienia on tylko cztery tradycje: caodong, linji, yunmen i guiyang. Nie wymienia tradycji fayan, której sam był twórcą, więc przyjmuje się, że było pięć tradycji zwanych "domami". Nie wydaje się jednak, żeby Fayan widział siebie jako założyciela piątej frakcji. W jego tekście brakuje także kilku wybitnych, jemu współczesnych, mistrzów chan. Co ciekawe, we wcześniejszych ustępach tego tekstu Fayan wspomina o sześciu różnych liniach przekazu chan. Do czterech wymienionych dochodzą jeszcze linie przekazu takich mistrzów jak Deshan Xuanjian (782-865) i Xuefeng Yicun (822-908). Ten schemat włącza w linie przekazu Fayana, który był w trzecim pokoleniu spadkobiercą Xuefenga, ale w dalszym ciągu pozostawia wielu współczesnych mu mistrzów poza liniami przekazu. Fayan zdawał sobie z tego najwyraźniej sprawę i zakończył znakiem deng, który wskazuje na nieskończoną numerację.

    Linji zong (臨濟宗) – szkoła chan założona przez chińskiego mistrza chan Linji Yixuana około 850 r. Była spadkobierczynią szkoły hongzhou, stosowała więc różne, nieraz ekstremalne, sposoby nauczania z mocnym naciskiem na praktykę gong’anową.Yaoshan Weiyan (藥山惟儼; ur. 745, zm. 828); kor. Yaksan Yuǒm; jap. Yakusan Igen; wiet. Dược Sơn Duy Nghiễm) – chiński mistrz chan szkoły hongzhou, uczeń mistrza chan Shitou Xiqiana.

    Tekst ten jest świadectwem, że w połowie X wieku różnorodne linie przekazu wywodzące się od Huinenga, były postrzegana za mające wyróżniającą się tożsamość. Użycie nazw takich jak caodong i guiyang (które skonstruowano z imion mistrza i jego ucznia) wskazuje, że tożsamość linii przekazu była oparta na czymś innym niż na wyróżniającym się mistrzu chan. Fayan przytacza te linie przekazu przy okazji lamentowania nad ich świadomością. To znaczy, że w czasach Fayana wszystkie te linie przekazu ostro ze sobą rywalizowały.

    Saichō (jap. 最澄, Saichō ur. 766, zm. 822) – założyciel szkoły tendai w Japonii. Pośmiertnie nadano mu imię Dengyō Daishi (jap. 伝教大師, Wielki Nauczyciel Buddyzmu Przekazujący Naukę).Songshan Puji (嵩山普寂; ur. 651, zm. 739) – chiński mistrz chan Północnej szkoły chanu (chiń. "nanzong chan"), uczeń Yuquana Shenxiu.

    W 952 roku, a więc jeszcze za życia Fayana, ukazała się praca zatytułowana Zutang ji, która w ogóle nie odnosi się do systemu pięciu szkół chan. Jest to zrozumiałe, gdyż układ ten pozostawił autorów pracy i ich nauczyciela mistrza chan Zhaoqinga Wendenga (884-972) poza systemem, chociaż był on w drugim pokoleniu spadkobiercą mistrza chan Xuefenga Yicuna. Dlatego zapewne dzieło to pomija w ogóle Fayana. Jest co prawda Yunmen Wenyan (864-949), ale został całkowicie pozbawiony swoich uczniów.

    Niutou Farong (牛頭法融; ur. 594, zm. 657) (kor. Udu Pǒpyung ( ); jap. Gozu Hōyū ( ); wiet. Ngưu Đầu Pháp Dung) – chiński mistrz chan, twórca pierwszego rozłamu w szkole chan.Kakua (jap. 覺阿, Kakua ur. 1142, data śmierci nieznana) – buddysta japoński, jeden z pierwszych orędowników zen w Japonii.

