• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Liliowy Karb

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Pyszniańska Przełęcz (słow. Pyšné sedlo, niem. Kamenistasattel, węg. Kamenista-hágó) – znajdująca się na wysokości 1788 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr, pomiędzy Kamienistą (2126 m) i Błyszczem (2159 m) w Tatrach Zachodnich.
    Sit skucina (Juncus trifidus) – gatunek rośliny należący do rodziny sitowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie. Roślina wysokogórska, w Polsce występuje głównie w Tatrach, Sudetach i na Babiej Górze. Wspólnie z J. monanthos stanowi klad bazalny całej rodziny sitowatych.
    Na środku Siwy Zwornik, po jego prawej stronie Liliowy Karb

    Liliowy Karb lub Gaborowa Przełęcz Wyżnia – niewielka przełęcz w Tatrach Zachodnich pomiędzy Siwym Zwornikiem a Liliowymi Turniami. Znajduje się na wysokości 1959 m w grani głównej Tatr, stanowiąc część grani pomiędzy Starorobociańskim Wierchem a Błyszczem. Biegnie nią granica polsko-słowacka. Zbudowana jest ze skał krystalicznych. Ma stosunkowo łagodne zbocza porośnięte niską murawą z sitem skuciną. Od polskiej strony wznosi się ponad Doliną Pyszniańską (górne odgałęzienie Doliny Kościeliskiej), od słowackiej strony ponad Doliną Gaborową. Miejsce jest nieco mylne orientacyjnie.

    Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).Ornak – grzbiet górski, część północnej grani Siwego Zwornika w polskich Tatrach Zachodnich. Oddziela Dolinę Starorobociańską od Doliny Pyszniańskiej.

    Co do nazewnictwa tej przełęczy istniało wiele nieporozumień. W dawnych przewodnikach i mapach nosi nazwę Raczkowa Przełęcz i jako taka figuruje ona (lipiec 2015) w Państwowym Rejestrze Nazw Geograficznych. Według Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej nazwa ta może odnosić się do kilku przełęczy w Tatrach i lepiej jej nie używać, gdyż jest dwuznaczna i przez to myląca. Na niektórych późniejszych mapach nazywana była Gaborową Przełęczą Wyżnią, dla odróżnienia od Gaborowej Przełęczy Niżniej pomiędzy Siwym Zwornikiem a Starorobociańskim Wierchem. Na większości współczesnych map opisywana jest jako Liliowy Karb.

    Dolina Pyszniańska, nazywana także Pyszną Doliną – górna część walnej Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich.Siwa Przełęcz – niewielka przełęcz w grzbiecie Ornaku pomiędzy jego ostatnim na południe szczytem – Kotłową Czubą (1840 m) a granią Siwych Turni w Tatrach Zachodnich. Przełęcz położona jest na wysokości 1812 m n.p.m. i ma postać długiego, trawiastego grzbietu. Rozdziela on Dolinę Pyszniańską (górne odgałęzienie Doliny Kościeliskiej) od Doliny Starorobociańskiej (górne odgałęzienie Doliny Chochołowskiej). Z przełęczy i całego grzbietu Ornaku roztaczają się rozległe widoki, zarówno na Tatry Wysokie, jak i Zachodnie. Szczególnie okazale prezentuje się stąd Kamienista, Błyszcz z Bystrą i Starorobociański Wierch. Jest to też doskonałe miejsce do podziwiania niedostępnych dla turystów rejonów Doliny Pyszniańskiej i Tomanowej. Widoczny jest Smreczyński Staw. Poniżej przełęczy, na wschodnich stokach Ornaku dostrzec można niewielkie Siwe Stawki, położone w Siwej Kotlince.

    Szlaki turystyczne[]

    W okolicy przełęczy skrzyżowanie szlaków: szlak turystyczny czerwony – czerwony szlak prowadzący główną granią ze Starorobociańskiego Wierchu przez Gaborową Przełęcz Niżnią na Liliowy Karb, a stąd przez Liliowe Turnie, Banistą Przełęcz i Błyszcz do Pyszniańskiej Przełęczy. Odcinek udostępniony dla turystów tylko w okresie od 15 VI do 1 XI.

