• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Linia Masona-Dixona



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    James Vernon Taylor (ur. 12 marca 1948 w Bostonie) – amerykański piosenkarz, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów piosenek, wykonawca muzyki country, folk, pop i rock. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.Książę Yorku (ang. Duke of York) − tytuł książęcy nadawany zwyczajowo w królestwie Wielkiej Brytanii młodszemu synowi panującego monarchy.
    Linia Masona-Dixona

    Linia Masona-Dixona (ang. Mason–Dixon Line) – linia demarkacyjna wyznaczona w koloniach brytyjskich w Ameryce (obecnie Stany Zjednoczone) w latach 1763–1767 przez Charlesa Masona i Jeremiah Dixona w celu rozwiązania sporu o przebieg granicy pomiędzy czterema koloniami: Pensylwanią, Wirginią (obecnie Zachodnią), Delaware i Maryland. Odegrała ona ważną rolę w amerykańskiej historii, kulturze i prawie.

    Irokezi (nazwa własna: Haudenosaunee) – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onandagów, Kajugów i Seneków, a od września 1722 także Tuskarorów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.Wilhelm III Orański (ang. Wiliam III, hol. Willem III, właściwie Wilhelm Henryk Orański) (ur. 14 listopada 1650 w Hadze, zm. 8 marca 1702 w Londynie) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii i Szkocji, pogrobowy syn Wilhelma II Orańskiego i Marii Stuart, córki króla Anglii i Szkocji Karola I.

    Linia Masona-Dixona jest historyczną granicą kulturową między Północą a Południem Stanów Zjednoczonych.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Spór terytorialny
  • 1.2 Rozstrzygnięcie
  • 1.3 Prace Masona i Dixona
  • 2 Geografia
  • 3 Znaczenie prawne
  • 4 Znaczenie kulturowe
  • 5 Nawiązania w kulturze
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Spór terytorialny[]

    Linię wytyczyli dwaj angielscy astronomowie Charles Mason i Jeremiah Dixon w latach 1763–1767, w związku ze sporem jaki prowadziły ówczesne angielskie kolonie Pensylwania i Maryland. Konflikt dotyczył terytorium położonego pomiędzy dwoma równoleżnikami: 39° i 40°. W spór włączyły się także trzy hrabstwa położone nad Zatoką Delaware (które później połączono w stan o tej nazwie), będące, tak jak Pensylwania, własnością rodziny Pennów.

    Ohio – rzeka w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Długość 1579 km, powierzchnia dorzecza 528 tys. km².Johnny Cash, właśc. John Ray Cash (ur. 26 lutego 1932 w Kingsland, zm. 12 września 2003 w Nashville) – amerykański muzyk country, piosenkarz i aktor. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.
    George Calvert, pierwszy baron Baltimore

    Spór graniczny wynikał z błędów popełnionych podczas opisów słownych granic kolonii w ich kartach konstytutywnych. George Calvert, sekretarz stanu na dworze króla Jakuba I po publicznym zadeklarowaniu wyznania katolickiego musiał ustąpić ze stanowiska i postanowił opuścić Anglię. Po nieudanej próbie osiedlenia się na Nowej Fundlandii i odmowie prawa do osiedlenia się w kolonii Wirginia (motywowanej względami religijnymi), Calvert zdołał namówić nowego króla Karola I, aby nadał mu ziemię na północ od Wirginii. Zgodnie z Kartą z 1632 Calvertowie mieli otrzymać ziemię na północ od rzeki Potomak aż do równoleżnika 40°. George Calvert w tym samym roku zmarł w Anglii. Jego syn, Leonard Calvert 27 maja 1634 osiedlił się, wraz z około 300 ludźmi w nowej kolonii, która na cześć królowej Henrietty Marii otrzymała nazwę Maryland.

    Religijne Towarzystwo Przyjaciół (członkowie określani popularnie jako kwakrzy) – protestancki kierunek wyznaniowy w chrześcijaństwie silnie akcentujący rolę osobistego wewnętrznego objawienia. Charakteryzuje się m.in. przestrzeganiem światopoglądu pacyfistycznego. W 1947 roku społeczności kwakrów przyznano Pokojową Nagrodę Nobla.Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.

