Leukodystrofia metachromatyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Leukodystrofia metachromatyczna (ang. metachromatic leukodystrophy, MLD) – uwarunkowana genetycznie lizosomalna choroba spichrzeniowa należąca do grup leukodystrofii i sfingolipidoz.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Lizosomalne choroby spichrzeniowe (choroby lizosomalne, choroby spichrzania lizosomalnego) – grupa chorób uwarunkowanych genetycznie, w których na skutek braku aktywności jednego z enzymów dochodzi do spichrzania różnych substancji w lizosomach.

Tak jak w innych leukodystrofiach w przebiegu MLD nieprawidłowy jest rozwój mieliny, co prowadzi do rozlanej demielinizacji w mózgu i nerwach obwodowych. Z powodu niedoboru enzymu, arylosulfatazy A (sulfatazy cerebrozydu, ARSA), dochodzi do spichrzania metachromatycznych złogów siarczanu cerebrozydu w układzie nerwowym (ośrodkowym jak i obwodowym) i narządach wewnętrznych (pęcherz moczowy, jądra). Dziedziczenie jest autosomalne recesywne, co oznacza, że aby dziecko zachorowało, oboje rodzice muszą być nosicielami wadliwego genu.

Mendelian Inheritance in Man (MIM), wersja elektroniczna Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM)– baza danych o wszystkich opisanych chorobach uwarunkowanych genetycznie występujących u człowieka. Projekt ma na celu gromadzenie informacji o fenotypach chorobowych i gdy to możliwe, genach których mutacje są wiązane z wystąpieniem określonych schorzeń.Obwodowy układ nerwowy – część układu nerwowego przekazująca informacje pomiędzy ośrodkowym układem nerwowym a poszczególnymi narządami. Składa się ze zwojów oraz nerwów zbudowanych z włókien należących do układu somatycznego i autonomicznego.

Wyróżnia się kilka allelicznych i nieallelicznych postaci choroby, różniących się nasileniem objawów i wiekiem ich wystąpienia

  • postać późnoniemowlęca
  • postać młodzieńcza
  • postać dorosłych
  • Leczenie[ | edytuj kod]

    Terapia genowa[ | edytuj kod]

    W grudniu 2020 w Unii Europejskiej został dopuszczony do użytku lek Libmeldy. Libmeldy jest terapią genową, co oznacza, że działa przez dostarczenie genów do organizmu. Substancja czynna leku to komórki macierzyste, pochodzące z własnego szpiku kostnego lub krwi pacjenta, które zostały zmodyfikowane tak, aby zawierały kopię genu produkującego enzym ARSA i mogły dzielić się w celu wytwarzania innych typów krwinek. Lek ten przeznaczony jest dla dzieci, u których nie rozwinęły się jeszcze objawy, oraz dzieci z wczesnymi objawami klinicznymi choroby, mogących nadal poruszać się samodzielnie i u których nie pogorszyła się sprawność umysłowa.

    Jądra (łac. testis, dosłownie – świadek, orchis, testimonium virile, grec. didymis ) – męskie narządy rozrodcze u ludzi i zwierząt odpowiednik rozwojowy jajników.Demielinizacja – to proces patologiczny układu nerwowego polegający na rozpadzie osłonek mielinowych w ośrodkowym lub obwodowym układzie nerwowym.

    W trakcie leczenia z krwi lub szpiku kostnego pacjenta pobiera się komórki CD34+ (komórki, które mogą wytwarzać białe krwinki). Do pobranych komórek wprowadzany jest gen umożliwiający im wytwarzanie ARSA. Używa się do tego wirusa zwanego lentiwirusem, zmienionego genetycznie, tak aby mógł przenosić gen ARSA do komórek i nie powodował choroby wirusowej u ludzi. Tak zmodyfikowane komórki podaje się pacjentowi jednorazowo w formie wlewu dożylnego (kroplówki). Po podaniu do żyły pacjenta lek jest transportowany przez krwiobieg do szpiku kostnego. Tam komórki macierzyste CD34+ zaczynają rozwijać się i produkować prawidłowe białe krwinki, zdolne do wytwarzania działającego ARSA.

    Pęcherz moczowy (łac. vesica urinaria) – narząd gromadzący mocz wydalany przez nerki. Mocz spływa do pęcherza moczowego stale, odpływa zaś z niego okresowo przez cewkę moczową. Pojemność pęcherza moczowego wynosi około 250–500 ml, ale może on jednak rozciągnąć się do objętości 1000–1500 ml. W ciężkich chorobach, np. w durze brzusznym, przy zatrzymaniu moczu pojemność pęcherza może osiągnąć 3–4 litry.Terapia genowa – leczenie polegające na wprowadzeniu obcych kwasów nukleinowych (DNA lub RNA) do komórek. Charakter lub informacja genetyczna zawarte we wprowadzonym DNA lub RNA powinny wywierać efekt terapeutyczny. Mechanizmy działania wprowadzonych kwasów nukleinowych mogą być następujące:

    W badaniach klinicznych dzieci, którym podano lek przed wystąpieniem objawów choroby, rozwijały się podobnie jak zdrowi rówieśnicy.

    Enzymatyczna terapia zastępcza[ | edytuj kod]

    Obecnie trwają badania nad enzymatyczną terapią zastępczą na MLD. W 2019 roku rozpoczęło się badanie kliniczne.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. H. Kihara. Genetic heterogeneity in metachromatic leukodystrophy. „Am J Hum Genet”. 34 (2), s. 171-181, 1982. PMID: 6122378. 
    2. P.P. Liberski, W. Papierz, Neuropatologia Mossakowskiego, Wydawnictwo CZELEJ, 2005, s. 75 ​ISBN 83-89309-63-7​.
    3. New gene therapy to treat rare genetic disorder metachromatic leukodystrophy Europejska Agencja Leków 2020-10-16
    4. [1]
    5. Shire, A Global, Multicenter, Open-label, Matched Historical Control Study of Intrathecal SHP611 in Subjects With Late Infantile Metachromatic Leukodystrophy, 27 stycznia 2021 [dostęp 2021-06-09].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • METACHROMATIC LEUKODYSTROPHY; MLD w bazie Online Mendelian Inheritance in Man (ang.)
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Ośrodkowy układ nerwowy (OUN, łac. systema nervosum centrale, ang. central nervous system (CNS)) – najważniejsza część układu nerwowego kręgowców. Ośrodkowy układ nerwowy jest chroniony przez kości czaszki oraz kręgosłup. Zbudowany jest z istoty szarej i białej. Częścią składową istoty szarej są komórki nerwowe. Oprócz nich znajdują się włókna nerwowe rdzenne i bezrdzenne, tkanka glejowa i naczynia krwionośne wraz z paskami tkanki łącznej. Skład istoty białej to tkanka glejowa, naczynia włókien nerwowych nie mających osłonki Schwanna.




    Reklama