• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ligota - Katowice



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Ulica Ligocka w Katowicach − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Załęska Hałda-Brynów. Swą nazwę wzięła od części Katowic − Ligoty, do której prowadzi z Brynowa; przedłużeniem drogi jest ulica Piotrowicka.Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.
    Dom szachulcowy, ul. Karola Bika
    Gospoda „Leśny Zamek” z 1877 r.
    Powstańcy śląscy przed restauracją Pilcha w Ligocie
    Dom przy ul. Panewnickiej 62
    Ośrodek zdrowia przy ul. Piotrowickiej 83
    Dom studencki nr 2

    Ligota (niem. Ellgoth, Idaweiche) – część katowickiej jednostki pomocniczej Ligota-Panewniki. W jej skład wchodzą Nowa Ligota, stanowiąca główną jej część, Stara Ligota, a także Zadole.

    I powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Rozpoczęło się w nocy z 16 na 17 sierpnia, i trwało do 24 sierpnia 1919. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich, dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski, uniemożliwiło rządowi poparcie dla tego powstania. Zakończyło się przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. W 1920 wybuchło II powstanie śląskie.Ligota – Panewniki (niem. Ellgoth (Idaweiche) -Panewnik) – południowa dzielnica Katowic, z której skład wchodzą następujące części: Ligota, Zadole, Kokociniec, Panewniki, Nowe Panewniki, Stare Panewniki i Wymysłów. Jej obszar wynosi 12,59 km² a liczba ludności 31 879 osób (stan 2007). Dzielnica znana jest głównie ze szpitali, których w tej okolicy jest wiele (Centralny Szpital Kliniczny Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Okręgowy Szpital Kolejowy i Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. Jana Pawła II).

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Ligota, Wola, Swoboda, to jedna z typowych nazw kulturowych polskiego obszaru językowego nawiązujących do „woli”, która oznaczała czasowe uwolnienie osadników zakładających nową osadę od czynszów i robocizny. Owej „woli” czy „swobodzie” odpowiada znaczeniowo słowo „Lgota” - 'ulżenie osadnikom w ciężarach'. Nazwy tego typu zbudowane są na tym samym rdzeniu słowotwórczym, który tkwi w formach „ulga, ulżyć”. W 1550 roku odnotowano pod nazwą Lhota, w 1692 jako Lgota, w 1713 jako Ligota. W XVIII wieku zapisywano nazwę także jako Ligotka.

    Saper – nazwa zawodu człowieka trudniącego się materiałami wybuchowymi, szczególnie ich rozbrajaniem. Istnieją specjalne formacje rozbrajania niebezpiecznych materiałów w wojsku oraz w policji. Formacją grupującą saperów w armii są pododdziały wojsk inżynieryjnych.Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Historia do 1922 roku[ | edytuj kod]

    Ligota powstała pierwotnie jako przysiółek pomiędzy Katowicami a Panewnikami w rejonie ulic Hetmańskiej, Ligockiej, Załęskiej i Rolnej. Tereny te są nazywane Starą Ligotą i w większości wchodzą w skład dzielnicy Załęska Hałda-Brynów. Ligota pierwszy raz wzmiankowana była w 1360. W dokumencie sprzedaży dóbr pszczyńskich wystawionym przez Kazimierza II cieszyńskiego w języku czeskim we Frysztacie w dniu 21 lutego 1517 roku wieś została wymieniona jako Lhota (określona jako wówczas opuszczona, pusta). Tereny Ligoty były następnie własnością panów/książąt pszczyńskich, dlatego też w źródłach często nazywa się ją jako Ligota Pszczyńska. Na początku XVIII wieku wieś uzyskała prawa samodzielnej gminy. Wzrost liczby ludności Ligoty jest związany z zapoczątkowanym w XIX wieku rozwojem przemysłowym w tym regionie, opartym głównie na przetwarzaniu rud i wydobyciu węgla. W 1852 roku przez Ligotę przeprowadzono z Katowic do Murcek linię kolejową. Stąd wzięła się niemiecka nazwa Idaweiche – bocznica huty „Ida Huette”. Do dnia dzisiejszego odnaleźć można miejsca związane z XIX-wiecznym hutnictwem. W 1879 roku przy ul. Hetmańskiej, po wieloletnich staraniach, mieszkańcy rozpoczęli budowę szkoły powszechnej. Na przełomie XIX i XX wieku powstał ważny węzeł kolejowy i kolonia kolejowa. W Ligocie miały swoją siedzibę liczne polskie organizacje patriotyczne: od 1910 roku pod kierownictwem Józefa Szweda istniał tu polski Chór Mieszany „Lutnia”, powstało także liczące 140 osób Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, w 1918 roku powstała polska Rada Ludowa, w marcu 1920 r. powstała silna komórka Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska kierowana przez Leopolda Kocimę, powstało także Zjednoczenie Zawodowe Polskie, od 1921 roku Towarzystwo Polek.

