• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Leszno



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]
    Przeczytaj także...
    Suhl – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w dolinie Lasu Turyńskiego, liczy ok. 39,5 tys. mieszkańców, posiada 450-letnią historię.Polska Federacja Pétanque – polski związek sportowy, zrzeszający kluby sportowe specjalizujące się w Pétanque, zrzeszony w Międzynarodowej Federacji Pétanque i Gry Prowansalskiej (FIPJP) Siedziba Federacji znajduje się we Wrocławiu. PFP powstała 10 listopada 2002, a od roku 2003 jest członkiem FIPJP

    Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1547 roku położone było w XVI wieku w województwie poznańskim.

    Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje 3 447 441 osób (31 marca 2011); siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.

    Spis treści

  • 1 Nazwa
  • 2 Historia
  • 2.1 Początki Leszna
  • 2.2 Wiek XVI i XVII – Leszno jako ważny ośrodek reformacji
  • 2.3 Okres rozbiorów i odzyskania niepodległości
  • 2.4 Okres międzywojenny
  • 2.5 II wojna światowa
  • 2.6 Okres Polski Ludowej
  • 2.7 Okres po 1989 roku
  • 2.8 Kalendarium
  • 3 Pomniki i tablice pamiątkowe
  • 4 Demografia
  • 5 Gospodarka
  • 5.1 Podmioty gospodarcze
  • 5.2 Zatrudnienie
  • 5.2.1 Wynagrodzenia (*zatrudnienie pow. 9 osób)
  • 5.2.2 Bezrobocie
  • 6 Transport
  • 6.1 Drogowy
  • 6.2 Kolejowy
  • 6.3 Lotniczy
  • 7 Edukacja
  • 7.1 Wyniki matury (zdawalność egzaminów pisemnych)
  • 7.2 Uczelnie
  • 7.3 Licea ogólnokształcące
  • 7.4 Technika (zespoły szkół)
  • 8 Administracja
  • 8.1 Rada Miasta od 2010
  • 8.2 Podział administracyjny
  • 9 Media
  • 10 Wspólnoty wyznaniowe
  • 10.1 Kościoły katolickie
  • 10.2 Kościoły protestanckie
  • 10.3 Świadkowie Jehowy
  • 10.4 Świecki Ruch Misyjny „Epifania”
  • 11 Sport
  • 11.1 Obiekty sportowe
  • 11.2 Organizacje sportowe
  • 11.3 Imprezy sportowe
  • 11.4 Wydatki na kulturę fizyczną i sport w Lesznie
  • 12 Miasta partnerskie
  • 13 Honorowi Obywatele
  • 14 Legenda
  • 15 Zobacz też
  • 16 Przypisy
  • 17 Bibliografia
  • 18 Linki zewnętrzne
  • Nazwa[ | edytuj kod]

    Według językoznawców istniała starsza nieużywana obecnie staropolska forma rzeczownikowa nazwy miasta, która brzmiała Leszczno lub Leszczyn, a obecna nazwa jest zniekształconą formą pierwotnej nazwy wywodzącej się bezpośrednio od nazwy leszczyny rośliny z rodziny leszczynowatych będącej źródłem orzechów laskowych. Jeden ze średniowiecznych dokumentów datowany na 1469 r. podaje bezpośrednio nazwę miasta jako Leszczyna.

    Matthäus Merian der Ältere (starszy) (ur. 22 września 1593 w Bazylei, zm. 19 czerwca 1650 w Bad Schwalbach k. Wiesbaden) – rytownik pochodzenia szwajcarskiego, działający głównie w Niemczech.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Po raz pierwszy miejscowość wymieniona została w 1393 r. jako Lesczno, w 1397 Leszczno, w 1425 Leszczyno, w 1453 Lesczyno. Miasto nazywane było w historii również po łacinie Lessna Polonorum. Od nazwy miejscowości pochodzi nazwisko wielkopolskiego magnackiego rodu Leszczyńskich. Od XVI w. ze względu na trudną w wymowie dla Niemców kombinację spółgłosek „szcz” nazwa uległa stopniowej germanizacji i Niemcy notowali ją jako Lissa Polonorum (Polska Lissa), a później Polnisch Lissa. Z czasem nazwa została skrócona do Lissa i zatraciła swoje pierwotne znaczenie. W dziele Matthäusa Meriana pt. „Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae” z 1650 roku miejscowość wymieniona jest pod zgermanizowanymi nazwami Liessau oraz Lissa.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.

