• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Leukotrieny



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Syntazy – grupa enzymów katalizujących wszelkie reakcje syntezy, np. syntaza ATP. Do roku 1984 termin ten ograniczony był do enzymów katalizujących reakcje bez udziału trifosforanów nukleozydów (NTP), np. ATP (w odróżnieniu od syntetaz wymagających towarzyszącej hydrolizy NTP). W roku 1984 Międzynarodowa Unia Biochemii i Biologii Molekularnej zarekomendowała rozszerzenie znaczenia nazwy "syntazy" na wszystkie enzymy katalizujące reakcje syntezy oraz zmianę nazwy "syntetazy" na "ligazy" (dla uniknięcia mylącego podobieństwa nazw).Makrofag – komórka tkanki łącznej, wywodząca się z komórek prekursorowych pochodzących ze szpiku kostnego. Bezpośrednio wywodzi się z monocytów, które opuściły krew.
    Biochemia[ | edytuj kod]

    Synteza[ | edytuj kod]

    Synteza eikozanoidów (szlak leukotrienów przedstawiony po prawej stronie

    Leukotrieny są syntetyzowane w komórce z kwasu arachidonowego przez 5-lipooksygenazy. Mechanizm katalityczny polega na wprowadzeniu cząsteczki tlenu w określonej pozycji w szkielet kwasu arachidonowego.

    Kwasy tłuszczowe – kwasy monokarboksylowe o wzorze ogólnym R-COOH (R oznacza łańcuch węglowodorowy, a COOH jest grupą karboksylową znajdującą się na końcu tego łańcucha).Prostacyklina, PGI2 – hormon tkankowy z grupy prostaglandyn wytwarzany przez ściany naczyń krwionośnych głównie w śródbłonkach płuc z kwasu arachidonowego pod wpływem enzymów: syntazy prostaglandyny i syntazy prostacykliny. Hamuje zlepianie (agregację) płytek krwi, działa rozkurczowo na naczynia krwionośne i obniża ciśnienie krwi.

    Szlak lipooksygenazy jest aktywny w komórkach wywodzących się ze szpiku kostnego. Należą do nich neutrofile, eozynofile, monocyty, bazofile, makrofagi i komórki tuczne. Po aktywacji tych komórek, fosfolipaza A2 uwalnia kwas arachidonowy z fosfolipidów błon komórkowych, a po połączeniu w kompleks z białkiem błonowym, tzw. białkiem aktywującym 5-lipoksygenazę (FLAP) jest on metabolizowany przez 5-lipooksygenazę. Proces ten, jak również kolejne etapy syntezy zachodzą przy udziale jonów wapnia.

    Katar sienny – alergiczny nieżyt nosa lub alergiczne sezonowe zapalenie błony śluzowej nosa (ang. Seasonal Allergic Rhinitis – SAR). Wskutek reakcji organizmu na alergen (głównie pyłki roślin) immunoglobuliny dróg oddechowych powodują uwalnianie przez mastocyty i bazofile histaminy drażniącej błonę śluzową nosa. Odnośnie do kataru siennego używa się też pojęcia pyłkowica (pollinosis), które obejmuje sezonowe, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek wraz z dolegliwościami towarzyszącymi, jak napady astmy oskrzelowej, alergiczne reakcje skóry lub przewodu pokarmowego.Eikozanoidy (gr. εἴκοσι, eikosi = dwadzieścia, czyli zawierające 20 atomów węgla) – grupa organicznych związków chemicznych będących produktami przemian niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT):

    5-lipooksygenaza wykorzystuje FLAP do konwersji kwasu arachidonowego w kwas 5-S-hydroperoksy-6,8-trans-11,14-cis-eikozatetraenowy (5-HPETE). Z 5-HPETE mogą powstać 2 związki: na drodze redukcji pod wpływem peroksydazy glutationowej powstaje kwas 5-hydroksyeikozatetraenowy (5-HETE) lub przy ponownym udziale 5-lipoksygenazy powstaje nietrwała pochodna epoksydowa- leukotrien A4 (LTA4).

