• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Leon Kuraś

    Przeczytaj także...
    Legionowo – miasto powiatowe w województwie mazowieckim, położone w Kotlinie Warszawskiej, w odległości ok. 22 km na północ od centrum stolicy. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975–1998 należało administracyjnie do województwa stołecznego warszawskiego.Garwolin – gmina miejska w województwie mazowieckim położone nad rzeką Wilgą, siedziba władz gminy wiejskiej Garwolin i powiatu garwolińskiego przy skrzyżowaniu dróg S17E372 z 76.
    Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.

    Leon Kuraś (zm. 1943) – jeden z głównych bohaterów polskiego serialu telewizyjnego pt. Polskie drogi z 1976 w reżyserii Janusza Morgensterna. W rolę Leona Kurasia wcielił się Kazimierz Kaczor.

    Pochodzi z Pomorza. Ma żonę. W chwili rozpoczęcia akcji serialu Kuraś jest kapralem i bierze udział w kampanii wrześniowej. Jest połowa września 1939. Jego przełożonym jest podchorąży rezerwy Władysław Niwiński, dowódca w plutonie kawalerii. Otrzymuje on rozkaz wykonania misji specjalnej - konwojowania dyrektora Gozdalskiego z jego ładunkiem do Krzemieńca. Podczas nalotu Luftwaffe we dworze ginie kapitan Tadeusz Miszczyk (przewoził ważne dokumenty – kasetę pancerną z aktami zawierającymi dane personalne ważnych polskich urzędników i mundurowych). Wojskowy zostaje pochowany przy dworze wraz z innymi ofiarami, a kaseta z dokumentami jest ukryta w starej studni. Kuraś jest głównym współpracownikiem Niwińskiego w kolejnych działaniach września 1939 i dalszych wojennych losach.

    Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 763 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.Trumna – skrzynia drewniana lub metalowa, często wykładana materiałem i koronkami, służąca do pochówku zmarłych ludzi.

    Po dwóch tygodniach tułaczki dociera z Niwińskim do wsi Owczary przy granicy ze Słowacją i Węgrami. Zatrzymują się u miejscowego księdza. Niwiński planuje wtedy przedostać się do Francji, a Kuraś chce zostać w Polsce. Tuż przed wyruszeniem podchorążego okazuje się, że do wsi wjeżdżają Niemcy. Mimo szybkiego przebrania się w kościele, obaj zostają zdemaskowani i aresztowani (Leon symulował spowiednika, a Władysław penitenta). Następnie Kuraś porozumiewa się w języku niemieckim z konwojentami. Okazuje się, że jeden z nich, feldfebel, na stałe mieszka w Schneidemühl, a Kuraś pochodzi z niedalekiego Świerkowa. Leon przekupuje go banknotami (wcześniej przewożonymi przez konwojowanego dyrektora Gozdalskiego), które zachował przed spaleniem. Dzięki temu uwalnia siebie, Niwińskiego i majora Linowskiego. Później, w czasie postoju na dworcu spontanicznie próbuje wspomóc aresztowanych żołnierzy przebywającym w wagonach, lecz siłą zostaje przez zabrany Niemców razem z nimi.

    Stalag (niem. skrót od Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere) – w czasie II wojny światowej niemiecki obóz jeniecki dla szeregowców i podoficerów. Oddzielną kategorię stanowiły obozy Stalag Luft (Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige) pod zarządem Luftwaffe, przeznaczone dla lotników wszelkich stopni oraz Marlag (Kriegsmarine-Kriegsgefangenen-Mannschaftsstammlager) przeznaczone dla podoficerów i szeregowych marynarki wojennej.Pluton − pododdział w składzie 2-5 drużyn, działonów, sekcji lub załóg wozów bojowych. Występuje we wszystkich rodzajach wojsk. Wchodzi najczęściej w skład kompanii, baterii albo szwadronu. Niekiedy występuje samodzielnie na szczeblu batalionu (dywizjonu) lub pułku.