    Obecną nazwę polską oraz niemiecką Polnisch Lissa podają liczne niemieckie źródła z XIX wieku. Statystyczny opis Prus z roku 1837 notuje „Polnisch-Lissa (Leszno)”.

    Nazwę Polnisch Lissa, Lissa oraz Leszno notuje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880–1902. Niemiecki leksykon geograficzny Neumanna wydany w 1905 roku notuje nazwę Polnisch Lissa oraz Lissa in Posen.

    Historia[ | edytuj kod]

    Początki Leszna[ | edytuj kod]

    XVII wieczna kamieniczka Wieniawa na Rynku
    Dawne gimnazjum braci czeskich z końca XVIII w.

    Pierwsza wzmianka historyczna o Lesznie pochodzi z 1393 roku. Wówczas osada Leszczno stanowiła własność Stefana z Karnina, który posiadał pieczęć herbu Wieniawa. Zgodnie z modą jaka panowała wśród polskiej szlachty ród Wieniawitów przybrał nazwisko Leszczyńscy utworzone przez dodanie do nazwy rodowej miejscowości końcówki -ski. W XV w. istniały tu dwie osady Leszczno i Leszczynko. Do 1547 civitas Leszno rozwijało się w cieniu większych, starszych, bogatszych i uprzywilejowanych ośrodków takich jak: Wschowa, Kościan, Osieczna, Święciechowa. W początkach XVI w. Leszno stało się znaczącym centrum reformacji. W 1543 Rafał IV Leszczyński herbu Wieniawa, kasztelan przemęcki, otrzymał od króla Zygmunta Starego zgodę na założenie na gruntach wsi o tej samej nazwie osady miejskiej. W 1547 nadano prawa miejskie miejscowości. Miasto posiadało już wtedy Gimnazjum w Lesznie, w którym wykładał między innymi Jan Ámos Komenský oraz Jan Jonston. Między XIV a XVIII wiekiem miasto należało do rodu Leszczyńskich.

    Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Wiek XVI i XVII – Leszno jako ważny ośrodek reformacji[ | edytuj kod]

    Kościół Świętego Krzyża (dawny ewangelicki)
    Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej – XVII w. (dawny zbór kalwiński)
    Wiatrak „Antoni” z 1705

    Z 1507 roku pochodzi pierwsze świadectwo istnienia osiedla żydowskiego w Lesznie. Osiedlenie Braci czeskich (1516) oraz sprowadzenie tkaczy śląskich do miasta spowodowało szybki rozwój Leszna. W 1626 Bracia czescy utworzyli tu szkołę wyższą, z tego też roku pochodzi zachowana synagoga, a ok. 1633 powstała tu również parafia ewangelicka (luterańska). W latach 1638–1647 mieszkał tu teolog i poeta Johann Heermann i tu został pochowany. XVII-wieczne Leszno było największym w Wielkopolsce ośrodkiem drukarstwa, związanym z działalnością miejscowych ewangelików (wśród których przeważali uchodźcy z pobliskiego Śląska). W latach 1636–1639 nastąpiło znaczne powiększenie obszaru miasta, otoczono je nowymi fortyfikacjami ziemno-bastionowymi. Cztery Bramy (północna Kościańska, wschodnia Osiecka, zachodnia Święciechowska i południowa Rydzyńska) łączyły miasto z przedmieściami. W mieście odbywały się liczne jarmarki, mieszczanie korzystali ze zwolnień i udogodnień podatkowych. Towary produkowane w Lesznie eksportowane były do Saksonii, Rosji i na Litwę. Okres rozwoju miasta zbiegł się w czasie z okresem podziału chrześcijaństwa, walk religijnych i prześladowań. Właśnie takie ośrodki jak Leszno pozwoliły uzyskać Polsce status kraju „bez stosów”. W Lesznie współżyły cztery wyznania: bracia czescy, luteranie, katolicy oraz żydzi. Leszno stało się w czasach nowożytnych również ośrodkiem życia naukowego. Będąc jeszcze pod względem ludności miasteczkiem potrafiło się ufortyfikować oraz założyć sieć wodociągową. Leszno stało się od tego momentu drugim, po Poznaniu, miastem Wielkopolski. Stan ten nienaruszalnie zachował się aż do rozbiorów.

