• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Liber beneficiorum

    Przeczytaj także...
    Beneficjum (łac. beneficium – dobrodziejstwo) – dożywotnie prawo czerpania dochodów związanych z piastowaniem określonego urzędu istniejące od około X wieku w stosunkach kościelnych. W terminologii świeckiej także nadanie gruntu wasalowi przez seniora, czasowe albo dożywotnie, jako honorowe wynagrodzenie albo w zamian za służbę wasalną, później dziedziczne.Łowicz – miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Był miastem duchownym.
    Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

    Liber beneficiorum (z łac. Księga dobrodziejstw także Księga beneficjów, uposażeń) – spis uposażeń, dóbr i przywilejów, zwłaszcza kościelnych, sporządzana dla celów statystycznych oraz podatkowych. Wypisy z takich ksiąg sądy cywilne przyjmowały jako prawomocne dowody w sporach majątkowych. Stanowią ważne źródło historyczne do dziejów kościoła, a także stosunków majątkowych i gospodarczych.

    Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis (pol.Księga beneficjów lub Księga uposażeń diecezji krakowskiej) – utwór z gatunku liber beneficiorum poświęcony uposażeniu biskupstwa krakowskiego spisany przez Jana Długosza w trzech częściach w latach 1440–1480. Stanowi jedno z najwcześniejszych i najważniejszych źródeł piśmiennych do historii Krakowa oraz całej Polski, a szczególnie Małopolski i Śląska. Jan Łaski herbu Korab (ur. 1456 w Łasku, zm. 19 maja 1531 w Kaliszu) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski w latach 1510-1531, kanclerz wielki koronny od 1503, sekretarz królewski od 1501, polityk i kodyfikator prawa. Był jednym z najwybitniejszych polityków i mężów stanu I Rzeczypospolitej.

    Liber beneficiorum w Polsce[ | edytuj kod]

    Spisami tego typu, które dotyczą terenów obecnej Polski są:

    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
  • Liber beneficiorum diecezji lubuskiej - księga powstała około roku 1400, za pontyfikatu biskupa Jana Borschnitza (1397–1420),
  • Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis - autorstwa Jana Długosza (1470-1480),
  • Poznański liber beneficiorum - powstał w roku 1510,
  • Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej opracował również w latach 1511-1523 Jan Łaski.
  • Liber beneficiorum Żernickiego - autorstwa Marcina ze Stawu, poprawiona przez Jana Żernickiego, powstał około roku 1516, opisuje dekanaty: szczawiński, bedleński, tuszyński, rawski oraz miasto Łowicz.
  • Liber retaxationum Drzewickiego - powstał w 1526 r. dla diecezji kujawskiej, na mocy uchwał synodu piotrkowskiego,
  • Liber beneficiorum kruszwicki lub kujawski - sporządzony został w roku 1526, zaginął.
  • Księga poznańska z roku 1564 - opis dochodów biskupstwa z dóbr ziemskich, dziesięcin snopowych, fortonów, maldratów w kluczach: poznańskim, bukowskim, pszczewskim, wielichowskim, krobskim, soleckim, ciążyńskim i dolskim.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Brückner 1990 ↓, s. 770.
    2. Witczak 2013 ↓, s. 140.
    3. Witczak 2013 ↓, s. 139-140.
    4. Witczak 2013 ↓, s. 141.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Aleksander Brückner: Encyklopedia staropolska. T. I. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990. ISBN 83-01-09328-5.
  • Henryk Witczak. Liber Beneficiorum Jana Łaskiego - nieodzowne źródło do poznania dziejów parafii na terenie diecezji włocławskiej. „Studia Włocławskie 15 (2013)”, s. 135-154, 2013. Włocławek. 
  • Liber beneficiorum (w:) Encyklopedia WIEM
  • Liber beneficiorum (w:) W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych
  • Z. Gloger, Księga rzeczy polskich, Lwów 1896, s. 215
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Liber beneficiorum, t. 1
  • Liber beneficiorum, t. 2
  • Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis / Jan Długosz. T. 1-3 (edycja łacińska). - wersja cyfrowa na Polona.pl
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • beneficjum



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.