    Oskrzela (łac. bronchi; l.poj. bronchus), drzewo oskrzelowe to część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami.Leukotrien B4 – leukotrien produkowany podczas zapalenia. Jest wytwarzany przez leukocyty w odpowiedzi na działanie mediatorów zapalnych. Indukuje adhezję i aktywację leukocytów na śródbłonku, umożliwiając im związanie się z nim i przejście do głębszych tkanek. W neutrofilach jest potencjalnym chemoatraktantem, zdolnym do indukowania produkcji reaktywnych form tlenu oraz uwalniania zawartości lizosomów.

    W komórkach wyposażonych w hydrolazy LTA4, takich jak neutrofile i monocyty, LTA4 przekształca się w leukotrien B4 (LTB4), który jest silnym czynnikiem chemotaktycznym dla neutrofilów działających na receptory BLT1 i BLT2 na błonie komórkowej tych komórek.

    W komórkach, które posiadają syntazę LTC4 lub mikrosomalną glutationo-S-transferazę II (GSTM-II), takich jak komórki tuczne, eozynofile, LTA4 jest sprzężany ze zredukowanym glutationem, tworząc pierwszy z leukotrienów cysteinylowych - leukotrien LC4 (LTC4). W przestrzeni zewnątrzkomórkowej LTC4 przy udziale ł-glutamylotranspeptydazy, enzymu odszczepiającego kwas glutaminowy, może zostać przekształcony do postaci kolejno leukotreinu D4 (LTD4) i leukotreinu E4 (LTE4), które zachowują aktywność biologiczną.

    Receptory sprzężone z białkami G, receptory GPCR (GPCR z ang. G Protein-Coupled Receptor) – receptory metabotropowe (receptory siedmiotransbłonowe, 7TM, transmembranowe), które pośredniczą w przekazie rozmaitych sygnałów do wnętrza komórki.Leki przeciwleukotrienowe (antagoniści leukotrienów) – grupa leków wprowadzona do lecznictwa pod koniec XX wieku i znajdująca zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej. Ich działanie polega na hamowaniu biosyntezy leukotrienów cysteinylowych (LTC4, LTD4 i LTE4) albo blokowaniu receptorów dla leukotrienów w ścianie oskrzeli. W chwili obecnej, leki przeciwleukotrienowe stanowią uzupełnienie leczenia przeciwzapalnego (kortykoterapii) astmy oskrzelowej.

    Zarówno LTB4 i leukotrieny cysteinylowe (LTC4, LTD4, LTE4) są częściowo degradowane w lokalnych tkankach, a ostatecznie zostają przekształcane do nieaktywnych metabolitów w wątrobie.

    Funkcje[ | edytuj kod]

    Leukotrieny cysteinylowe działają na swoje receptory powierzchniowe CysLT1 i CysLT2 na komórkach docelowych prowadząc do skurczu oskrzeli i mięśni gładkich naczyń, zwiększenia przepuszczalności drobnych naczyń krwionośnych, zwiększenia wydzielania śluzu w drogach oddechowych i przewodu pokarmowego, a także do rekrutacji leukocytów do miejsc stanu zapalnego.

    Chemotaksja – reakcja ruchowa całego organizmu lub zdolnych do samodzielnego ruchu komórek na kierunkowe chemiczne bodźce. Często nie jest łatwo określić, co jest właściwą taksją, a co kinezą. Podobnie, chemotaksja zbliżona jest do chemonastii, która jednak dotyczy tylko fragmentów ciała, a nie całego organizmu (np. ruch czułków rosiczek zamykających ofiarę jest kombinacją haptonastii i chemonastii, a nie chemotaksją). Służy m.in. do odnalezienia pokarmu lub partnera seksualnego (poprzez feromony), a także znajdywaniu się gamet. W zależności od kierunku ruchu w stosunku do kierunku działania bodźca wyróżniane są:Polieny – organiczne związki chemiczne, węglowodory, w których występuje więcej niż jedno podwójne wiązanie węgiel-węgiel. Pierścieniowe odpowiedniki polienów to cyklopolieny.

