• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Liga Narodowa

    Przeczytaj także...
    Kazimierz Przerwa-Tetmajer (ur. 12 lutego 1865 r. w Ludźmierzu, zm. 18 stycznia 1940 r. w Warszawie) – polski poeta, nowelista, powieściopisarz, przedstawiciel Młodej Polski, brat przyrodni malarza Włodzimierza Tetmajera.Wacław Piotr Nałkowski, pseudonim Przewłocki, Nerwowy (ur. 19 listopada 1851 w Nowodworze, zm. 29 stycznia 1911 w Warszawie) – geograf, pedagog, publicysta i działacz społeczny. Twórca teorii nieokreśloności terytorium Polski. Ojciec Zofii Nałkowskiej i Hanny Nałkowskiej.
    Zygmunt Heryng (ur. 1854 w Warszawie, zm. 27 stycznia 1931 w Warszawie) – ekonomista, działacz socjalistyczny i społeczny.

    Liga Narodowa – tajna trójzaborowa organizacja polityczna działająca w latach 1893-1928, będąca ośrodkiem dyspozycyjnym ruchu narodowo-demokratycznego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Początki (okres „mgławicowy” endecji)[ | edytuj kod]

    W latach 1886-1893 wśród polskiej inteligencji demokratycznej dyskutowano o społeczeństwie polskim, jego przyszłości i modernizacji. Ścierały się postawy epigonów romantyzmu i przedstawicieli pozytywizmu. Tym, co było wspólnym mianownikiem dla tak różnorodnych środowisk były: demokratyzm i pragnienie modernizacji narodu. Szczególną rolę wartości te odgrywały w środowisku publicystów Głosu, wśród których byli: Jan Ludwik Popławski, Aleksander Więckowski, Józef Hłasko, Józef Karol Potocki, Wacław Nałkowski, Ludwik Krzywicki, a później także Roman Dmowski, Władysław Reymont, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz i Stefan Żeromski. Politycznie ludzie ci byli zróżnicowani, ale - prócz demokratyzmu - łączyło ich pragnienie emancypacji chłopów, robotników i kobiet, co podkreślało postępowość tego środowiska. Do podobnych wartości odwoływała się redakcja Przeglądu Społecznego, który wydawał Bolesław Wysłouch, a z którym współpracowali: Bolesław Limanowski, Zygmunt Balicki, Kazimierz Dłuski, Zygmunt Heryng, Erazm Kobylański, Aleksander Zawadzki, Józef Uziębło. Środowisko to wpłynęło na powstanie ruchu ludowego. W tym okresie te bardzo różnorodne środowiska łączyła powstała w 1887 Liga Polska.

    Bolesław Wysłouch (ur. 1855, zm. 1937 we Lwowie) – polski współorganizator ruchu ludowego w Galicji i publicysta, senator I kadencji w II Rzeczypospolitej, socjalista.Stanisław Kozicki (ur. 4 kwietnia 1876 w Łępicach na Mazowszu, zm. 28 września 1958 w Polanicy Zdroju) – polski polityk i publicysta ruchu narodowego, współpracownik Romana Dmowskiego.
     Osobny artykuł: Liga Polska (1887–1893).

    Powstanie Ligi Narodowej[ | edytuj kod]

    Po przejęciu kierownictwa w Lidze Polskiej przez działaczy skupionych wokół Romana Dmowskiego i utworzeniu w jej miejsce 1 kwietnia 1893 Ligi Narodowej - to właśnie ta nowa struktura stała się podstawą funkcjonowania nowego obozu politycznego - Narodowej Demokracji.

    Władysław Stanisław Reymont, właśc. Stanisław Władysław Rejment (ur. 25 kwietnia/7 maja 1867 w Kobielach Wielkich, zm. 5 grudnia 1925 w Warszawie) – polski pisarz, prozaik i nowelista, jeden z głównych przedstawicieli realizmu z elementami naturalizmu w prozie Młodej Polski. Niewielką część jego spuścizny stanowią wiersze. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za czterotomową „epopeję chłopską” Chłopi.Stefan Żeromski herbu Jelita (ur. 14 października 1864 w Strawczynie, zm. 20 listopada 1925 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, dramaturg, nazwany „sumieniem polskiej literatury”, wolnomularz; pierwszy prezes Polskiego PEN Clubu.

