• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Liberalizm gospodarczy

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Neoliberalizm (ang. neoliberalism) - nurt w historii myśli ekonomicznej, poddający krytyce dominujące od czasu wielkiego kryzysu teorie keynesowskie, postulujący powrót do zasad wolnego rynku i ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę.
    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Liberalizm gospodarczy (liberalizm ekonomiczny) – doktryna ekonomiczna opierająca się na wolności działalności gospodarczej w granicach prawa, wywodząca się z leseferyzmu. Wychodzi z założenia, że każdy człowiek kieruje się zasadą korzyści materialnej.

    Doktryna liberalizmu gospodarczego ukształtowała się w Wielkiej Brytanii w XVII i XVIII w., a także XVIII-wiecznej Francji i Niemczech. Pierwszymi jej teoretykami byli m.in.: Dudley North, David Hume, Adam Smith, David Ricardo i Pierre Boisguillebert. Z bardziej znanych liberałów ekonomicznych wyróżnia się m.in.: J.S. Milla, Alfreda Marshalla, Ludwiga von Misesa, Friedricha von Hayeka. twórcę ordoliberalizmu Waltera Euckena oraz twórcę monetaryzmu Miltona Friedmana. Współcześnie idee liberalizmu gospodarczego są również rozwijane przez przedstawicieli m.in.: szkoły austriackiej, chicagowskiej, ekonomii podaży i nowej klasycznej makroekonomii. Na ideach tych jest oparta także niemiecka koncepcja społecznej gospodarki rynkowej. Stanowiła element składowy fizjokratyzmu, poglądów klasycznej szkoły angielskiej i kierunku subiektywistycznego. Była realizowana w praktyce do końca lat 20. XX w.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Liberalizm klasyczny to doktryna polityczna, podkreslająca wolność jednostek, biorąca za podstawę zasadę, iż funkcjonowanie aparatu państwa powinno być ograniczone jedynie do minimum. Wymieniane są tu takie funkcje jak:

    Niemal od początku swego istnienia miała również przeciwników, zwłaszcza wśród ideologów drobnomieszczańskich i klasy robotniczej (socjalizm utopijny, marksizm). Jej popularność została znacznie ograniczona zwłaszcza po kryzysie gospodarczym w latach 1929–1933 i pojawieniu się poglądów głoszących konieczność interwencjonizmu państwowego.

    Socjalizm utopijny – ideologia mająca na celu zniesienie własności prywatnej jako źródła wyzysku i zamianę dotychczasowych stosunków wspólnotą majątkową i równością wszystkich obywateli.Ekonomia podaży (ekonomia strony podażowej) (ang. supply-side economics) - szkoła myśli ekonomicznej, która twierdzi, że rozwój gospodarczy następuje najszybciej kiedy zapewnione jest odpowiednie powiązanie wysiłku (pracy) i podejmowania ryzyka (inwestowania) z wynagrodzeniem (płacą lub zyskiem).

    Początki nowego liberalizmu gospodarczego sięgają czasów powstania XVIII-wiecznych monarchii oświeconych, a ich współczesnym odbiciem są różne odmiany myśli socjaldemokratycznej, w tym także nurty keynesowskie. Niemiecką odmianą współczesnego liberalizmu gospodarczego jest ordoliberalizm, zainspirowany intelektualnie przez tzw. szkołę fryburską w latach 30. XX w. jako reakcja na negatywne doświadczenia interwencjonizmu państwowego w okresie hitleryzmu. Klasyczni liberałowie oraz neoliberałowie, odrzucają możliwość ingerencji państwa w sprawy gospodarki, uważając, że w samej naturze życia gospodarczego tkwią mechanizmy samoregulujące. Przedstawiciele tych dwóch idei głoszą konieczność istnienia pełnej swobody działalności podmiotów gospodarczych, która w warunkach wolnej konkurencji i zapewnienia przez państwo nienaruszalności własności prywatnej zapewni szybki rozwój gospodarki.

    Szkoła austriacka, zwana też szkołą wiedeńską oraz prakseologiczną – jedna ze szkół ekonomii. Prezentuje podejście subiektywno-marginalistyczne.David Ricardo (ur. 19 kwietnia 1772 w Londynie, zm. 11 września 1823 w swym majątku w Gatcombe Park w Gloucestershire) - ekonomista angielski zaliczany do grona klasyków ekonomii.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. liberalizm gospodarczy, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-02-10].



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Społeczna gospodarka rynkowa – termin zawarty w polskiej Konstytucji RP. Jej art. 20 stwierdza, że: "Społeczna gospodarka rynkowa, oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej".
    Ordoliberalizm (od łac. ordo ‘porządek’]) – nurt zbliżony do liberalizmu, wykształcony w Niemczech w latach 30. i 40. XX wieku. Głównymi teoretykami ordoliberalizmu byli Franz Böhm, Alexander Rüstow, Wilhelm Röpke, Walter Eucken. Związani z tym nurtem byli także: Ludwig Erhard i Alfred Müller-Armack.
    Keynesizm – to jedna z dwóch wiodących XX-wiecznych szkół makroekonomicznych, której inicjatorem był John Maynard Keynes. Teoria przez niego prezentowana została po raz pierwszy przedstawiona w publikacji "Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza" w 1936 roku. Nowa teoria ekonomii szybko zyskała dużą popularność wśród ekonomistów, którzy popierali interwencjonizm państwa. Przeciwnikami ruchu byli monetaryści oraz szkoła austriacka, w tym przede wszystkim laureat nagrody imienia Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii Fryderyk von Hayek oraz Ludwig von Mises.
    Interwencjonizm – stosunki gospodarczo-polityczne, polegające na bezpośrednich interwencjach państwa w rynek. Niekiedy rozumiane jako teoria ekonomiczna zalecająca takowe podejście.
    Wielki kryzys, określany też mianem wielkiej depresji – najprawdopodobniej największy kryzys gospodarczy w XX wieku, który, według większości historyków, miał miejsce w latach 1929-1933 i objął, zgodnie z opinią większości ekspertów, praktycznie wszystkie kraje (oprócz ZSRR) oraz praktycznie wszystkie dziedziny gospodarki.
    Milton Friedman (ur. 31 lipca 1912 w Nowym Jorku, zm. 16 listopada 2006 w San Francisco) – ekonomista amerykański, twórca monetaryzmu, laureat nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1976 roku (wcześniej otrzymał John Bates Clark Medal, 1951), przedstawiciel chicagowskiej szkoły ekonomii. Zdecydowany obrońca i propagator wolnego rynku. W książce Kapitalizm i wolność proponował minimalizację roli rządu w gospodarce wolnorynkowej, w celu zapewnienia politycznej stabilności i wolności. Jego książka Wolny wybór odegrała wielką rolę w kształtowaniu postaw antysocjalistycznych.
    David Hume (ur. 26 kwietnia/7 maja 1711 w Edynburgu, zm. 25 sierpnia 1776 tamże) – filozof, pisarz i historyk urodzony w Szkocji, wychowany w Anglii, żyjący we Francji i w Anglii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.