    Jan Henryk Żychoń (ur. 1 stycznia 1902 w Skawinie, zm. 17 maja 1944 pod Monte Cassino) – major piechoty Wojska Polskiego, oficer wywiadu wojskowego Oddziału II Sztabu Generalnego/Głównego Wojska Polskiego.Nowa Ligota – południowa część Ligoty w Katowicach, powstała na początku XX wieku. Są to tereny położone pomiędzy rzekami Kłodnicą i Ślepiotką, na wschodzie granicę Nowej Ligoty stanowi dworzec kolejowy natomiast od zachodu przylegają do niej Nowe Panewniki. Do lat 30. XX wieku były to lasy. Tereny te zabudowano w XX wieku zabudową jedno- i wielorodzinną. W Nowej Ligocie działa VII Liceum Ogólnokształcące im. Harcerzy Obrońców Katowic.

    Powstania śląskie i plebiscyt

    I Powstanie śląskie wybuchło w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 roku i powstańcy ze sformowanego w Ochojcu oddziału pod dowództwem Jana Żychonia zajęli między 4 a 5 rano dworzec kolejowy przerywając połączenie Katowic z Żorami, oraz zdobyli posterunek niemieckiego Grenzschutz w gospodzie Kaczmarczyka.

    15 sierpnia 1920 roku odbył się na Zadolu stowarzyszenie „Sokół” zorganizowało Zlot Dzielnicowy. W 1920 roku w Ligocie miał miejsce strajk szkolny polskich dzieci sprzeciwiających się niemieckich represjom. Podczas plebiscytu w 1921 roku aż 70,54% obywateli gminy wiejskiej Ligota opowiedziało się za tym by Ligota należała do Polski.

    Ulica Armii Krajowej w Katowicach − jedna z ważniejszych arterii komunikacyjnych w katowickich dzielnicach Ligota-Panewniki, Piotrowice-Ochojec, Kostuchna i Podlesie. Ulica posiada przebieg o kierunku zbliżonym do południkowego. Znajdują się przy niej historyczne obiekty, świadczące o ważnej funkcji, jaką było połączenie drogowe dawnych wsi − dzisiejszych dzielnic miasta.Ludwik Musioł (ur. 19 grudnia 1892 r. w Mikołowie - zm. 28 marca 1970 r. w Katowicach) – nauczyciel, wizytator, archiwista, historyk górnośląski, prekursor krajoznawstwa, historyk kultury oraz Kościoła katolickiego, lingwista, etnograf. Autor ponad 300 prac naukowych.

    W czasie III powstania śląskiego w nocy 3 maja 1921 roku na terenie Ligoty zgrupowano oddziały powstańców śląskich Walentego Fojkisa, które zaatakowały i zdobyły Katowice.

    W II Rzeczypospolitej[ | edytuj kod]

    Ligota została uroczyście przejęta przez polską administrację w dniu 20 czerwca 1922 roku. W roku 1923 w Ligocie zbudowano pomnik ku czci powstańców śląskich (zniszczony w 1939 przez Niemców i odbudowany w nowej formie w 1962). W tym okresie w Ligocie powstała rafineria ropy naftowej, zakład impregnacji drewna kopalnianego oraz cegielnia, natomiast w okolicach ulicy Kolejowej powstał zakład chemiczny produkujący tlen i wodór.