    W 1894 roku z okazji setnej rocznicy insurekcji kościuszkowskiej Liga Narodowa zorganizowała szereg manifestacji w całym kraju. Po nabożeństwie w archikatedrze warszawskiej 17 kwietnia kilka tysięcy osób udało się pod dom Jana Kilińskiego. Demonstracja ta pociągnęła za sobą liczne aresztowania, w więzieniu znalazła się m. in. prawie cała redakcja Głosu.

    Zygmunt Balicki (ur. 30 grudnia 1858 w Lublinie, zm. 12 września 1916 w Piotrogrodzie) – polski socjolog, publicysta, polityk i jeden z czołowych ideologów Narodowej Demokracji.Zabór austriacki – ziemie dawnej Rzeczypospolitej zajęte w wyniku rozbiorów przez monarchię Habsburgów, potocznie określaną jako Austrię.

    W konspiracji kierowana z zaboru austriackiego przez Romana Dmowskiego, przedstawiciela skrzydła narodowego. Jej celem było kształtowanie nowoczesnego narodu polskiego – silnego, gotowego oprzeć się innym narodom i realizującego własną misję dziejową. Charakteryzowało ją dążenie do utworzenia jednolitego narodowo państwa. Liga negowała walkę klasową. Za zagrożenie uważała działalność mniejszości narodowych. Piętnowała ucisk władz rosyjskich, krytykowała obóz ugodowców za ich lojalizm wobec Rosji. Jej działacze odzyskanie niepodległości pojmowali jako cel dalekosiężny. Organizacja ta wydawała we Lwowie „Przegląd Wszechpolski”.

    Aleksander Zawadzki, pseudonim Ojciec Prokop (ur. 1859 w Wilnie, zm. 23 listopada 1926) – polski działacz polityczny i społeczny, jeden z organizatorów Ligi Narodowej w Szwajcarii. Jan Ludwik Popławski (ur. 17 stycznia 1854 w Bystrzejowicach Pierwszych, zm. 12 marca 1908 w Warszawie) – polski publicysta, polityk i jeden z głównych twórców ideologii narodowo-demokratycznej. Występował pod pseudonimem "Wiatr".

    Jej przedstawiciele wzięli udział w konferencji partii opozycyjnych i rewolucyjnych Rosji w Paryżu w 1904 roku.

    W latach 1908–1911 z powodu prorosyjskiego kursu Dmowskiego dochodzi do rozłamów (tzw. Fronda i Secesja).

    Dokładna data rozwiązania Ligi nie jest znana. Według wspomnień Stanisława Kozickiego miało to miejsce w 1927 roku, według relacji Romana Dmowskiego w kwietniu 1928 roku. Rozwiązana organizacja została zastąpiona nowym tajnym stowarzyszeniem o nazwie „Straż”.

    Członkowie[ | edytuj kod]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Ligi Narodowej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. U. Kozłowska, T. Sikorski, A. Wątor, Liga Narodowa - zarys dziejów, [w:] U. Kozłowska, T. Sikorski, A. Wątor, Dokumenty do historii Ligi Narodowej 1893-1906. W setną rocznicę śmierci Zygmunta Miłkowskiego, Warszawa-Radzymin 2015, s. 13.
    2. Rafał Łętocha, Liga Narodowa, [w:] Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 135–136.
    3. Ryszard Świętek, Lodowa ściana. Sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904–1918, Kraków 1998, s. 251.
    4. Krzysztof Kawalec: Roman Dmowski. Poznań: 2016, s. 418. ISBN 978-83-7785-762-5.
    Głos – polski tygodnik wydawany od 1886 do 1905 roku w Warszawie. Pismo było kontynuowane po 1905 roku przez Przegląd społeczny.Józef Karol Potocki herbu Szeliga (pseud. Marian Bohusz, ur. 16 listopada 1854 w Prużanie, zaginął około 1 lipca 1898 w Warszawie) – polski poeta i publicysta.