    Strzyżewice (niem. Striesewitz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Święciechowa.Wysiedlenia Polaków z Kraju Warty – wysiedlenia Polaków oraz Żydów obywateli polskich z Wielkopolski okupowanej przez III Rzeszę nazywanej wówczas Krajem Warty (niem. Wartheland) będące częścią wielkiej akcji przesiedleńczej tzw. Generalsiedlungsplan dokonane przez Niemców w latach 1939–1941.

    Ćwierćwiecze 1630–1656 to nie jedyny „złoty okres” dla tej miejscowości. Równie dobrze pojęcie to odnosi się do lat po odbudowie i rewitalizacji miasta po wielokrotnych pożarach i wojnach. Władze wraz z właścicielami dbali skutecznie o miasto. Stwarzano wiele urzędów, które pomagały w rozwoju handlowym, społecznym, terytorialnym, stratygraficznym, ale także estetycznym, kulturowym. Leszno czasów nowożytnych nie było tylko jednym z głównych ośrodków produkcji tekstylnej, ale zarazem swego rodzaju szkołą przemysłową w tej dziedzinie. Tutaj powstawały wzory organizacyjne i produkcyjne sukiennictwa. Uczyli się w Lesznie rzemiosła liczni przybysze z różnych miast nie tylko polskich (jak Gdańsk, Poznań czy Kraków), lecz także zagranicznych (Berlin, Augsburg, Królewiec, Lubeka czy Lipsk).

    Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie (WSMiZ w Lesznie) - niepaństwowa szkoła wyższa w Polsce z siedzibą w Lesznie, powstała w 1993 roku. Kształci studentów na kierunku zarządzanie, na studiach stacjonarnych oraz niestacjonarnych. Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie jest uczelnią jednowydziałową w ramach której znajdują się 4 katedry, Studium Języków Obcych oraz Centrum Edukacji Komputerowej. Siedziba Uczelni mieści się w Lesznie przy ulicy Ostroroga 9a. Jest to kompleks nowych i nowoczesnych budynków dydaktycznych i sportowych.Johann Heermann (ur. 11 października 1585 w Rudnej koło Lubina, zm. 17 lutego 1647 w Lesznie) – śląski poeta i pisarz, pastor ewangelicki, krzewiciel reformacji na Śląsku i w Wielkopolsce, jeden z najwybitniejszych literatów XVII wieku, twórca "pierwszej śląskiej szkoły poetyckiej", nazwany "Śląskim Hiobem" lub "Piewcą z Chobieni". Pisał w językach: łacińskim i niemieckim. Autor licznych hymnów religijnych, które do dzisiaj są śpiewane w kościołach ewangelickich.

    Obok innych szkół, w mieście działało gimnazjum akademickie z bogatą biblioteką i teatrem. Znaczącą postacią leszczyńskiego środowiska naukowego o uniwersalnym wymiarze był reformator pedagogiki Jan Ámos Komenský, a obok niego także inni uczeni, jak Jan Jonston czy Daniel Ernest Jabłoński, współzałożyciel Berlińskiej Akademii Nauk. W leszczyńskich szkołach w II poł. XVIII w. uczyło się jednocześnie kilkuset uczniów. Wraz z Lesznem rozwijała się cała Wielkopolska. Stała się ona najwyżej rozwiniętym gospodarczo regionem w przedrozbiorowej Polsce.

    Powstanie wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.

    Złoty okres dla Leszna zakończył się w kwietniu 1656, gdy miasto zostało spalone i zniszczone a część mieszkańców wymordowana przez wojska wierne królowi Janowi Kazimierzowi za wpuszczenie przez większość protestancką Szwedów. Ponownie spalone w 1707 przez armie saską. W roku 1709 zaraza zdziesiątkowała mieszkańców.