    W tym samym czasie nad Zatoką Delaware osiedlili się koloniści ze Szwecji i w 1638 założyli tam Fort Christina (obecnie Wilmington). W 1651 został on zdobyty przez Holendrów z Nowej Holandii. Ich przywódca Peter Stuyvesant kupił następnie od Indian tereny między rzeką Christina a Bombay Hook i założył Fort Casimir (obecnie New Castle). Podczas wojny angielsko-holenderskiej (1652-54) kontrolę nad tym terenem ponownie uzyskali Szwedzi, lecz w 1656 wróciła ona w ręce Holendrów. Calvertowie, nominalni właściciele tych obszarów byli wzywani przez metropolię do usunięcia Holendrów, ale nie podjęli w tym celu żadnych działań.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Newark - miasto w USA, w stanie Delaware, w hrabstwie New Castle, na południowy wschód od Wilmintgon. Jest główną siedzibą Uniwersity of Delaware, największego uniwersytetu w Delaware.

    Po restauracji monarchii w Anglii brat nowego króla Karola II, książę Yorku Jakub, wyprawił się do Ameryki z misją wypędzenia stamtąd obcego osadnictwa. W 1664 zdobył Nowy Amsterdam, który na jego cześć przemianowano następnie na Nowy Jork, a potem także zamieszkane przez Szwedów i Holendrów osady nad Zatoką Delaware. W 1673 Holendrzy ponownie przejęli kontrolę nad częścią kolonii, ale ostatecznie zrzekli się ich na rzecz Anglii w traktacie westminsterskim z 1674. Zdobyte od nich terytoria stały się własnością księcia Yorku. Korona uznała, że wobec bierności Calvertów w walce przeciwko obcym osadnikom tereny nad Zatoką Delaware, mimo że położone poniżej równoleżnika 40°, im się nie należą.

    Ku Klux Klan (KKK) – organizacja rasistowska, utworzona w miejscowości Pulaski w Stanach Zjednoczonych, częściowo zakonspirowana, walcząca o utrzymanie supremacji białych w USA i dążąca do ograniczenia praw Afroamerykanów, Żydów oraz katolików (mimo iż jego członkowie uważali KKK za stowarzyszenie chrześcijańskie), zorganizowane na wzór tajnego stowarzyszenia. Powstała w XIX wieku (po wojnie secesyjnej), reaktywowana w 1915 roku, w szczytowym momencie posiadała ok. 4 mln członków w całych Stanach Zjednoczonych. Począwszy od lat 30. popularność KKK zaczęła jednak gwałtownie spadać i w konsekwencji w 1944 roku organizacja została rozwiązana. Po II wojnie światowej ruch zaczął się odradzać, ale w znacznie bardziej ograniczonej formie. Z powodu dopuszczania się przemocy na tle rasowym i religijnym był zwalczany przez Kongres Stanów Zjednoczonych i władze federalne. Na przełomie XX i XXI wieku składał się z szeregu marginalnych i niezależnie od siebie działających organizacji. Można więc mówić w perspektywie historycznej o co najmniej trzech Ku-Klux-Klanach, niezależnych i nie zachowujących ciągłości swojej historii.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Jednym z dowódców w wojskach Jakuba był sir William Penn. Na cele wojenne rodzina Pennów pożyczyła koronie sumę około 16 000 funtów. Syn Penna, również noszący imię William, jako Kwakier poprosił Karola II o spłatę długu poprzez nadanie mu ziemi w Ameryce, na której on i jego współwyznawcy mogliby się osiedlić.