    III powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne od 2/3 maja do 5 lipca 1921 mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski.Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:

    W 1923 roku - Ligota liczyła 4763 mieszkańców.

    W 1924 roku Ligota razem z Brynowem została przyłączona do Katowic tworząc ich nową IV dzielnicę. Na początku lat 30. od książąt pszczyńskich odkupiono lasy po południowej stronie ulicy Panewnickiej co umożliwiło zabudowę terenu Nowej Ligoty. W Ligocie powstała kanalizacja. W 1928 roku ogłoszono konkurs na budowę w Ligocie politechniki, szkoły pielęgniarskiej i zakładu bakteriologiczngo, jednak w związku z wielkim światowym kryzysem gospodarczym z zamierzeń tych zrezygnowano. Około 1929 roku w rejonie ulic Emerytalnej, Przesmyk i Kolejarskiej DOKP wybudowała osiedle kolejarskie. W 1934 roku rozpoczęto budowę Domu Związkowego przy ul. Związkowej. W 1938 roku w stylu modernistycznym wybudowano VII Liceum Ogólnokształcące im. Harcerzy Obrońców Katowic.

    Panewnicki Dziki Bieg − cykliczna impreza sportowa organizowana w Katowicach na terenie Lasów Panewnickich w dzielnicy Ligota-Panewniki, obejmująca bieg na dystans oraz nordic walking.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Okupacja niemiecka[ | edytuj kod]

    W dniu 3 września 1939 roku został uszkodzony przez saperów Wojska Polskiego most nad Kłodnicą przy ul. Piotrowickiej. W tym samym dniu w okolicach wiaduktu na ul. Piotrowickiej za linią kolejową doszło do wymiany ognia między idącymi w kierunku Katowic żołnierzami Wehrmachtu a obrońcami miasta spośród których 4 poległo, a 20 zostało rannych. Strzelanina miała także miejsce w okolicach dworca kolejowego. Wkrótce po zajęciu Ligoty Niemcy zniszczyli pomnik Powstańców śląskich. Od października 1939 roku nałożono obowiązek posługiwania się poza domem wyłącznie językiem niemieckim. W 1941 roku jeńcy radzieccy zaczęli budować nowe osiedle domów wielorodzinnych tzw. stodół. W 1943 roku na terenie Ligoty Niemcy osadzili około 200 wysiedlonych z Alzacji Francuzów z rodzinami. Podczas niemieckiej okupacji w latach 1939-1945, na terenie Ligoty znajdował się obóz dla Polaków wypędzanych z Górnego Śląska do Generalnego Gubernatorstwa. Wojska niemieckie wycofały się z Ligoty rano 26 stycznia 1945 roku wysadzając trzy mosty nad Kłodnicą oraz nastawnię główną i południową na dworcu kolejowym, a następnego dnia pojawiły się w Ligocie wojska ZSRR.

    Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” – pionierska organizacja wychowania fizycznego i sportu w Polsce. Najstarsze polskie towarzystwo gimnastyczne, którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych oraz Związku Harcerstwa Polskiego. Sokół działał aktywnie w okresie zaborów, po odzyskaniu niepodległości i w całym okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Zarząd Transportu Metropolitalnego, ZTM – jednostka organizacyjna Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, powołana w celu organizowania, zarządzania i nadzorowania lokalnego transportu zbiorowego na terenie miast należących do związku metropolitalnego. Jest to największy obszarowo organizator transportu publicznego w Polsce.

    Po 1945 roku[ | edytuj kod]

    5 i 6 września 1947 roku ekshumowano zwłoki zamordowanych przez Niemców we wrześniu 1939 roku harcerzy i powstańców śląskich, a następnie złożono je na dziedzińcu szkoły przy ul. Kochłowickiej 3. Uroczystości pogrzebowe z udziałem mieszkańców odbyły się w dniu 7 września. W latach 1952-1954 wybudowano Szkołę Podstawową nr 34. W 1959 roku powstała Szkoła Podstawowa nr 35. Od lat 50. rozpoczęto znaczącą rozbudowę Nowej Ligoty, przebiegała ona w 3 etapach - najwcześniej wybudowano nowe budynki pomiędzy ul. Piotrowicką, ul. Panewnicką, ul. Zielonogórską i ul. Kołobrzeską oraz pomiędzy ul. Piotrowicką, ul. T. Bromboszcza i ul. Emerytalną.