    W Wielkopolsce w dniach 20–23 października 1939 odbyły się pierwsze masowe, publiczne egzekucje dokonane w ramach Operacji Tannenberg (niem. Unternehmen Tannenberg). Miejscem eksterminacji były: Śrem, Książ, Kórnik, Mosina, Środa, Kostrzyn, Gostyń, Poniec, Krobia, Kościan, Śmigiel, Leszno, Osieczna, oraz Włoszakowice i łącznie pochłonęły dwieście siedemdziesiąt pięć ofiar.Kościół św. Piotra i Pawła w Rąbiniu – jeden z dziewięciu kościołów jubileuszowych archidiecezji poznańskiej.

    Okres rozbiorów i odzyskania niepodległości[ | edytuj kod]

    Okładka leszczyńskiego pisma „Przyjaciel Ludu” z 23 X 1841, na której widoczny jest kościół w Rąbiniu.

    W drugim rozbiorze Polski Leszno zostało wcielone do Prus i przemianowano jego nazwę na Lissa. W tym okresie miasto dotknęły dwa wielkie pożary – w 1767 i 1790. Leszno dzieliło losy Wielkopolski, którą Berlin zamierzał zintegrować z państwem pruskim jako jego rolnicze zaplecze. Leszno utraciło swoją unikalną pozycję kulturalną, jednak nadal pozostawało silnym i ważnym ośrodkiem na mapie Wielkopolski. Miasto unowocześniało się, rozwijało pod względem urbanistycznym. Wobec utworzenia granicy celnej z większością ziem dawnej Rzeczypospolitej znikła jednak możliwość dalszego rozwoju sukiennictwa i płóciennictwa, straciło także swoją rolę młynarstwo i handel zbożem. Aktywność gospodarcza trwała, ale już w innych warunkach.

    Rugby (ang. rugby football) – popularne określenie grupy sportów drużynowych o wspólnym pochodzeniu. Istnieją trzy główne rodzaje rozgrywek:Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.
    Deptak na ulicy Słowiańskiej w stronę leszczyńskiego rynku (XIV-XIX w.)
    Budynek Poczty Polskiej

    Polacy związani z Lesznem publikowali w mieście polską prasę i książki. W latach 1834–1849 w mieście wychodziło polskie ilustrowane czasopismo Przyjaciel Ludu. W latach 1841–1847 polski historyk, geograf i statystyk Stanisław Plater napisał i wydał w mieście dwa tomy Małej Encyklopedii Polskiej jednej z pierwszych dzięwiętnastowiecznych, polskich encyklopedii ogólnych.

    Kraj Warty (niem. Wartheland), Okręg Rzeszy Kraj Warty (niem. Reichsgau Wartheland lub Warthegau) – nazwa regionu administracyjnego utworzonego podczas II wojny światowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej anektowanym przez III Rzeszę.Kościół Boży w Chrystusie – chrześcijański Kościół protestancki o charakterze neopentekostalnym. Działa na terenie Polski w oparciu o ustawę o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. W 2015 roku według oficjalnych danych Kościoła liczył on 4860 wiernych w 66 zborach.

    Do XIX w. w Lesznie dominowała ludność niepolska, przede wszystkim niemieckojęzyczna i protestancka. Wraz z procesami uprzemysłowienia nowym zjawiskiem stał jednak się stopniowy przyrost ludności polskiej, który zbiegł się z rozwojem polskiej i niemieckiej świadomości narodowej oraz zarysowaniem się konfliktów narodowościowych. Jeszcze w I poł. XIX w. nie przynosiło to znacznego zachwiania tradycyjnego współżycia. Na przykład w gimnazjum leszczyńskim język polski był uprzywilejowany, mimo że Polacy stanowili w mieście mniejszość. Kontynuowana była działalność naukowa, gdzie Leszno, oprócz Poznania, było w Wielkopolsce największym ośrodkiem wydawniczym i oświatowo-kulturalnym. II poł. XIX w. była okresem narastającej polityki germanizacyjnej, nasilonej w szczególności po zjednoczeniu Niemiec w 1871. W latach 1876–1900 usunięto polski z gimnazjum, zaczęto zwalniać polskich nauczycieli i zastępowano ich Niemcami. Działania te wywołały opór wśród ludności polskiej, która organizowała strajki szkolne i prowadziła działalność konspiracyjną. W 1905 w mieście mieszkało 16 021 osób, w tym 79,2% Niemców, 13,7% Polaków i 6,2% Żydów. 53,1% mieszkańców było ewangelikami, 39,8% – katolikami.