    Peter Stuyvesant (ur. ok. 1612, Peperga, zm. sierpień 1672, Nowy Jork) – dyrektor generalny Nowej Holandii w latach 1647-1664.Zatoka Chesapeake (ang. Chesapeake Bay) - największe estuarium w Stanach Zjednoczonych. Zatoka połączona jest z Oceanem Atlantyckim, jej brzegi należą do stanów Wirginia i Maryland. Dorzecze zatoki ma powierzchnię ponad 166 tys. km². Zatoka ma powierzchnię ok. 11 600 km² i długość ok. 300 km od ujścia rzeki Susquehanna na północy do Atlantyku na południu.
    William Penn młodszy

    Zgodnie z Kartą z 1681 Penn otrzymał ziemie pomiędzy rzeką Delaware a południkiem położonym pięć stopni długości geograficznej na zachód tej rzeki. Północną granicą ziemi Penna miał być równoleżnik 43°, zaś południową – równoleżnik 40°. Zastrzeżono jednak, że w skład nowej kolonii nie wejdą terytoria będące własnością księcia Yorku, położone wewnątrz „dwunastomilowego okręgu”, ze środkiem w New Castle. Nawet jeśli przyjąć, iż w akcie chodziło o okrąg wyznaczony przez dwunastomilowy promień, znajdował się on w całości znacznie poniżej równoleżnika 40°. Można jedynie przypuszczać, że akt z 1681, jak i być może Karta z 1632 oparte były na poważnym błędzie w obliczeniach szerokości geograficznej.

    Klin Delaware to niewielki obszar (ok. 3 km²), leżący w stanie Delaware w pobliżu zbiegu granic stanów Maryland i Pensylwania. Na skutek problemów wiążących się z osiemnastowiecznymi technikami pomiarowymi stał się on przedmiotem ciągnącego się wiele lat sporu pomiędzy otaczającymi go stanami, rozstrzygniętego na korzyść Delaware dopiero w 1921.Leonard Calvert (ur. 1606, zm. 1647) – angielski szlachcic i kolonizator, syn George’a Calverta, pierwszego barona Baltimore. Został mianowany pierwszym gubernatorem kolonii Maryland przez swojego brata, Cæciliusa Calverta.

    Gdyby przyjąć, że granicą powinien równoleżnik 40°, stolica Pensylwanii, Filadelfia, leżałaby w granicach Marylandu. Miasto to bowiem założono, bez uwzględniania praw własności w miejscu położonym w najwyższym punkcie rzeki rzeki Delaware, do którego mogły jeszcze dopłynąć okręty morskie. Rodzina Pennów zdawała sobie z tego sprawę i podjęła kroki na rzecz zalegalizowania swojego posiadania tych terenów. Pomogła im w tym niefrasobliwość Calvertów, którzy nie zadbali o zabezpieczenie granicy.

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.Charles Calvert, 5. baron Baltimore, urodzony 29 września 1699 roku, zmarły 24 kwietnia 1751 roku, był angielskim kolonizatorem, właścicielem kolonii Maryland i jej gubernatorem.

    W 1682 Penn wydzierżawił posiadłości księcia Yorku między New Castle a Przylądkiem Hinlopen znane odtąd jako Trzy Dolne Hrabstwa (obecny stan Delaware).

    Spór terytorialny między Pensylwanią a Marylandem

    W końcu tego roku Penn spotkał się z trzecim Baronem Baltimore w Annapolis, a następnie w kwietniu 1683 w New Castle. Rozmowy dotyczyły ustalenia przebiegu granicy pomiędzy włościami dwóch rodów. Penn proponował przeprowadzenie pomiarów, zaczynając od krańca półwyspu, znanego obecnie jako Delmarva (około 37°05′ szerokości geograficznej północnej). Przy wyznaczaniu położenia równoleżnika 40° miano się posłużyć założeniem, że jeden stopień szerokości geograficznej to w przybliżeniu 60 mil, podczas gdy w rzeczywistości równy on jest około 69 milom. Wyznaczony w ten sposób fałszywy równoleżnik 40° zapewniłby Pensylwanii dostęp do Zatoki Chesapeake. Calvert nalegał jednak na przeprowadzenie dokładnych pomiarów astronomicznych. Rozmowy zakończyły się więc fiaskiem, gdyż Penn wiedział, iż oznaczałoby to utratę Filadelfii.

    George Calvert, 1. baron Baltimore, urodzony około 1580 roku, zmarły 15 kwietnia 1632 roku, był angielskim politykiem i kolonizatorem. Był między innymi członkiem angielskiej Izby Gmin, a później sekretarzem stanu na dworze króla Jakuba I Stuarta. W roku 1625 przeszedł na katolicyzm i otrzymał tytuł barona Baltimore, rezygnując jednocześnie z pełnionych funkcji politycznych.Wilmington - miasto w USA, w stanie Delaware, port nad rzeką Delaware, w regionie metropolitalnym Filadelfii. Około 72 tys. mieszkańców.

