Leon Weliczker Wells

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Leon Weliczker Wells (ur. 10 marca 1925 w Stojanowie koło Radziechowa, zm. 19 grudnia 2009 w Fort Lee, New Jersey) – amerykański inżynier żydowskiego pochodzenia. W latach 1942-1944 więzień Obozu Janowskiego we Lwowie, zatrudniony w ramach Sonderkommando 1005 przy odkopywaniu i paleniu zwłok ofiar zbrodni hitlerowskich.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Ojciec Leona Weliczkera był kupcem drzewnym w Stojanowie, w roku 1936 przeniósł się z rodziną do Lwowa. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się na terenie przyłączonym do Ukraińskiej SSR i został jako kapitalista wywłaszczony.

W czerwcu 1941 Leon Weliczker i jego siostra starali się uzyskać skierowanie na studia w Moskwie na Uniwersytecie Moskiewskim im. M. Łomonosowa, lecz wskutek wkroczenia wojsk hitlerowskich zamiar nie został zrealizowany. Rodzina Weliczkerów została uwięziona w lwowskim getcie. Leon Weliczker został uwięziony w Obozie Janowskim i w czerwcu 1942 z trudem uniknął śmierci. Udało mu się uciec i do grudnia 1942 ukrywał się w Stojanowie i Radziechowie, lecz ponownie znalazł się w lwowskim getcie. W czerwcu 1943 został przydzielony do oddziału, zajmującego się odkopywaniem i paleniem ofiar zbrodni hitlerowskich. Oddział pracował również w Bóbrce, Brzuchowicach, Pustomytach i Jaworowie. Jednym z zadań oddziału było odkopanie i spalenie ciał profesorów lwowskich zamordowanych na początku lipca 1941.

Stojanów (ukr. Стоянів) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w obwodzie lwowskim (rejon radziechowski). Liczy niecałe 3000 mieszkańców.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

Leon Weliczker prowadził potajemnie dziennik, który przetrwał czasy okupacji. 19 listopada 1943 doszło do masowej ucieczki więźniów, z których większość została jednak schwytana i zamordowana. Weliczker ukrył się w zagrodzie polskiego chłopa w piwnicy wraz z 16 innymi Żydami. Cała jego rodzina zginęła z rąk hitlerowców.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.

Po wkroczeniu do Lwowa Armii Czerwonej Weliczker pracował jako zaopatrzeniowiec w zarządzie kolei.

Jako repatriant znalazł się na Śląsku. Rozpoczął studia na Politechnice Śląskiej w Gliwicach.

Po Pogromie kieleckim 1946 wyjechał do amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec i kontynuował studia na Politechnice w Monachium.

W czerwcu 1947 udało mu się przy współudziale byłych więźniów Maksa Hoeniga i Dawida Manucewicza doprowadzić do uwięzienia i przekazania Polsce Hauptscharführera Johanna Raucha, który został skazany w Krakowie 24 czerwca 1949 na karę śmierci.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Pustomyty (ukr. Пустомити) - miasto na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie lwowskim. Do 17 września 1939 w województwie lwowskim w Polsce. 9,3 tys. mieszkańców (szacunek na 2006), przemysł materiałów budowlanych i drogowych. Lokowane w roku 1410, ośrodek sanatoryjno-wypoczynkowy do roku 1914.

Leon Weliczker zeznawał też na procesie zbrodniarzy hitlerowskich w Norymberdze. W roku 1949 uzyskał w Monachium dyplom doktorski w dziedzinie nauk inżynierskich i wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Do roku 1953 był asystentem na uniwersytecie nowojorskim, później pracował w firmach prywatnych. Do swojego nazwiska dodał człon „Wells”.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

1 i 2 maja 1961 zeznawał w Jerozolimie w procesie Adolfa Eichmanna.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Leon Weliczker: Brygada śmierci : (Sonderkommando 1005) : pamiętnik, Lublin : Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN", 2012, ​ISBN 978-83-6106430-5
  • Adolf Otto Eichmann (ur. 19 marca 1906 w Solingen, zm. 31 maja 1962 w Ramli) – niemiecki funkcjonariusz nazistowski, ludobójca, zbrodniarz wojenny. Główny koordynator i wykonawca planu Ostatecznego Rozwiązania Kwestii Żydowskiej. Członek organizacji uznanych po wojnie za przestępcze: SS (Drużyna Ochronna), SD (Służba Bezpieczeństwa), Gestapo (Tajna Policja Państwowa).) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad rzeką Kłodnicą.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Akcja 1005 (Aktion 1005, Sonderkommando 1005) - nazwa akcji przeprowadzonej przez hitlerowskie Niemcy podczas II wojny światowej, w celu zatarcia zbrodni popełnionych przez nazistów we wschodniej Europie. Została ona przeprowadzona przez ekshumację i spalenie tysięcy ciał ofiar polityki eksterminacyjnej III Rzeszy.
    Bóbrka (ukr. Бібрка) – miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim. Bóbrka leży ok. 20 km na zachód od Przemyślan i ok. 30 km na południowy wschód od Lwowa.
    Politechnika Śląska – publiczna wyższa uczelnia techniczna w Gliwicach. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities z lipca 2013 opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 7. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 1083. pośród wszystkich typów uczelni. W edycji 2013 rankingu szkół wyższych Perspektyw Politechnika Śląska zajęła 5. miejsce wśród uczelni technicznych w Polsce oraz 18. miejsce spośród wszystkich uczelni akademickich w Polsce.
    Johann Rauch (ur. 19 czerwca 1917, zm. 17 listopada 1949) – zbrodniarz hitlerowski, esesman, członek załogi niemieckiego obozu zagłady Janowska.
    Jaworów (ukr. Яворів, Jaworiw, ros. Яворов, Jaworow) – miasto w obwodzie lwowskim, rejonie jaworowskim Ukrainy, na zachód od Lwowa; na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Szkło (dopływ Sanu); siedziba władz rejonowych. Około 13 tys. mieszkańców.
    Brzuchowice (ukr. Брюховичі) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szewczenkowskim Lwowa, 7 km na północny zachód od Śródmieścia; do 1945 w Polsce, w województwie lwowskim, w powiecie lwowskim, siedziba gminy Brzuchowice; stacja kolejowa, letnisko.

    Reklama