    Droga krajowa nr 12 – droga krajowa klasy GP (ruchu głównego przyspieszonego) biegnąca równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z Niemcami w Łęknicy do granicy z Ukrainą w Dorohusku-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw: lubuskie, dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie, mazowieckie i lubelskie. Przecina drogę krajową nr 18 (docelowo autostradę A18) na węźle Królów i autostradę A1 na zachód od Piotrkowa Trybunalskiego (wiaduktem, bez węzła). Wschodnie odcinki trasy są częścią trasy europejskiej E372 (od Kurowa do Piask) i E373 (od Lublina do granicy z Ukrainą). Całkowita długość drogi nr 12 wynosi 746 km (z uwzględnieniem odcinków oznaczonych jako S12).Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).

    Wielu leszczynian wzięło udział w walkach Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 r. W warunkach przewagi ludności niemieckiej w mieście powstańcom nie udało się go opanować. Do Polski miasto powróciło na mocy traktatu wersalskiego 17 stycznia 1920 r.

    Okres międzywojenny[ | edytuj kod]

    W okresie międzywojennym miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym (biegły tu linie kolejowe RawiczPoznań, Zbąszyń – Leszno, Leszno – Ostrów Wielkopolski, Kalisz – Leszno, Jarocin – Leszno, krzyżowały się też linie tranzytowe do Wrocławia i Głogowa). Rozwinięty był handel i przemysł: młyny, browary, tartaki, garbarnie, fabryka produktów chemicznych, produkowano wyroby włókiennicze, maszyny, wagi i fortepiany, cukier i eksploatowano pokłady kredy. Leszno odgrywało ważną rolę w życiu gospodarczym Polski.
    Po I wojnie światowej Leszno znowu stało się częścią odrodzonego państwa polskiego. W okresie 20-lecia międzywojennego z Leszna odpłynęła ludność niemiecka. W 1919 r. Polacy stanowili już ok. 70% mieszkańców miasta, a już w 1939 ok. 90%. Miasto rozwijało się w dalszym ciągu nawiązując do bogatej tradycji porządku, racjonalizmu i rzeczowości. Wykorzystywana była każda niemal szansa rozwoju miasta. Nawiązywano do dawnego rozwoju oświaty i kultury. W latach 1937–1954 miasto było siedzibą wiejskiej gminy Leszno.

    Augsburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz powiatu Augsburg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m.Sala królestwa – miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego członków Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy, obiekt służący biblijnej działalności edukacyjnej prowadzonej przez ten związek wyznaniowy oraz wielbieniu Boga (Jehowy). Chociaż pierwsze takie miejsca zaczęły powstawać pod koniec XIX wieku, nazwę tę nadał im w roku 1935 Joseph Franklin Rutherford, drugi prezes Towarzystwa Strażnica.

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Nowa Synagoga, obecnie Galeria Sztuki
    Miejsce egzekucji 339 więźniów w Lasach Rydzyńskich

    Po wybuchu II wojny światowej Leszno zajęte przez wojska niemieckie zostało wcielone do III Rzeszy. Ponownie nadano mu zgermanizowaną nazwę Lissa i administracyjnie włączono je do Kraju Warty. Niemcy, w ramach operacji Tannenberg, 21 października 1939 rozstrzelali 20 Polaków, a następnie dokonano masowych wysiedleń ludności (ok. 80% mieszkańców) do Generalnego Gubernatorstwa. Na terenie miasta funkcjonowały dwa obozy pracy przymusowej dla Polaków i Żydów. W roku 1940 ruszyły prace nad planem kompleksowej przebudowy miasta. Wyznaczono nowe drogi przelotowe przez miasto, a także sektory pod przyszłą zabudowę przemysłową oraz mieszkalną i tereny zielone. Powstały dwie wersje planu: w 1940 roku autorstwa R. Kühna oraz prof. E. Jobsta Siedlera w roku 1942. Żadne z założeń planu nie zostało zrealizowane. Oprócz tego, na polach na północny wschód od miasta, jesienią 1939 roku rozpoczęto budowę zakładów amunicyjnych wojsk lądowych (według niemieckiej nomenklatury Heeres-Munitionsanstalt, w skrócie Muna), ale przerwano ją zimą 1941 roku po alianckich lotach zwiadowczych. Miasto zostało wyzwolone 31 stycznia 1945 roku przez oddziały 120 korpusu armijnego 3 armii gwardii 1 Frontu Ukraińskiego (mogiła poległych w walkach znajdowała się na ul. Lipowej róg Starozamkowej skąd zostali ekshumowani w 1949 roku; w miejscu tym stanął Pomnik Wdzięczności).

    Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.Linia kolejowa nr 271 – w całości zelektryfikowana dwutorowa linia kolejowa znaczenia państwowego o długości 164,454 km, łącząca stacje: Wrocław Główny z Poznaniem Głównym. Stanowi element Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T) - magistrali E 59 ujętej w umowie międzynarodowej AGC. Linia kolejowa nr 271 jest obecnie jednym z najintensywniej eksploatowanych odcinków infrastruktury zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe.

    Okres Polski Ludowej[ | edytuj kod]

    Pastorówka z 1. połowy XVIII w. obecnie Muzeum Okręgowe

    Po zakończeniu wojny nastąpiła rozbudowa i przebudowa miasta. Powstało jedno z największych w Europie lotnisk szybowcowych. W czerwcu 1958 roku odbyły się na nim VII Szybowcowe Mistrzostwa Świata, które otworzył ówczesny prezes honorowy Aeroklubu, premier Józef Cyrankiewicz. W 1971 wybudowano nowy dworzec kolejowy i autobusowy, powstało wiele osiedli mieszkaniowych (Osiedla: Grunwald, Sułkowskiego, Przyjaźni, Wieniawa), miasto zyskało szeroką arterię al. Konstytucji 3 Maja która wyprowadziła ruch poza centrum miasta, wybudowano Halę widowiskową Trapez na 800 miejsc, krytą pływalnię Akwawit, ścieżki rowerowe. W latach 1975–1998 Leszno było stolicą województwa leszczyńskiego. 1 sierpnia 1977 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w granice administracyjne miasta włączono część wsi: Gronowo (596 ha) z gminy Lipno, oraz z gminy Święciechowa wsie: Strzyżewice (254 ha) razem z terenami lotniska i grunty należące do wsi Święciechowa (prawie 5 ha) oraz wieś Zaborowo razem z przynależącymi do niej gruntami rolnymi (371 ha). Powierzchnia miasta wzrosła z 1950 do 3176 ha, a liczba mieszkańców z ok. 39 tys. do prawie 44 tys. W okresie PRL-u powstało wiele przedsiębiorstw przemysłowych, co podniosło rangę miasta w skali kraju. Stało się ono także ważnym węzłem tranzytowym, szczególnie w transporcie kolejowym.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna, założona (początkowo jako stowarzyszenie) 24 stycznia 2001 (jako partia pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych i konserwatywno-liberalnych, centroprawicowych i centrowych. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.

    Okres po 1989 roku[ | edytuj kod]

    Od 1 stycznia 1999 roku jest miastem na prawach powiatu grodzkiego. W roku 2016 w Lesznie powstał pierwszy od 40 lat nowy teatr publiczny w Polsce, który otrzymał nazwę Teatr Miejski w Lesznie.

    Kalendarium[ | edytuj kod]