    Na wniosek Penna sprawa stanęła przed Komisją Handlu i Plantacji. W 1685 ustaliła ona, że teren półwyspu Delmarva położony na północ od Przylądka Hinlopen powinien został podzielony po połowie pomiędzy Calvertów i księcia Yorku (de facto Penna, jako dzierżawcę). Komisja nie rozstrzygnęła sporu o granicę między Marylandem a Pensylwanią.

    Mark Freuder Knopfler OBE (ur. 12 sierpnia 1949 w Glasgow) – brytyjski gitarzysta, kompozytor i wokalista, przed rozpoczęciem kariery muzycznej pracował także jako dziennikarz i wykładowca. Jest najbardziej znany jako lider zespołu Dire Straits, ale grał także z innymi zespołami (przede wszystkim z Notting Hillbillies) i artystami (między innymi z Chetem Atkinsem, Erikiem Claptonem, Tiną Turner, Bobem Dylanem, Philem Lynottem, B.B Kingiem, Philem Collinsem, Stingiem). Jest także kompozytorem muzyki filmowej.Prowincja Maryland – nazwa angielskiej kolonii w Ameryce Północnej. Prowincja Maryland istniała od 1632 do 1776 roku, gdy trzynaście kolonii utworzyło Stany Zjednoczone Ameryki.

    Sytuację skomplikowała śmierć Karola II w 1685. Nowym królem został jego brat, dotychczasowy książę Yorku Jakub. Jego katolickie wyznanie doprowadziło do „Chwalebnej rewolucji” w 1688, po której tron angielski zdobyli dla siebie Wilhelm III Orański i córka Jakuba II, Maria. Angielscy katolicy, jak również nieanglikańscy protestanci, kolejny raz padli ofiarą represji politycznych. Calvertowie utracili Maryland, który ogłoszono własnością korony. Na krótko (1691-94) zawieszono także prawa własności Pennów.

    Nowa Holandia, niekiedy zwana także Nowe Niderlandy – kolonia holenderska założona w Ameryce Północnej u ujścia Rzeki Hudsona w 1614 i istniejąca do 1664 roku.Jeremiah Dixon (ur. 27 lipca 1733 w Cockfield w Hrabstwie Durham, zm. 22 stycznia 1779), angielski astronom i geodeta. Wspólnie z Charlesem Masonem wytyczył w latach 1763 - 1767 granicę pomiędzy angielskimi koloniami w Ameryce Północnej, znanej odtąd jako Linia Masona-Dixona.

    William Penn po dłuższym pobycie w Anglii powrócił do Ameryki w 1699 i pozostał tam do 1701. W tym czasie ustanowił on oddzielne ciała ustawodawcze dla Pensylwanii i Trzech Dolnych Hrabstw. W tym czasie zlecił on także wytyczenie dwunastomilowego łuku wokół New Castle. Zadanie to wykonali lokalni geodeci Thomas Pierson i Isaac Taylor, korzystając jedynie z kompasu. Granicę oznaczyli oni, wycinając symbole w korze drzew. Wyniki ich pracy okazały się więc bardzo nietrwałe.

    Linia demarkacyjna – linia, a niekiedy strefa odgraniczająca w czasie zawieszenia broni lub rozejmu walczące wojska. Często linia demarkacyjna stanowi tymczasową granicę państwową.Równoleżnik - okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od szerokości geograficznej.