    Leukotrieny działają głównie na podrodzinę receptorów sprzężonych z białkami G (GPCR). Mogą też działać poprzez receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów (PPAR). Są one zaangażowane w reakcje astmatyczne i alergiczne oraz wpływają na podtrzymanie procesów zapalnych. Wywołują skurcz naczyń krwionośnych, zwiększoną przepuszczalność naczyń i nasilają wytwarzanie śluzu przez komórki kubkowe oskrzeli

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Układ odpornościowy, układ immunologiczny – układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności. W skład układu odpornościowego wchodzą::

    Działanie poszczególnych leukotrienów:

  • LTB4 - reguluje funkcje granulocytów obojętnochłonnych i kwasochłonnych
  • LTC4 - powolne kurczenie mięśni gładkich dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, zwiększanie przepuszczalności naczyń włosowatych (co sprzyja powstawaniu obrzęków zapalnych)
  • LTD4 - powolne kurczenie mięśni gładkich dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, zwiększanie przepuszczalności naczyń włosowatych (co sprzyja powstawaniu obrzęków zapalnych)
  • LTE4 - pobudzają skurcz oskrzeli i jelit
  • Ostatnie badania wskazują na rolę 5-lipooksygenazy w chorobach układu krążenia i neuropsychiatrycznych .

    Fosfolipidy (inaczej fosfatydy lub fosfotłuszczowce) – grupa organicznych związków chemicznych, lipidy, które oprócz reszt gliceryny i wyższych kwasów tłuszczowych zawierają resztę kwasu fosforowego związanego z zasadą azotową, np. choliną.Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc "metal z wapna") – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

    Leukotrieny w astmie[ | edytuj kod]

    Leukotrieny biorą udział w patofizjologii astmy, wywołując lub nasilając objawy takie jak:

  • utrudniony przepływ powietrza w oskrzelach
  • zwiększone wydzielanie śluzu
  • zbieranie się śluzu
  • skurcz oskrzeli
  • naciek komórek zapalnych w ścianie dróg oddechowych
  • Skurcz mięśni gładkich wywołany leukotrienami trwa znacznie dłużej (30-40 min.) niż skurcz mięśni po zadziałaniu histaminy (5-10 min.). Leukotrieny kurczą zarówno duże jak i małe oskrzela (histamina kurczy jedynie małe oskrzela i oskrzeliki). Pobudzają wzrost komórek mięśni gładkich w oskrzelach, co prowadzi do ich przerostu. Są czynnikami chemotaktycznymi dla eozynofili, prowadząc do nacieczenia ścian oskrzeli przez eozynofile. Działając bezpośrednio na śródbłonek powodują znaczne zwiększenie jego przepuszczalności, co prowadzi do napływu komórek zapalnych do tkanek i nasilenia procesu zapalnego.

    Tromboksany (łac. thrombus – zakrzep; w skrócie TX) – jedna z biologicznie czynnych substancji zaliczanych do eikozanoidów. Produkowana jest z kwasu arachidonowego przez enzym cyklooksygenazę. Powodują m.in. agregację płytek krwi i skurcz naczyń krwionośnych.Mikrosomy - frakcja homogenatu komórkowego, uzyskiwana do badań biochemicznych przez wirowanie miazgi komórkowej; zawiera fragmenty błon szorstkich siateczki śródplazmatycznej (z rybosomami); stosowane głównie w badaniach syntezy białek.

    W leczeniu astmy stosowane są leki przeciwleukotrienowe z grupy antagonistów receptora leukotrienowego (montelukast i zafirlukast), które stanowią alternatywę dla wziewnych glikokortykosteroidów i mogą być bezpiecznie stosowane u małych dzieci.