    W odcinku 3 postać Kurasia nie pojawia się. W dalszym czasie wraz z żołnierzami przebywa w stalagu jenieckim. Tam rozpoznaje go Bugajczyk, były kierowca kapitana Tadeusza Miszczyka. Ponadto poznaje pochodzącego ze Lwowa Adaśka Horoszewskiego, a po tym jak umiera jego przyjaciel, Miećko Susłyk, Kuraś obmyśla plan przejęcia jego tożsamości, co w razie ucieczki z obozu zniweczy poszukiwania jego osoby przez Niemców. Trójka pracuje w młynie i planuje ucieczkę poprzez ubojnię (co finalnie udaje się Kurasiowi i Horoszewskiemu, zaś w stalagu pozostaje Bugajczyk). Tymczasem szef Abwehry, major Heynckess, poszukując Miszczyka, wysyła do stalagu konfidenta Henryka Gorączkę, który ma dotrzeć do Bugajczyka (nawiązuje z nim kontakt). Następnie jeńcy są wywożeni ciężarówkami do pracy, zaś Gorączko w obawie rozstrzelania dekonspiruje się i jego misja się kończy. Po ucieczce z obozu Kuraś powraca do żony, gdzie w Dirschau przyjeżdża do niego Niwiński. Leon pracuje jako szklarz i zatrudnia Władysława u siebie (przybywający do niego Niwiński zastaje szyld z napisem: Pferdetransport. Inhaber L. Kurasch; tłum: Transport konny. Właściciel L. Kurasch. Odbywa się wesele siostry Leona, w trakcie którego władze niemieckie powiadamiają o ich przymusowym przesiedleniu do Generalnego Gubernatorstwa. Wagon z przesiedleńcami dociera do granicy GG i jego pasażerowie dowiadują się o ataku Niemiec na Norwegię (10 kwietnia 1940). Następnie zatrzymują się u brata Urszuli Kurasiowej, Bolesława Olczaka w Legionowie i docierają do Warszawy.

    Penitent (łac. paenitens – pokutujący) – w Kościele katolickim osoba przystępująca do sakramentu pokuty (spowiedzi).Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Rok po rozpoczęciu wojny, jesienią 1940 Kuraś wraz z Niwińskim prowadzą handel i szmugiel. Oficjalnie wchodzi w spółkę z Franciszkiem Bolkowskim i prowadzi z nim zakład pogrzebowy. W tej działalności przewozi mięso samochodem-karawanem, a umożliwiają mu to wystawione fałszywe akty zgonu. Poza tym handluje też dolarami i złotem z oficerem niemieckim Grolnitzem. Następnie w łapance zostaje aresztowany Niwiński, a Niemcy zwalniają go po tym, jak Kuraś poprzez Grolnitza przekazuje łapówkę celem wykupienia wolności przyjaciela. W tym celu Leon przeznacza cały swój majątek i przez to traci udział w spółce pogrzebowej z Bolkowskim (nieświadomy tego Władysław przypisuje odzyskanie wolności swoim ówczesnym "mocnym papierom").

    Podchorąży – tytuł wojskowy kandydata na oficera zawodowego lub rezerwy (tradycyjnie tytuł ten jest używany także w innych służbach mundurowych, np. w straży pożarnej).Pochówek (grzebanie umarłych) – pochowanie zmarłego w różnych kulturach i okresach historycznych przybierało rozmaite formy. Nazwa pochówek związana jest z miejscem w odróżnieniu od pogrzebu z którym związany jest obyczaj, obrzęd.

    Na przełomie 1940/1941 Kuraś rozpoczyna prowadzenie nowego interesu - pralni chemicznej. Latem 1941 jego pomocnikiem zostaje ponownie Niwiński (z tego faktu niezadowolona jest żona Leona, Urszula). Przypadkiem z usług pralni korzysta Maryla Miszczykowa, wdowa po kapitanie z września 1939. 14 czerwca 1941 mija ósma rocznica urodzin Bożenki, zmarłego dziecka Kurasiów. W tym czasie w ciążę zachodzi Urszula Kuraś. Do Warszawy przybywa Bugajczyk, a Kuraś przyjmuje go do pracy w swojej pralni. Aresztowany zostaje przyjaciel Kurasia, Adaśko Horoszewski (pracownik cukierni konfidenta Henryka Gorączki, na zlecenie Abwehry usiłującego odszukać Tadeusza Miszczyka) i następnie ginie z rozkazu Kliefhorna. Niwiński z Bugajczykiem i Kurasiem osobiście udają się do Gorączki, jednak ten ucieka, po czym osaczony popełnia samobójstwo. Jesienią 1941 żona Kurasia, Urszula jest w ciąży. Podczas naprawy rezerwuaru w toalecie mieszkania Kurasiów dozorca Dziuba odkrywa ukryty pistolet, zaś wystraszona tym faktem Urszula przeżywa poronienie i traci dziecko (w międzyczasie w złości każe mężowi zwolnić z pracy Władka i Bugajczyka, gdyż obwinia ich o pojawiające się kłopoty). Żyd Sommer przyprowadza rodzinie Szczubełków swoją wnuczkę Noemi, której życie chce uratować. Przebywający tam wówczas Leon decyduje się przyjąć dziewczynkę. Nadaje jej tożsamość Bożenki Urszuli Kuraś, czyli jego zmarłej córki, a tym samym przyznaje jej prawdziwą metrykę chrztu z parafii św. Piotra i Pawła w przedwojennym Tczewie. Małżonka Kurasia, dowiadując się o tym, wyprowadza się od męża. Dodatkowo z pralni odchodzi i wyjeżdża Władysław, którego Urszula nie toleruje. Czas do 24 grudnia 1941 Leon spędza z Bożenką, a w trakcie Wigilii Bożego Narodzenia do domu wraca żona Urszula.