    Rozstrzygnięcie[]

    Dosłowna treść traktatu z 1732 przeniesiona na mapę
    Rzeczywisty przebieg granic ustanowionych traktatem z 1732

    W 1713 Charles Calvert, piąty baron Baltimore wyrzekł się katolicyzmu, dzięki czemu odzyskał Maryland. W 1731 wysłał on petycję do króla Jerzego II z prośbą o rozstrzygnięcie sporu granicznego. Jednocześnie prowadził on negocjacje z synami Williama Penna. W 1732 wymusili oni na nim ustąpienie z żądania linii granicznej na równoleżniku 40°. Granica przebiegać miała na zachód od przylądka Hinlopen do środka półwyspu Delmarva. Następnie wzdłuż linii stycznej do dwunastomilowego okręgu wokół New Castle, dalej zaś, wzdłuż owego okręgu do punktu położonego dokładnie 12 mil na północ od tego miasta. Stamtąd granica miała być poprowadzona na północ wzdłuż południka do linii wschód-zachód położonej 15 mil na południe od Filadelfii. Traktat okazał się wybitnie niekorzystny dla Calvertów. Dopiero po fakcie Charles Calvert dowiedział się, że linia graniczna, na którą się zgodził, przebiega aż 19 mil na południe od równoleżnika 40° i położona jest na południe od „punktu położonego 12 mil na północ od New Castle”. Opis słowny z traktatu wprowadził go w błąd. Dodatkowym punktem spornym było położenie przylądka Hinlopen, jako że nad Oceanem Atlantyckim znajdowały się dwa miejsca o tej nazwie (zobacz: Linia Transpółwyspowa).

    Royal Borough of Greenwich – jedna z 32 gmin Wielkiego Londynu położona w jego południowo-wschodniej części. Wraz z 11 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Wewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Greenwich (ang. Greenwich Council).Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.

    Calvert nie zmierzał dotrzymać umowy. W połowie lat 30. XVIII wieku doszło do konfliktu zbrojnego pomiędzy koloniami, znanego jako wojna Cresapa, a także do licznych pomniejszych wypadów i potyczek.

    W 1750 Sąd w Chancery powołał dwustronną komisję demarkacyjną, której zadaniem było wytyczenie granic zgodnie z traktatem z 1732. Na zlecenie komisji lokalni geodeci podjęli się próby wytyczenia Linii Transpółwyspowej od przylądka Hinlopen (przyjęto, że jest nim przylądek niedaleko Fenwick Island) do Zatoki Chesapeake i wyznaczenia jego środka. Praca ta, mimo nieustannych sporów i trudności terenowych została ukończona w 1751.

    Potomak (ang. Potomac River) - rzeka we wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Długość 665 km, powierzchnia dorzecza 38 tys. km². Uchodzi do Zatoki Chesapeake.Henrietta Maria Francuska, fr. Henriette-Marie de France, ang. Henrietta Maria of France (ur. 25 listopada 1609 – 10 września 1669), księżniczka francuska, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii w latach 1625-1649 jako żona Karola I Stuarta.

    Wobec braku porozumienia w sprawie reszty granicy, spór odgórnie rozstrzygnęła Korona. W 1760 następca i syn Charlesa Calverta, Frederick został zmuszony do zaakceptowania układu z 1732.

    Delaware-wedge-pl.png

    Królewskie rozstrzygnięcie sporu ustalało granice następująco:

  • Granica pomiędzy Pensylwanią a Marylandem:
  • Równoleżnik położony 15 mil na południe od południowego krańca Filadelfii, tj. około 39°43′ szerokości geograficznej północnej
  • Granica pomiędzy Delaware a Marylandem:
  • Wzdłuż istniejącej Linii Transpółwyspowej od Oceanu Atlantyckiego do punktu, dzielącego ją na pół.
  • Łuk wyznaczony przez dwunastomilowy promień ze środkiem w mieście New Castle.
  • Linia styczna do owego łuku, poprowadzona przez punkt dzielący Linię Transpółwyspową na pół.
  • „Linia Północna” poprowadzona od punktu styczności na północ, wzdłuż południka, aż do granicy Marylandu z Pensylwanią.
  • „Linia Północna” nie mogła jednak pozbawić Delaware jakiegokolwiek terytorium. Łuk wyznaczony przez dwunastomilowy promień był granicą niepodważalną.
  • W 1761 kolonialni geodeci podjęli próbę wyznaczenia linii stycznej do okręgu przechodzącej przez środek Linii Transpółwyspowej. Wobec braku odpowiednich umiejętności i przyrządów pomiarowych wyniki okazały się być dyskusyjne. Podczas pierwszej próby wyznaczona linia przecięła łuk i minęła zakładany punkt styczności w odległości pół mili na wschód. Druga próba również była nieudana. Linia minęła łuk w odległości 350 jardów na zachód.