    Lucjan Teodor Sikorski (ur. 1 kwietnia 1886 w Poznaniu, zm. 1960 w Sopocie) – górnośląski architekt okresu modernizmu. Ukończył gimnazjum we Wrocławiu, w czasach szkolnych należał do Towarzystwa Tomasza Zana. W 1911 ukończył architekturę na Politechnice w Berlinie. Brał udział w Powstaniu Wielkopolskim a następnie w Wojnie polsko-radzieckiej. Zwolniony z wojska w stopniu podpułkownika w roku 1922. Ulica Franciszkańska w Katowicach − jedna z zabytkowych uliczek w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki. Rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Panewnicką. Następnie krzyżuje się z ul. Grunwaldzką, ul. Stefana Żeromskiego, ul. Smolną, ul. Piotrowicką i ul. Zagroda. Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ul. Emerytalną obok placu ojca Justyna Widucha. Swoją nazwę wzięła od panewnickiego Klasztoru Franciszkanów, do którego prowadzi.

    Następnie na przełomie lat 50/60, zbudowano nowatorskie ówcześnie budynki z tzw. wielkiej płyty. W 1966 roku zbudowano Szkołę Podstawową nr 64 tzw. „tysiąclatkę”. W trzecim etapie, pomiędzy rokiem 1963-1965, między ulicami Świdnicką i Koszalińską zbudowano trzy wieżowce oraz następne bloki z wielkiej płyty. W 1970 roku powstał klub studencki „Straszny Dwór”. W 1979 zbudowano bloki wzdłuż ulicy Zielonogórskiej.

    Zjednoczenie Zawodowe Polskie (niem. Polnische Berufsvereinigung) – organizacja związkowa powstała jako centrala polskich związków zawodowych w 1902 roku w Bochum w Westfalii. W 1908 do Zjednoczenia przystąpił Polski Związek Zawodowy z Poznania (ok. 4 tys. członków). W 1909 Związek Wzajemnej Pomocy Chrześcijańskich Robotników Górnośląskich z Bytomia (ok. 5 tys. członków).Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.

    W roku 1979 zakończono pierwszy etap budowy zespołu kliniczno-dydaktycznego Śląskiej Akademii Medycznej przy ul. Medyków. W 2010 w centrum Ligoty uroczyście otwarto plac Miast Partnerskich.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Piotrowice (niem. Petrowitz) – część dzielnicy administracyjnej Piotrowice-Ochojec miasta Katowice, położona 7 km na południe od centrum miasta. Do XV w. wraz z Podlesiem i Zarzeczem występowała pod nazwą Uniczowy. Początkowo niewielka wieś, z czasem samodzielna gmina. 1 stycznia 1874 roku weszła w skład tzw. "Amtsbezirk" z siedzibą w Mikołowie. W 1939 roku gmina Piotrowice została włączona do powiatu katowickiego. Od 1990 roku wraz z sąsiednim Ochojcem tworzy dzielnicę administracyjną Piotrowice-Ochojec.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Katowice Ligota − stacja kolejowa w Katowicach Ligocie, w województwie śląskim, w Polsce. Jest to stacja węzłowa, mająca duże znaczenie dla ruchu pociągów zarówno pasażerskich, jak i towarowych.
    Walenty Fojkis (ur. 12 lutego 1894 w Katowicach, zm. 26 października 1950 w Edynburgu) – polski działacz narodowy na Górnym Śląsku.
    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).
    Ulica Panewnicka w Katowicach (niem. Klosterstraße) – jedna z dróg w katowickej dzielnicy Ligota-Panewniki. Łączy Ligotę, Panewniki, Wymysłów i Stare Panewniki. Prowadzi do Kochłowic – dzielnicy Rudy Śląskiej. Ulica swoją nazwę wzięła od części Katowic – Panewnik.
    Okupacja niemiecka ziem polskich 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej wprowadzony na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.952 sek.