    Warto wiedzieć że... beta

    "Secesja" – nazwa grupy inteligencji warszawskiej, która w czerwcu 1911 wystąpiła z Ligi Narodowej i Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego, protestując w ten sposób przeciwko prorosyjskiej polityce Romana Dmowskiego. Środowisko skupiło się wokół wydawanego przez siebie w latach 1912-1916 Tygodnika Polskiego, czasopisma o charakterze społeczno-politycznym i literackim.
    Jan Kasprowicz (ur. 12 grudnia 1860 w Szymborzu, zm. 1 sierpnia 1926 w Zakopanem) – polski poeta, dramaturg, krytyk literacki i tłumacz. Przedstawiciel Młodej Polski, związany z kilkoma głównymi nurtami ówczesnej liryki, przede wszystkim z naturalizmem, symbolizmem oraz ekspresjonizmem. Prekursor nowoczesnego wiersza wolnego, katastrofizmu oraz szeregu tendencji prymitywistycznych we współczesnej sztuce. Uważany za jednego z najwybitniejszych poetów w dziejach literatury polskiej, stawianego na równi z Adamem Mickiewiczem, czy nawet nobilitowanego do roli Wieszcza.
    Kazimierz Dłuski (ur. 1 listopada 1855 r. w Sosnówce koło Mohylowa Podolskiego, zm. 6 września 1930 r. w Otwocku) – polski lekarz ftyzjatra i społecznik oraz działacz polityczny związany z polskim ruchem socjalistycznym (Polska Partia Socjalistyczna), szwagier Marii Skłodowskiej-Curie.
    Roman Stanisław Dmowski (ur. 9 sierpnia 1864 w Kamionku, zm. 2 stycznia 1939 w Drozdowie) – polski polityk, publicysta polityczny, Minister Spraw Zagranicznych, poseł na Sejm Ustawodawczy RP oraz II i III Dumy. Współzałożyciel Narodowej Demokracji (endecji, ruchu narodowego), główny ideolog polskiego nacjonalizmu. Polski działacz niepodległościowy, postulujący w pierwszym etapie zjednoczenie wszystkich ziem polskich i uzyskanie autonomii w ramach Imperium Rosyjskiego, a później odzyskanie niepodległości w oparciu o sojusz z Rosją i ententą, zaś w opozycji do państw centralnych (w szczególności Niemiec). Związany z ruchem neoslawistycznym. Delegat Polski na konferencję paryską w 1919 i sygnatariusz traktatu pokojowego w Wersalu. Zagorzały przeciwnik polityczny Józefa Piłsudskiego i jego planów rozszerzenia granic II RP zbyt daleko na wschód od linii Curzona poprzez stworzenie państwa federacyjnego – wizji wielowyznaniowej i wielonarodowościowej Polski, twórca inkorporacyjnej koncepcji państwa narodowego, zakładającej polonizację ludności niepolskiej za tą linią.
    Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami – ziemie Rzeczypospolitej Obojga Narodów wcielone w następstwie rozbiorów do państw zaborczych.
    Jan Kiliński (ur. 1760 w Trzemesznie, zm. 28 stycznia 1819 w Warszawie) – jeden z pułkowników powstania kościuszkowskiego, uczestnik spisków powstańczych, należał do Rady Miasta Warszawy od roku 1791, pamiętnikarz. Z zawodu był szewcem.
    Ludwik Krzywicki, pseudonimy K. R. Żywicki, J. F. Wolski i inne (ur. 21 sierpnia 1859 w Płocku, zm. 10 czerwca 1941 w Warszawie) – polski myśliciel marksistowski, socjolog i ekonomista, pedagog, działacz społeczny, polityk. Prekursor i jeden z twórców polskiej socjologii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.