    Brytyjska kolonizacja Ameryki Północnej była politycznym, społecznym, odkrywczym i gospodarczym procesem, który rozpoczął się w drugiej połowie XVI wieku. Anglicy obok Hiszpanów i Portugalczyków byli najbardziej aktywnymi odkrywcami Ameryki Północnej. John Cabot (właściwie Giovanni Caboto, Włoch na służbie angielskiej) był pierwszym nowożytnym Europejczykiem, który wylądował na kontynencie amerykańskim (zobacz Odkrycia i badania Ameryki). Anglicy jednak stosunkowo późno włączyli się do akcji kolonizacyjnej. Początkiem jej był królewski patent wydany przez królową Elżbietę I braciom Humphreyowi Gilbert i Walterowi Raleigh. Patent dawał prawo do:Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Panował w latach 1685-1688. Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.

    W tej sytuacji rodziny Pennów i Calvertów zwróciły się z prośbą o pomoc do królewskiego astronoma Jamesa Bradleya z obserwatorium w Greenwich. Za jego rekomendacją powołały one Charlesa Masona i Jeremiah Dixona, aby utworzyli komisję demarkacyjną i wytyczyli granicę.

    Prace Masona i Dixona[]

    Mason i Dixon przybyli do Filadelfii 15 listopada 1763. Wyposażeni byli w najnowocześniejsze przyrządy pomiarowe. Ustalili, że południowym krańcem miasta jest ściana domu położonego po południowej stronie ówczesnej Cedar Street. W oparciu o pomiary astronomiczne Mason i Dixon stwierdzili, że znajduje się on dokładnie na szerokości geograficznej 39°56′29,1″.

    Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata.Jerzy II (urodzony jako George Augustus, ur. 10 listopada 1683 w Hanowerze, zm. 25 października 1760 w Londynie) – od 11 czerwca 1727 król Królestwa Wielkiej Brytanii z dynastii hanowerskiej. Był również elektorem Hanoweru i księciem Brunszwiku-Lüneburga.
    Przebieg prac Masona i Dixona

    Wzdłuż tego równoleżnika przeszli oni 31 mil na zachód. Tam, na farmie Johna Harlanda ustanowili prowizoryczne obserwatorium i założyli punkt pomiarowy w postaci dużego kamienia, dokładnie na szerokości geograficznej 39°56′18,9″. Na farmie Harlanda spędzili całą zimę.

    Wiosną 1764 astronomowie wyruszyli na południe wzdłuż południka i dotarli do równoleżnika 39°43′26,4″, który zgodnie z ich obliczeniami znajdował się dokładnie 15 mil na południe od południowego krańca Filadelfii. Tam też, na farmie Alexandra Bryana ustawili punkt pomiarowy oznaczony „Post mark’d West”. Od tego miejsca mieli później poprowadzić linię do terytorium zajmowanego wówczas przez kolonię Wirginia. Najpierw jednak przystąpili do wyznaczania granic Delaware. Udali się więc na półwysep Delmarva. Potwierdzili przebieg Linii Transpółwyspowej i wyznaczyli jej środek. Następnie, ustalili punkt styczności linii granicznej z dwunastomilowym łukiem. Potem dokonali demarkacji granicy, łącząc oba punkty linią prostą. Posługiwali się przy tym prostymi urządzeniami, takimi jak łańcuchy geodezyjne. Wynajęci drwale usuwali drzewa na trasie przemarszu. Po przebyciu 82 mil astronomowie osiągnęli punkt styczności w sierpniu 1764. Dla pewności wymierzyli odcinek 12 mil od budynku sądu w New Castle do wyznaczonej przez siebie linii stycznej i na ich przecięciu ustawili punkt pomiarowy. Stwierdziwszy, że obliczenia nie są idealnie precyzyjne postanowili wyruszyć wzdłuż linii stycznej w odwrotnym kierunku poprawiając ustawione po drodze punkty pomiarowe. Gdy dotarli do Linii Transpółwyspowej stwierdzili, że ich nowa linia przecina ją w punkcie odległym o około 65 centymetrów od punktu dzielącego tę linię na pół. Wyruszyli więc ponownie na północ, po raz trzeci pokonując trasę linii stycznej, wprowadzając ostateczne poprawki. Prace nad nią zakończyli ostatecznie w listopadzie 1764. Zimę i wczesną wiosnę 1765 astronomowie spędzili wypoczywając.