  • 1393 – Pierwsza wzmianka źródłowa o Lesznie
  • 1516 – Do Leszna przybywa pierwsza nieduża grupa Braci Czeskich
  • 1547 – Przywilej lokacyjny dla miasta nadany przez króla Zygmunta Starego
  • 1573 – Działa szkoła przeznaczona dla Braci Czeskich
  • 1606 – Żydzi otrzymują zgodę właściciela miasta na osiedlenie się w Lesznie
  • 1618 – Od 1648, do miasta napływa duża grupa luterańskich rzemieślników, uchodźców ze Śląska
  • 1628 – Miasto przyjmuje kolejnych braci czeskich z J.A. Komeńskim, wybitnym teologiem i pedagogiem na czele
  • 1631 – Przywilej Zygmunta III Wazy zrównujący w prawach Leszno z największymi miastami Polski
  • 1656 – Spalenie miasta w odwet za przyjęcie załogi szwedzkiej podczas Potopu
  • 1707 – Spalenie miasta przez wojska saskie
  • 1738 – Stanisław Leszczyński sprzedaje Leszno Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu
  • 1790 – Wielki pożar miasta, trzeci w tym stuleciu
  • 1793 – W wyniku drugiego zaboru Leszno wcielone do Prus i zdegradowane do roli miasta prowincjonalnego
  • 1815 – Na mocy kongresu wiedeńskiego Leszno znajduje się w Wielkim Księstwie Poznańskim
  • 1856 – Wybudowanie linii kolejowej łączącej Leszno z Poznaniem i Wrocławiem
  • 1886 – Miasto staje się centrum administracyjnym powiatu leszczyńskiego
  • 1920 – Powrót do Polski na mocy traktatu wersalskiego
  • 1939–1945 – II wojna światowa
  • 1945 – utworzenie obozu pracy nr 125 przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego.
  • 1947 – Potyczka żołnierzy polskich i radzieckich na dworcu kolejowym w Lesznie
  • 1975 – Leszno staje się miastem wojewódzkim
  • 1977 – Organizacja centralnych dożynek
  • 1990 – Pierwsze demokratyczne wybory do Rady Miejskiej Leszna
  • 1999 – Polska reforma administracyjna – Leszno miastem powiatowym
  • 2013 – Start usługi Google Street View w Lesznie.
  • 2016 – Otwarcie Teatru Miejskiego w Lesznie.
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – najstarszy i największy Kościół ewangelicki (protestancki) w Polsce, kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.Jan Amos Komenský, Jan Amos Komeński, Comenius, Komeniusz (ur. 28 marca 1592 w Nivnicach, zm. 15 listopada 1670 w Amsterdamie) – czeski pedagog, filozof, reformator i myśliciel protestancki, senior generalny braci czeskich w latach 1648–1670.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]




    Warto wiedzieć że... beta

    Santiago de Compostela (galicyjska wymowa: [saŋtiˈaɣo ðe komposˈtɛla], hiszpańska wymowa: [sanˈtjaɣo ðe komposˈtela]) – miasto w północno-zachodniej Hiszpanii, w prowincji A Coruña, stolica regionu Galicja. Położone na zachodnim pogórzu Gór Kantabryjskich, ok. 35 km od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego. W mieście znajduje się stacja kolejowa Santiago de Compostela. Przemysł lekki i rzemiosło artystyczne, ośrodek handlowy, turystyczny i pielgrzymkowy.
    Linia kolejowa nr 14 Łódź Kaliska – Tuplice – częściowo zelektryfikowana, jedno- i dwutorowa linia kolejowa o długości 388,577 km.
    Zygmunt Gloger herbu Prus II, pseud. Pruski, Prus, Ziemianin, Sąsiad, Hreczkosiej (ur. 3 listopada 1845 w Tyborach-Kamiance, zm. 16 sierpnia 1910 w Warszawie) – polski historyk, archeolog, etnograf, folklorysta, krajoznawca.
    Wałbrzyska Specjalna Strefa Ekonomiczna „INVEST-PARK” – specjalna strefa ekonomiczna ustanowiona została rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 kwietnia 1997 i będzie funkcjonować do końca 2020 roku. Obejmuje 41 podstref położonych w czterech województwach południowo-zachodniej Polski. Zajmują one łącznie powierzchnię 2212,23 ha.
    Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.
    Powstanie wielkopolskie 1806 roku – jedno z trzech, obok powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919 i powstania sejneńskiego z 1919 r. zakończonych pełnym sukcesem powstań w historii Polski.
    Teatr Miejski w Lesznie – samorządowa instytucja kultury, teatr działający w Lesznie. Powstał 1 kwietnia 2016 jako pierwszy od 40 lat nowy publiczny teatr w Polsce; tym samym miasto stało się najmniejszym ośrodkiem miejskim posiadającym stałą scenę repertuarową w kraju.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.105 sek.