Lingwistyka stosowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lingwistyka stosowana – dziedzina nauki zajmująca się rozpoznawaniem i badaniem zagadnień związanych z językiem oraz rozwiązywaniem występujących w praktyce problemów językowych. Pokrewne jej działy to: dydaktyka, językoznawstwo, psychologia, antropologia oraz socjologia.

Dwujęzyczność lub bilingwizm – umiejętność posługiwania się dwoma różnymi językami przez jednostkę lub grupę społeczną, najczęściej charakterystyczna dla zróżnicowanych etnicznie obszarów lub państw. Dwujęzyczność nie jest tym samym co dyglosja.Preskryptywizm (łac. praescribere „przepisywać, ordynować”; także: normatywizm) – dążność do formułowania norm i wzorców posługiwania się językiem naturalnym, z zamiarem wywarcia wpływu na jego użytkowników, aby trzymali się proponowanych środków. Prawidła te mogą regulować aspekty języka takie jak wymowa, fleksja, leksyka, semantyka, składnia i frazeologia, a także konwencje zewnętrznojęzykowe takie jak ortografia i interpunkcja. Dążeniom preskryptywnym towarzyszy zwykle tendencja do określania nieaprobowanych form jako z gruntu „gorszych”, „niewłaściwych” bądź „nielogicznych”; związane są z nimi również normatywne koncepcje błędu i poprawności językowej. Formalny normatywizm bywa uwarunkowany powstawaniem państw narodowych i kształtowaniem się ustandaryzowanych języków ogólnych, postrzeganych jako symbole jedności narodowej, a także dążeniami regularyzacyjnymi wynikającymi z rozwoju techniki i piśmienności.

Tematyka[ | edytuj kod]

Największe działy lingwistyki stosowanej stanowią: dwu- i wielojęzyczność, opis i przekład języka, leksykografia, komunikacja przy pomocy komputera (czat, e-mail itp.), ocena umiejętności językowych, alfabetyzm, analfabetyzm, glottodydaktyka, analiza konwersacji, analiza dyskursu, socjolingwistyka, nauka języków obcych, pragmatyka, juryslingwistyka i tłumaczenia.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Analfabetyzm (gr. αναλφαβετος nieznający liter) – w rozumieniu potocznym, brak umiejętności pisania i czytania oraz wykonywania czterech podstawowych działań matematycznych u osób dorosłych, tj. według kryteriów UNESCO – powyżej 15. roku życia. Osoby nie posiadające takiej umiejętności nazywane są "analfabetami". Procesem zmniejszającym analfabetyzm jest alfabetyzacja.

Historia[ | edytuj kod]

Lingwistyka stosowana została ustanowiona częściowo w odpowiedzi na zawężanie się pola działań lingwistyki generatywnej wraz z nadejściem lat pięćdziesiątych XX wieku. Od tego momentu zawsze pełniła odpowiedzialną rolę, podkreśloną przez jej szczególny nacisk na problemy językowe.

Tłumaczenie lub inaczej przekład to wyrażenie w języku docelowym treści tekstu (w tym również wypowiedzi ustnej) wyprodukowanego w języku źródłowym. Słowo "tłumaczenie" można rozumieć zarówno jako proces przekładu jak i wynik tego procesu, czyli przetłumaczony na inny język tekst. W drugim znaczeniu, tłumaczenie jest rozumiane jako wtórne wobec tekstu oryginalnego.Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Chociaż lingwistyka stosowana powstała na gruncie europejskim i amerykańskim, to bardzo szybko się rozpowszechniła.

Wielka Brytania[ | edytuj kod]

Brytyjskie Towarzystwo Lingwistyki Stosowanej (ang. British Association of Applied Linguistics – BAAL) zostało założone w 1967 r. Jego misją jest „postęp w edukacji poprzez pielęgnację i promocję, z użyciem wszelkich legalnych i pokojowych środków, badanie użycia języka, przyswajanie i nauczanie języka oraz pielęgnacja współpracy międzydyscyplinarnej w tej dziedzinie [...]”.

Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.Według najbardziej rozpowszechnionego poglądu historia językoznawstwa rozpoczęła się w Indiach. W kraju tym dominowała empiryczna tradycja opisowa, a więc taka, która kładzie nacisk na opis konkretnych faktów językowych. Językoznawstwo pojawiło się w pierwszym tysiącleciu p.n.e. jako odpowiedź na konkretna potrzebę – tłumaczenia starożytnych tekstów religijnych, zawartych w księgach wiedzy, zwanych Wedami. Niektóre z tych tekstów pochodziły z XV w p.n.e.

Stany Zjednoczone[ | edytuj kod]

Początki lingwistyki stosowanej nie są dokładnie znane. Pierwsze wydanie Language Learning: A Journal of Applied Linguistics było opublikowane przez University of Michigan w roku 1948. Początkowo lingwistyka stosowana koncentrowała się na zasadach i praktykach opierając się na wiedzy zaczerpniętej z badań językoznawczych. Lingwistyka stosowana na początku swego rozwoju była uważana za „językoznawstwo w praktyce”, przynajmniej przez osoby spoza tej dziedziny. Jednak w latach sześćdziesiątych XX wieku lingwistyka stosowana została poszerzona o ocenę języka, politykę językową oraz naukę języków obcych. Już w latach siedemdziesiątych lingwistyka stosowana stała się dziedziną, której kierunek określały realne problemy, odchodząc od lingwistyki teoretycznej. Lingwistyka stosowana określała również rozwiązania problemów językowych występujących w praktyce. Aż do lat dziewięćdziesiątych lingwistyka stosowana stopniowo poszerzała swój zakres włączając do kręgu badań tzw. critical studies, kontakt językowy i wielojęzyczność. Badacze z dziedziny lingwistyki stosowanej przesunęli się w kierunku „teoretycznych i empirycznych badań praktycznych problemów, których głównym tematem jest język”.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Uniwersytet Michigan (en. University of Michigan) – publiczna, państwowa szkoła wyższa w stanie Michigan, USA. Założony w roku 1817 w Detroit, został przeniesiony do Ann Arbor w 1837.