    Kampania norweska – działania wojenne wojsk norweskich, francuskich, brytyjskich i polskich, przeciw inwazji niemieckiej pod kryptonimem Operacja Weserübung. Kryptonim ten obejmował atak Kriegsmarine oraz innych wojsk Wehrmachtu na Danię i Norwegię w czasie II wojny światowej. Atak rozpoczął się 9 kwietnia 1940 i oznaczał faktyczny koniec dziwnej wojny na Zachodzie.Zamojszczyzna – region geograficzny w południowo-wschodniej Polsce, w południowej części województwa lubelskiego, w okolicach Zamościa.

    Na wiosnę 1942 Władysław ponownie pracuje w pralni Kurasia, który jest szantażowany w sprawie Bożenki przez mieszkańca Tczewa i płaci mu kwoty haraczu. Jesienią 1942 Kuraś przyjeżdża z Bugajczykiem na Zamojszczyznę, gdzie trwają akcje wysiedleńcze i pacyfikacyjne. Prowadzi tam interesy handlowe m.in z Niemcem Thomanckiem, sprzedając mu mięso i przekazując w rozliczeniu karbid. Odwiedza też Ochronkę SS sióstr Szarytek, gdzie wcześniej ze względów bezpieczeństwa umieścił córkę Bożenkę. Okazuje się, że po posiedzeniu niemieckiej komisji, dziecko zostało wywiezione, prawdopodobnie do Niemiec. Kuraś desperacko zaczyna szukać dziewczynki (pozostają po niej jej rzeczy, w tym skrzypce, na których grała). We wsi Nalepy po długiej przerwie spotyka Władysława, działającego w oddziale Gwardii Ludowej. Następnie ostrzega Władka i oddział GL, że Niemcy planują wysiedlenie wsi Nalepy, zaś Władek prosi go o przysługę w postaci wywiezienia stamtąd jego chorej partnerki, Marty. W styczniu 1943 Kuraś nie ustaje w poszukiwaniach Bożenki, a nerwowa atmosfera udziela się w sprzeczce z żoną. Po sprawdzeniu dworca Warszawa Wschodnia, wybiera się z Bugajczykiem do Garwolina. Tam istotnie stoi zatrzymany pociąg z przetrzymywanymi dziećmi, jednak po przekupieniu strażnika Kuraś nie odnajduje córki w wagonie. W akcie ratowania uwięzionych w nim całej grupy dzieci, daje drugą łapówkę, dzięki czemu okoliczni mieszkańcy mogą je zabrać.

    Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.Pociąg – w transporcie kolejowym skład sprzęgniętych ze sobą wagonów lub innych pojazdów kolejowych (w odpowiedniej konfiguracji mogą to być wagon, człony zestawu trakcyjnego, zespół trakcyjny, wagon silnikowy albo sama lokomotywa) połączonych z co najmniej jedną czynną lokomotywą albo mających samodzielny napęd, osygnalizowany zgodnie z przepisami, odpowiednio wyposażony (obsługa, materiały eksploatacyjne), przygotowany do drogi albo będący w drodze. Podstawowym przeznaczeniem pociągu jest zaspokajanie potrzeb przewozowych polegających na przemieszczaniu osób i towarów.