    Praca Jingde chuandeng lu częściowo oparta była na Zutang ji. Wzmacnia ona inkluzywność chanu i przedstawia go jako dużą i harmonijną rodzinę. Nie wspomina o "pięciu domach" chan, ale wszyscy mistrzowie wymienieni jako ostatni w swojej generacji są przedstawicielami właśnie "pięciu domów". Ponieważ autorem tego dzieła jest Yong’an Daoyuan, który był w drugim pokoleniu spadkobiercą Fayana Wenyi, to praca ta dyskretnie promuje linie przekazu pochodzące od Fayana. Fayan ma sześćdziesięciu trzech spadkobierców, jego uczeń Tiantai Deshao (891-972) ma ich czterdziestu dziewięciu, a bracia w Dharmie Deshao mają razem dwudziestu pięciu spadkobierców. Autor tej pracy Daoyuan nie jest w ogóle wymieniony jako spadkobierca Deshao, a w następnym pokoleniu wymienionych jest zaledwie pięciu spadkobierców linii przekazu Fayana. Charakterystyczne jest także to, że nie ma żadnych spadkobierców Yunju Daoqi (929-997) z drugiej generacji po Fayanie, chociaż ten znany mistrz w innych pracach może szczycić się kilkudziesięcioma spadkobiercami. Prawdopodobnie linia przekazu Daoqi traktowana była jako konkurencyjna dla Deshao.

    Yangqi Fanghui (楊岐方會; ur. 992, zm. 1049; kor. Yanggi Panghwe 양기 방회 , jap. Yōgi Hōe, wiet. Dương Kì Phương Hội) – chiński mistrz chan szkoły linji, założyciel linii przekazu czy też frakcji linji znanej jako yangqi.Wuming Huijing (1548-1618; chiń. 無明慧經, pinyin Wúmíng Huìjīng; kor. 무명혜경 Mumyǒng Hyegyǒng; jap. Mumyō Ekyō; wiet. Vô Minh Huệ Kinh) – chiński mistrz chan ze szkoły caodong.

    Najwcześniejsze jasne wykazanie, że schemat "pięciu domów" stał się organizacyjnym paradygmatem, można znaleźć w dziele Tiansheng guangdeng lu z 1039 roku. Praca jest podzielona dość dyskretnie na części odpowiadające "pięciu domom", chociaż nie wspomina się o samym systemie. Przeciwnie do prac wcześniejszych, ta jest zdecydowanie nastawiona na promowanie linii przekazu mistrza Linjego Yixuana (zm. 866). Tekst rozpoczyna się od przedstawienia wykrystalizowanej już linii patriarchów, następnie przedstawia mistrzów chan wiodących do Linjiego ustawiając ich w pojedynczej linii, ażeby wykazać, że są oni postaciami równymi Huinengowi. Dalej rozpatruje się licznych przedstawicieli tradycji linji. W dalszej części omawia się tradycje yunmen, caodong, guiyang i fayan. Tiansheng guangdeng lu zostało napisane przez literata Li Zunxu (988-1038), który był wysokiej rangi urzędnikiem a nawet krewnym (z rodziny małżonki) cesarza Renzonga. Cesarz nawet napisał wstęp do tej pracy, więc dzieło to ewidentnie służyło promocji tradycji linji na dworze cesarskim.

    Eisai Myōan (jap. 明菴栄西, Myōan Eisai, ur. 27 maja 1141, zn. 1 sierpnia 1215) – mnich buddyjski, który przyniósł buddyzm rinzai zen oraz zieloną herbatę z Chin do Japonii. Znany też jako Eisai Zenji (栄西禅師), czyli "Mistrz zen Eisai". Jego imię pośmiertne Senkō Kokushi oznacza "Nauczyciel Narodu".Dynastia Ming (1368–1644) (chiń.: 明朝; pinyin: Míng Cháo; Wade-Giles: Ming Ch’ao; IPA: [mǐŋ tʂʰɑ̌ʊ̯]) – dynastia cesarska Chin, panująca po upadku mongolskiej dynastii Yuan. Była to ostatnia narodowa dynastia chińska.

    Nieistniejąca już praca Wujia zongpai (Linie przekazu pięciu tradycji) napisana przez Danguana Tanyinga (989-1060) i znana z kilku innych źródeł, była zapewne pierwszym tekstem zawierającym pierwszą bezpośrednią dyskusję na temat tego schematu pięciu tradycji szkoły chan.

    Jednym z najwcześniejszych i istniejących tekstów zajmujących się schematem pięciu domów jest komentarz dołączony na końcu listy mnichów pochodzących od Huinenga w dziele Chuanfa zhengzong ji (Zapiski z przekazu Dharmy w prawdziwej linii) autorstwa mistrza chan Fori Qisonga (1007-1072). Autor używa terminu jia, który oznacza "rodzinę", ale jest zwykle tłumaczony jako "dom". Podkreśla, że nie ma żadnych różnic doktrynalnych, tylko są różne rodziny tego samego klanu.

    Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan). Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.Xuefeng Yicun (雪峰義存; ur. 822, zm. 908) (kor. Sǒlbong Ŭijon ( ); jap. Seppo Gison (Zokotsu) ( ); wiet. Tuyết Phong Nghĩa Tồn) – chiński mistrz chan.

    Następne wyraźnie odniesienie do schematu pięciu domów można znaleźć w pracy z 1036 roku Jianzhong Jingguo xudeng lu, a zwłaszcza w przedmowie napisanej przez cesarza Huizonga. Praca ta została napisana przez mistrza chan tradycji yunmen Foguo Weibaia (bd). Dzieło to skupia się na liniach przekazu tradycji yunmen i linji, które są przedstawione w dwudziestu pięciu częściach tej pracy, a jedna część poświęcona jest szkołom caodong i fayan. Ponieważ tradycja guiyang w tym czasie już nie istniała, nie są wymienieni żadni spadkobiercy. Tekst ten rzuca światło na stan chanu w XI wieku i zwraca uwagę na potęgę tradycji linji, której autor, nawet jeśli chciał promować swoją tradycję yunmen, nie mógł zignorować.

    Tetsugyū Dōki (jap. 鉄牛 道機, ur. 25 sierpnia 1628, zm. 2 października 1700) – japoński mistrz zen szkoły ōbaku.Patriarchat zen – szczególna linia sukcesji patriarchów zen biegnąca od siedmiu buddów przeszłości, poprzez historycznego Buddę Siakjamuniego, patriarchów (chiń. zu (祖); kor. cho; jap. so; wiet. tổ) linii medytacyjnej Indii (dhyana), Chin (chan), Korei (sŏn) i Japonii (zen). Uważa się, że oficjalna linia przekazu kończy się na Huinengu – szóstym patriarsze chanu – gdyż nie dokonał od przekazu misek i szaty jednemu z wybranych uczniów, co było tradycyjnym symbolem. Od tej pory przekaz stał się "demokratyczny". Każdy oświecony uczeń otrzymywał potwierdzenie oświecenia i najczęściej stawał się kolejnym "patriarchą" w swojej linii przekazu Dharmy.

    Z XII wieku pochodzi kolejna praca, w której zauważa się pięć domów. Chodzi tu o przedmowę do pracy Chanlin sengbao zhuan. Dzieło to zostało napisane przez mistrza chan Juefana Huihonga (1071-1128), a przedmowa z roku 1124 pochodzi od literata Hou Yanginga.

    Po ukazaniu się Jingde chuandeng lu podział na "pięć domów" stał się częścią tożsamości szkoły chan oraz częścią tożsamości mistrzów chan. W okresie Song każdy członek większej rodziny przekazu chan mógł zidentyfikować kogoś lub siebie jako członka jednej z tych pięciu frakcji, które bezpośrednio łączyły ich z mistrzami wymienionymi w Jingde chuandeng lu. W okresie Song nikt nie mógł być prawomocnym członkiem linii przekazu bez takiego połączenia.

    Luohan Guichen (羅漢桂琛; ur. 867, zm. 928) znany także jako Dizang (kor. Lahan ( ); jap. Rakan Keijin ( ); wiet. La Hán Quế Sâm) – chiński mistrz chan. Znany był także jako Tanzhou Guichen (漳州桂琛).Vinītaruci (wiet. Tý ni đa lưu chi, chiń. 毘尼多流支); zm. 594) – indyjsko-wietnamski mistrz thiền ze szkoły vinītaruci.

    W XII wieku doszło do kolejnej znaczącej zmiany w systemie pięciu domów. Odnoszący sukcesy mistrzowie linii przekazu linji łączyli siebie do jednego z dwu uczniów mistrza chan Ciminga Chuyuana (986-1039): Huanglonga Huinana (1002-1069) i Yangqi Fanghuia (992-1049). To stworzyło nowy schemat pięciu rodzin i siedmiu tradycji (chiń. wujia qizong). W stosunku do linii przekazu tych dwóch mistrzów, nie używało się już wyrazu jia (rodzina, dom), tylko pai (filia, gałąź, frakcja). Należałoby się spodziewać, że obie te linie różniły się stylem nauczania. Na poparcie tej tezy można posłużyć się tym, że do frakcji huanglong należał Juefan Huihong - znany pisarz, a do frakcji yangqi należał Dahui Zonggao (1089-1163) - wynalazca metody kanhua chan. Można by zatem przypuszczać, że linia przekazu huanglong była nastawiona bardziej literacko, a linia przekazu yangqi - bardziej praktycznie. Jednak są to tylko przypuszczenia, gdyż style nauczania tych linii były praktycznie takie same. Co ciekawe, to wyrażenie "pięć rodzin i siedem tradycji" pojawia się tylko jeden raz w całej literaturze okresu Song - w zapisanych wypowiedziach mistrza chan Yuanwu Keqina (1063-1135) i to tylko jednorazowo. Huanglong pai nie pojawia się ani razu w literaturze tego okresu. Yangqi pai występuje w tekście z 1204 roku Jiatai pudeng lu (Obszerne zapiski z [przekazu] lampy z okresu jiatai [1201-1205]).