  • Czas przejścia ze Starorobociańskiego Wierchu na Liliowy Karb: 25 min, ↑ 35 min
  • Czas przejścia z Liliowego Karbu na Błyszcz: 45 min, ↓ 30 min
  • szlak turystyczny zielony – zielony szlak z Iwaniackiej Przełęczy grzbietem Ornaku przez Siwą Przełęcz i Siwe Turnie na Liliowy Karb, stąd dalej po stronie słowackiej (ten odcinek udostępniony dla turystów tylko w okresie od 15 VI do 1 XI) do Doliny Gaborowej.
  • Czas przejścia z Siwej Przełęczy na Liliowy Karb: 20 min, ↓ 15 min Polska
  • Czas przejścia z Liliowego Karbu na Polanę pod Klinem: 1:10 h, ↑ 1:40 h Słowacja
  • Uwagi

    1. Słowacy nazwą „Raczkowa Przełęcz” (słow. Račkovo sedlo) określają Starorobociańską Przełęcz pomiędzy Starorobociańskim Wierchem i Kończystym Wierchem
    2. Nazwa „Liliowy Karb” figuruje też w rejestrze PRNG, jako nazwa poboczna Raczkowej Przełęczy.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
    3. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    4. Nazwy obiektów fizjograficznych. W: Zbiory danych Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych [on-line]. Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. [dostęp 2015-10-06].
    5. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    Liliowe Turnie (słow. Banisté) – odcinek grani głównej Tatr pomiędzy przełęczą Liliowy Karb a Banistą Przełęczą. Grań ta to część grani pomiędzy Starorobociańskim Wierchem a Błyszczem w Tatrach Zachodnich. Przebiega nią granica polsko-słowacka. Liliowe Turnie mają silnie postrzępioną grań, w której występuje wiele skalnych czub, buli i przełączek między nimi. Grań ta na znacznej długości pociętą jest głębokimi rowami tektonicznymi z rumowiskiem głazów na dnie. Po polskiej stronie wysokie na ok. 170 m i urwiste zbocza grani (tzw. Baniste) opadają do Doliny Pyszniańskiej. W niektórych miejscach są to prawie pionowe ściany. Po słowackiej, południowo-zachodniej stronie znacznie łagodniejsze i niskie zbocza grani opadają do Doliny Gaborowej.Pod Klinem (słow. Pod Klinom) – upłaz w słowackich Tatrach Zachodnich pod południowymi grzędami Starorobociańskiego Wierchu. Jest to miejsce, w którym spotykają się dwie doliny: Dolina Zadnia Raczkowa i Dolina Gaborowa, od tego miejsca w dół tworzące jedną już tylko Dolinę Raczkową. Nazwa pochodzi od słowackiego określenia Starorobociańskiego Wierchu (Klin). Boczne obramowanie tworzą zbocza Otargańców i grani Bystrej, pod którymi spływa Raczkowy Potok i Gaborowy Potok. Dawniej były to tereny pasterskie miejscowości Przybylina. Ostał się po tej pasterskiej przeszłości szałas, stojący na równi, na wysokości ok. 1385 m n.p.m., na skraju lasu i kosodrzewiny, tzw. Koliba pod Klinem (Pribylinsky salaš). Szałas został wyremontowany i przygotowany do noclegów, zdarza się, że nocują w nim turyści. Ma zamykane drzwi, prycze z desek, półkę i kilka podstawowych sprzętów (brak możliwości palenia ogniska ze względu na ochronę przyrody i przepisy TANAP-u).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Instytucja Gospodarki Budżetowej – Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – wyspecjalizowana jednostka sektora finansów publicznych służąca realizacji zadań publicznych, podlegająca wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.
    Wielka encyklopedia tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach (tatrologii). Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Banista Przełęcz (słow. Bystré sedlo) – położona na wysokości 1946 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Błyszczem a Liliowymi Turniami w Tatrach Zachodnich. Niektóre źródła określają tę przełęcz nazwą Bystry Karb lub Banista Przełączka i podają inną jej wysokość – 1953 m n.p.m.
    Starorobociańska Przełęcz (słow. Račkovo sedlo) – przez Słowaków nazywana Raczkową Przełęczą – przełęcz w Tatrach Zachodnich, leżąca na wysokości 1975 m n.p.m. w grani głównej Tatr pomiędzy Starorobociańskim Wierchem (2176 m n.p.m.) a Kończystym Wierchem (2002 m n.p.m.). Biegnie przez nią granica polsko-słowacka. Przełęcz znajduje się w grani z długim rowem grzbietowym pośrodku. Od południowej, słowackiej strony zbocze opada łagodnie do Doliny Raczkowej z widocznymi niedaleko pod przełęczą Raczkowymi Stawami. Od północnej, polskiej strony zbocze podcięte jest urwistymi ścianami Gładkiej Uboczy. Rejon przełęczy zbudowany ze skał krystalicznych i porośnięty niską murawą z bliźniczką psią trawką i sitem skuciną, którego rudziejące pędy zabarwiają stoki na czerwonawy kolor.
    Grań główna Tatr – główny grzbiet Tatr ciągnący się przez 75 kilometrów od Huciańskiej Przełęczy (905 m n.p.m.) do Zdziarskiej Przełęczy (1081 m). Składa się z grani Tatr Zachodnich, grani Tatr Wysokich i części grani Tatr Bielskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.