    Leukotrieny uwolnione w dużych ilościach mogą wywołać wstrząs anafilaktyczny

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Feldberg W, Kellaway CH. Liberation of histamine and formation of lyscithin-like substances by cobra venom. J Physiol 1938;94:187-226.
    2. Feldberg W, Holden HF, Kellaway CH. The formation of lyscithin and of a muscle-stimulating substance by snake venoms. J Physiol 1938;94:232-248.
    3. Kellaway CH, Trethewie ER., The liberation of a slow reacting smooth-muscle stimulating substance in anaphylaxis [pdf], „Q J Exp Physiol”, 30, 1940, s. 121–145.???
    4. Biochemia - Edward Bańkowski, Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner Wrocław ​ISBN 83-89581-10-8
    5. R. Manev, H. Manev. 5-Lipoxygenase as a putative link between cardiovascular and psychiatric disorders.. „Crit Rev Neurobiol”. 16 (1-2), s. 181-6, 2004. PMID: 15581413. 
    6. W.E. Brocklehurst. The release of histamine and formation of a slow-reacting substance (SRS-A) during anaphylactic shock. „The Journal of Physiology”. 151 (3), s. 416-435, 1960. PMID: 13804592. 
    Histamina – organiczny związek chemiczny, heterocykliczna amina będąca pochodną imidazolu. Histamina występuje naturalnie w organizmie ludzkim, pełni funkcję mediatora procesów zapalnych, neuroprzekaźnika oraz pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego.Kwas arachidonowy (AA z ang. arachidonic acid) – organiczny związek chemiczny, wielonienasycony kwas tłuszczowy ω-6, odpowiednik występującego w orzeszkach ziemnych nasyconego kwasu arachidowego.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wolno działająca substancja w anafilaksji (SRS-A) - grupa leukotrienów cysteinylowych LTC4, LTD4 and LTE4 wydzielana przez komórki tuczne w czasie reakcji anafilaktycznej. Jest mediatorem reakcji nadwrażliwości typu I.
    Prostaglandyny, PGs – grupa hormonów zwierzęcych, pochodnych kwasu arachidonowego należących tym samym do grupy eikozanoidów. Należą one do hormonów parakrynowych (działających miejscowo), są regulatorami procesów fizjologicznych, powstają wskutek pobudzenia nerwowego. Występują we wszystkich tkankach oraz płynach ustrojowych. Wykazują bardzo dużą aktywność biologiczną.
    Bazofile, granulocyty zasadochłonne – morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów (białych krwinek), których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski. Komórki te mają około 10 μm średnicy, kulisty kształt oraz wydłużone jądro z dwoma lub więcej przewężeniami (jądro segmentowane). Swoją fizjologią przypominają komórki tuczne (mastocyty). Stanowią do 1% wszystkich leukocytów oraz około 2% wszystkich granulocytów. Podwyższoną liczbę bazofili we krwi nazywa się bazofilią.
    Receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów (ang. Peroxisome proliferator-activated receptors w skrócie PPAR) – grupa szeroko rozpowszechnionych w komórkach, steroidowych receptorów jądrowych.
    Epitlenki, epoksydy – organiczne związki chemiczne zawierające trójczłonowe ugrupowanie cykliczne złożone z atomu tlenu i dwóch atomów węgla:
    Astma oskrzelowa, dychawica oskrzelowa (łac. asthma bronchiale) – przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, u podłoża której leży nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do nawracających napadów duszności i kaszlu, występujących szczególnie w nocy i nad ranem. U podłoża tych napadów leży wydzielanie przez komórki układu oddechowego licznych mediatorów doprowadzających do rozlanego, zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, które często ustępuje samoistnie lub pod wpływem leczenia. Astma oskrzelowa zaliczana jest do chorób psychosomatycznych. Może być spowodowana przez przewlekły alergiczny nieżyt nosa (katar sienny), który wymaga leczenia.
    Białka receptorowe (receptory) – białka łączące się z określoną inną substancją (ligandem), taką jak np. neuroprzekaźnik albo hormon, i inicjujące kaskadę przewodzenia sygnału i reakcji komórki w odpowiedzi na ligand. W zasadzie ligand pasuje do receptora jak klucz do zamka, jednak jeden ligand może wiązać się z różnymi receptorami oraz jeden receptor może być pobudzany przez jeden lub więcej ligandów. Receptory mają ogromne znaczenie w biotechnologii i medycynie: badania nad nowymi lekami koncentrują się na znalezieniu substancji chemicznych blokujących lub pobudzających receptory.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.