    Jakub I Stuart (ur. 19 czerwca 1566 w Edynburgu, zm. 27 marca 1625 w Theobalds House) – król Szkocji (jako Jakub VI) w latach 1567-1625 i król Anglii w latach 1603-1625. Syn Henryka Stuarta, lorda Darnleya, i Marii I Stuart, królowej Szkocji, córki króla Jakuba V Stuarta. Pierwszy król Anglii z dynastii Stuartów. Jego panowanie było początkiem unii personalnej Anglii ze Szkocją.Astronomia (gr. ἀστρονομία astronomía) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ciał niebieskich (np. gwiazd, planet, komet, mgławic, gromad i galaktyk) oraz zjawisk, które zachodzą poza Ziemią, jak również tych, które oddziałują w jej atmosferze, wnętrzu lub na powierzchni, a są pochodzenia pozaplanetarnego (np. neutrina, wtórne promieniowanie kosmiczne). Skoncentrowana jest na fizyce, chemii, meteorologii i ruchu ciał niebieskich, zajmuje się także powstaniem i rozwojem (ewolucją) Wszechświata.

    W kwietniu 1765 Mason i Dixon przystąpili do demarkacji granicy pomiędzy Marylandem i Pensylwanią. Mieli ją poprowadzić przez pięć stopni długości geograficznej na zachód od rzeki Delaware. Punktem początkowym pracy był wyznaczony rok wcześniej „Post mark’d West”. Poprowadzona od niego na zachód linia biegnąca wzdłuż równoleżnika miała stanowić od punktu przecięcia z dwunastomilowym łukiem południową granicę Pensylwanii. Mason i Dixon odmierzali ją za pomocą dwunastomilowych prostych odcinków, które jeden po drugim, z pomocą obliczeń astronomicznych zakrzywiano, tak aby dostosować je do krzywizny równoleżnika. Ponownie wynajęto drwali, aby oczyszczali drogę przemarszu. W maju, po dotarciu do miejscowości Susquehanna przerwano prace. Astronomowie wrócili do Newark, a następnie przystąpili do wyznaczenia „Linii Północnej” od punktu styczności do nowo wyznaczonej linii wschód-zachód. Pomiędzy „Linią Północną” a Dwunastomilowym łukiem pozostał niewielki obszar, zwany „Klinem”, którego przynależność pozostała sporna aż do 1921.

    Wojna secesyjna – wojna, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii.Thomas Ruggles Pynchon Jr. (ur. 8 maja 1937 w Glen Cove w stanie Nowy Jork) – amerykański pisarz, czołowy twórca postmodernistyczny.
     Osobny artykuł: Klin (Delaware).

    W czerwcu Mason i Dixon zdali komisji dwustronnej raport z dotychczasowego przebiegu prac, po czym powrócili do Susquehanny i ponownie przystąpili do pracy nad demarkacją granicy Marylandu i Pensylwanii. Minęli najbardziej na północ wysunięte zakole Potomacu w odległości zaledwie dwóch mil. Gdyby ich linia przecięła rzekę, część Marylandu zostałaby odcięta od reszty. Po dotarciu do Góry Północnej w październiku astronomowie wyruszyli w drogę powrotną, sprawdzając i poprawiając położenie reperów. W listopadzie ponownie przybyli na punkt środkowy Linii Transpółwyspowej, gdzie ustawili pierwszy ze słupów granicznych, jakie miały stanąć wzdłuż granicy.

    Charles Calvert, 3. baron Baltimore, (ur. 27 sierpnia 1637, zm. 21 lutego 1715 roku) – angielski kolonizator, właściciel i gubernator prowincji Maryland.Waylon Jennings (ur. 15 czerwca 1937 w Littlefield w Teksasie, zm. 13 lutego, 2002 w Chandler w Arizonie ) - amerykański piosenkarz muzyki country i gitarzysta.