Australia[ | edytuj kod]

Lingwistyka stosowana w Australii wybrała za swój cel nauczanie języka ojczystego oraz nauczanie imigrantów języka angielskiego. Tradycja australijska wykazuje duży wpływ Europy kontynentalnej i Stanów Zjednoczonych, a nie Wielkiej Brytanii. Australijskie Towarzystwo Lingwistyki Stosowanej (ang. Applied Linguistics of Association of Australia – ALAA) zostało założone na krajowym kongresie lingwistyki stosowanej w sierpniu 1976.

Deskryptywizm (łac. describere „opisywać”) – dążność do opisowego ujmowania zachowań językowych. Deskryptywizm zakłada obiektywny i systematyczny opis języka, odwierciedlający empiryczne fakty praktyki językowej. Podejście to przeciwstawia się preskryptywizmowi, którego celem jest propagowanie pewnej formy języka oraz formułowanie i egzekwowanie jej zasad, zwłaszcza w kontekstach edukacyjnych. Czat (również chat, z ang. chat [tʃæt] – pogawędka) – rodzaj rozmowy między dwoma lub wieloma użytkownikami komputerów za pośrednictwem Internetu lub innej sieci komputerowej, polegającej na naprzemiennym przesyłaniu wiadomości tekstowych.

Japonia[ | edytuj kod]

W 1982 roku Japońskie Towarzystwo Uniwersyteckich Nauczycieli Angielskiego (JACET) założyło Japońskie Towarzystwo Lingwistyki Stosowanej (JAAL) w celu włączenia się do działań w skali międzynarodowej. W 1984 r. JAAL stało się członkiem Międzynarodowego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej (AILA).

Socjolingwistyka - dział językoznawstwa, który bada społeczne znaczenie (wariantów) systemu językowego oraz użycia języka.Pragmatyka – jeden z trzech działów semiotyki (obok semantyki i syntaktyki). Wg Charlesa W. Morrisa, autora wspomnianego podziału, pragmatyka traktować ma o relacji między znakiem a odbiorcą (interpretatorem).

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Alan Davies, Catherine Elder (red.): 2004. Handbook of Applied Linguistics. 1
  2. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2008-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-19)].
  3. Christopher Brumfit. How applied linguistics is the same as any other science, "International Journal of Applied Linguistics", 7(1), 86-94.
  4. Alan Davies, Catherine Elder (red.): 2004. Handbook of Applied Linguistics. 6
  5. Home. [dostęp 2008-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-26)].
  6. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2008-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-03)].
Antropologia fizyczna – dział antropologii zajmujący się zmiennością cech anatomicznych i fizjologicznych człowieka w czasie i przestrzeni.Kontakt językowy – pojęcie funkcjonujące w lingwistyce stosowanej i odnoszące się do kontaktów międzyjęzykowych. Obejmuje badania interferencji między różnymi językami, badania bilingwizmu, zapożyczeń leksykalnych na styku języków, multilingwizmu w otwartych społecznościach wieloetnicznych oraz globalnej dominacji języka angielskiego. Do kontaktu językowego dochodzi w sytuacjach, gdy grupy lub jednostki używają różnych języków, a w rezultacie ich kontaktu dochodzi do zmian w użyciu języka. W czasach otwartych granic i nieograniczonej mobilności na świecie, kiedy wielojęzyczność staje się normą nawet w Europie, kontakt językowy i jego efekty są coraz bardziej zauważalne.




Warto wiedzieć że... beta

Poczta elektroniczna lub krótko e-poczta, (ang. electronic mail krótko e-mail) – usługa internetowa, w nomenklaturze prawnej określana zwrotem świadczenie usług drogą elektroniczną, służąca do przesyłania wiadomości tekstowych, tzw. listów elektronicznych – stąd zwyczajowa nazwa tej usługi.
Biblioteka Narodowa Łotwy (łot. Latvijas Nacionālā bibliotēka (LNB)) – łotewska biblioteka narodowa z siedzibą w Rydze, narodowa instytucja kultury podlegająca Ministerstwu Kultury, założona jako Państwowa Biblioteka Łotwy w 1919 roku, po włączeniu Łotwy w skład ZSRR, działała jako Biblioteka Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej a po odzyskaniu niepodległości, od 1992 roku, funkcjonuje jako Biblioteka Narodowa Łotwy.
Juryslingwistyka (lingwistyka prawnicza) – dział nauki zajmujący się językami prawa (prawnym i prawniczym) i w tym celu łączący wiedzę i metodologię językoznawstwa z naukami prawnymi.
Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Dydaktyka to jedna z głównych gałęzi nauk pedagogicznych, która zajmuje się procesami nauczania i uczenia się, wszelkimi przedmiotami na kolejnych poziomach tych procesów, od przedszkola do studiów wyższych, a także mających miejsce poza instytucjami oświatowymi, przy zwykłych czynnościach. Jest to zatem nauka o systemie poprawnie uzasadnionych twierdzeń i hipotez dotyczących procesu, zależności i prawidłowości nauczania a uczenia się oraz sposobów kształtowania tego procesu przez człowieka
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

Reklama