    Nampo Jōmyō (1235–1308; jap. 南浦紹明) – japoński mistrz zen szkoły rinzai, znany także jako Daiō Kokushi (大應國師).(Tae)Nanghye Muyŏm (무염/無染) (ur. 799, zm. 888) – koreański mistrz sŏn, założyciel jednej z dziewięciu górskich szkół sŏn.
  • 38/11. Linji Yixuan (zm. 867) szkoła linji
  • 39/12. Xinghua Cunjiang (830–925)
  • 40/13. Nanyuan Huiyong (Paiying) (860–930)
  • 41/14. Fengxue Yanzhao (896–973)
  • 42/15. Shoushan Xingnian (926–993)
  • 43/16. Fenyang Shanzhao (947–1024)
  • 44/17. Ciming Chuyuan (Shishuang Chuyuan) (968–1039)
  • 45/18. Yangqi Fanghui (992–1049) szkoła yangqi
  • 45/18. Huanglong Huinan (1002–1069) szkoła huanglong
  • Chociaż Dharmę huanglong przeniósł do Japonii Eisai Myoan, to tradycja ta po kilku pokoleniach mistrzów zaniknęła zarówno w Chinach jak i Japonii. Wszystkie linie transmisji Dharmy szkoły linji pochodzą dziś od odgałęzienia yangqi.

    Daoxuan (道宣; ur. 595, zm. 667) (kor. Tosǒn (도선), jap. Dōsen, wiet. Đaô Tuyên) – chiński mnich buddyjski, założyciel szkoły winai – lüzong.Nanyuan Huiyong (南院慧顒; ur. 860, zm. 950; kor. Namwǒn Hye(?), jap. Nan’in Egyō, wiet. Nam Viện Huệ Ngung) – chiński mistrz chan szkoły linji. Znany także jako Baoying Huiyong (寶應慧顒).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Naong Hyegŭn (ur. 1320, zm. 15 maja 1376) – wyróżniający się koreański mistrz sŏn późnego okresu Koryŏ (고려).
    Jifei Ruji (ur. 27 czerwca 1616, zm. 26 czerwca 1671; chiń. 即非如一, pinyin Jífēi Rúyī, jap. Sokuhi Nyoitsu) – chiński mistrz chan szkoły linji oraz zen szkoły ōbaku, współzałożyciel tej tradycji.
    Imje chong (임제종) – koreańska szkoła sŏn (chin. chan, jap. zen, wiet. thiền), będąca odpowiednikiem chińskiej tradycji linji.
    Bezbramna brama (chiń. 無門關 Wumenguan; pol. Bezbramna brama, bezbramne przejście; kor. Mumun kwan;; jap. Mumonkan; wietn. Vô môn quan) – jeden z najważniejszych zbiorów gong’anów stworzony przez mistrza chan Wumena Huikaia (1183–1260) w 1229 r.
    (Dayi) Daoxin, (大醫道信; Wade-Giles (Ta-i) Tao-hsin (ur. 580, zm. 651) (kor. (Taeŭi) Tosin (도신 ) | jap. (Daii) Dōshin (ドウシン) | wiet. Đai I Đạo Tín) – chiński mistrz chan, Czwarty Patriarcha buddyzmu chan (jap. zen).
    Tendai (jap. 天台宗, Tendai-shū) – japońska szkoła buddyjska założona przez Saichō w 805 roku. Szkoła wywodzi się z chińskiej szkoły buddyzmu mahajany - tiantai - zwanej też Szkołą Sutry Lotosu. W 822 roku nadano klasztorowi Tendai prawa niezależnej ordynacji na górze Hiei.
    Heze Shenhui (荷澤神會, ur. 684, zm. 758) (kor. Hat’aek Sinhwe ( ); jap. Kataku Jinne ( ); wiet. Hà Trạch Thần Hội) – chiński mistrz chan, założyciel szkoły heze, który zmienił kierunek rozwoju chanu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.14 sek.