    Styczeń 1766 astronomowie spędzili ponownie na farmie Harlanda. Potem na krótko rozdzielili się. Mason przez dwa miesiące podróżował, zwiedzając miasta kolonialne. Do prac ponownie przystąpiono w marcu. Od Góry Północnej poprowadzono linię do Sideling Hill. Tereny za tą górą nie były wcześniej penetrowane i porastała je gęsta puszcza. Wozy transportujące kamienie graniczne nie mogły tam dotrzeć, toteż od tego miejsca granicę oznaczano symbolami na drzewach. Po osiągnięciu 165 mili od Delaware prace ponownie przerwano. Przez drugą połowę 1766 roku Mason i Dixon prowadzili rozmaite obserwacje astronomiczne i stawiali kamienie graniczne wzdłuż nowo wyznaczonej granicy.

    Skonfederowane Stany Ameryki (ang. Confederate States of America, CSA) – południowe stany USA, potocznie zwane Konfederacją, próbujące dokonać secesji i biorące udział w wojnie secesyjnej. W latach 1861-1865 stworzyły one własne państwo.„Hey, Porter” – jedna z dwóch pierwszych piosenek nagranych przez Johnny’ego Casha w maju 1955 w Memphis dla wytwórni Sun Records, jej producentem i reżyserem nagrania był Sam Phillips. Wraz z „Cry Cry Cry” Hey Porter znalazł się na pierwszym singlu wydanym w 1955 roku.

    Wznowienie prac opóźniło się ze względu na sprzeciw Irokezów. Po wypłaceniu im przez koronę kwoty 500 funtów Irokezi ustąpili i prace ruszyły dalej w czerwcu 1767. Inne plemiona indiańskie z coraz większą wrogością odnosiły się do ekipy geodezyjnej. 9 października 1767 Mason i Dixon dotarli nad Dunkard Creek, 392 kilometry na zachód od Delaware. Tu zostali zmuszeni przez towarzyszących im Indian do ostatecznego przerwania pracy.

    James Bradley (ur. w marcu 1693 w Sherborne, niedaleko Cheltenham, zm. 13 czerwca 1762 w Chalford) – angielski astronom, od 1742 Astronom Królewski.Chwalebna rewolucja lub sławetna rewolucja (ang. Glorious Revolution) − przeprowadzona przez parlament angielski zmiana panującego, miała miejsce w listopadzie i grudniu 1688, zwana też czasem bezkrwawą rewolucją.

    Wytyczanie linii dokończyli amerykański astronom David Rittenhouse i geodeta Andrew Ellicott w 1784. Ponowną demarkację granicy między Marylandem i Pensylwanią przeprowadzono później dwukrotnie: w 1849 i 1900.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
    Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.
    Maria II (ur. 30 kwietnia 1662 w Londynie, zm. 28 grudnia 1694 tamże), królowa Anglii, Szkocji i Irlandii. Była najstarszą córką Jakuba II i jego pierwszej żony – lady Anny Hyde.
    Karol I Stuart (ur. 19 listopada 1600 w Dunfermline, Fife; zm. 30 stycznia 1649 w Londynie), król Anglii i Szkocji w latach 1625-1649, syn Jakuba I Stuarta, króla Anglii i Szkocji (jako Jakub VI) oraz Anny, córki króla Danii Fryderyka II. Karol był jedynym brytyjskim władcą, jaki został obalony i ścięty.
    William Penn (ur. 14 października 1644 r. w Londynie, zm. 30 lipca 1718 r. w Ruscombe, Berkshire) – angielski kwakier, założyciel Pensylwanii. Kwakrzy (inaczej zwani "Dziećmi Światła", a od roku 1665 "Stowarzyszeniem przyjaciół"), którzy odrzucali ceremoniał kościelny, służbę wojskową i rozrywki, niemal od początku swego istnienia przysparzali kłopotów władzom brytyjskim. Penn, jeden z ich przywódców, zdołał namówić króla Karola II, by zezwolił im na założenie kolonii w Ameryce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.