    Na początku 1943 Kuraś nadal nie ustaje w poszukiwaniu Bożenki i jest coraz bardziej załamany. Spotyka się z Niemcami, którym wręcza szereg łapówek, lecz nie przynosi to efektu. W rozmowie z Władysławem dochodzi do sprzeczki, podczas której wreszcie wyjawia mu, że to on wykupił go z Pawiaka w 1940. Kuraś szuka informacji w kasynie rozmawiając z Scharführerem Emilem Michankiem, który tuż po tym zostaje zamordowany, a Kuraś, jako osoba widziana z nim ostatnio, jest aresztowany pod zarzutem zabójstwa. Śledczy wiedzą, że szuka informacji o córce i proponują mu pomoc w jej znalezieniu w zamian za udzielenie danych o Niwińskim. Leon jest nieugięty i za to spotykają go ciężkie tortury. W tym czasie gestapo nachodzi żonę Kurasia i zostawia jej zakrwawioną podczas przesłuchania koszulę Leona, próbując pod presją uzyskać od niej dane o Niwińskim. Urszula nie zdradza miejsca zamieszkania Niwińskiego, a nazajutrz na obwieszczeniu ulicznym widzi nazwisko męża, jako przewidzianego do ułaskawienia (prócz niego także Piotr "Lopez" Widymski, szewc Stanisława Drabik i mecenas Stefan Kozakiewicz). Mimo tego grupa więźniów z Leonem Kurasiem zostaje rozstrzelana przez Niemców w opuszczonej hali. Na drugi dzień grupa z GL (przed ostatecznym wyjazdem z Warszawy) pod osłoną nocy zamierza dokonać ekshumacji ofiar egzekucji i sprawić im godny pochówek. Początkowo nieprzewidziany do akcji Niwiński zgłasza się do niej. Tymczasem inicjatorów zdradza producent zamówionych trumien, który informuje Niemców o planowanym pomyśle Polaków, co umożliwia zasadzkę. Na cmentarzu dochodzi do strzelaniny, w wyniku której giną jej uczestnicy, a wśród nich Johann Heimann ze strony niemieckiej i Władysław Niwiński.

    Skrzypce – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych. Obecnie skrzypce są najmniejszym instrumentem z tej grupy, zarazem charakteryzują się najwyższym strojem.Wigilia Bożego Narodzenia (wieczerza wigilijna, wieczór wigilijny, niekiedy także gwiazdka) (z łac. vigilia - czuwanie, straż; vigilare - czuwać) – w tradycji chrześcijańskiej dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia, kończący okres adwentu.

    Przypisy

    1. "Polskie drogi"; odcinek 1: "Misja specjalna"
    2. "Polskie drogi"; odcinek 2: "Obywatele GG"
    3. "Polskie drogi"; odcinek 3: "Najspokojniejsze miejsce na świecie"
    4. "Polskie drogi"; odcinek 4: "Na tropie"
    5. "Polskie drogi"; odcinek 5: "Lekcja geografii"
    6. "Polskie drogi"; odcinek 6: "Rocznica"
    7. "Polskie drogi"; odcinek 7: "Lekcja poloneza"
    8. "Polskie drogi"; odcinek 8: "Bez przydziału"
    9. "Polskie drogi"; odcinek 9: "Do broni"
    10. "Polskie drogi"; odcinek 10: "Himmlerland"
    11. "Polskie drogi"; odcinek 11: "W obronie własnej"
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Gwardia Ludowa, GL – organizacja zbrojna PPR utworzona 28 marca 1942 (decyzja antydatowana na 6 stycznia 1942). Jednolitą ogólnopolską nazwę przyjęto w marcu 1942. Nieznana jest dokładna liczba żołnierzy GL. Początkowo zamiast polskiego godła, żołnierze GL nosili na czapkach czerwony trójkąt z napisem "GL" – dopiero w późniejszym czasie znakiem tej formacji stał się piastowski orzeł, a nieoficjalnym hymnem "Marsz Gwardii Ludowej". Organem prasowym GL było pismo "Gwardzista".Wagon – pojazd szynowy służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym. Wagon porusza się po torze lub linie (kolej linowa).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zamojszczyzna (1942-1943) – niemieckie akcje wysiedleńcze i pacyfikacyjne przeprowadzone na Zamojszczyźnie w Generalnym Gubernatorstwie, w okresie od listopada 1942 do sierpnia 1943, w ramach Generalnego Planu Wschodniego. Akcja objęła łącznie 100-110 000 wysiedlonych Polaków, w tym 30 000 dzieci (rabunek dzieci), w których miejsce władze III Rzeszy zamierzały osiedlić 60 000 kolonistów niemieckich przesiedlonych z Besarabii, Ukrainy, Bośni, Serbii, Słowenii, ZSRR oraz terytorium okupowanej Polski.
    Owczary (d. Rychwałd do 1946) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.
    Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.
    Warszawa Wschodnia Osobowa (znana jako Dworzec Wschodni) – jeden z ważniejszych warszawskich dworców kolejowych, położony na warszawskiej linii średnicowej.
    Spowiednik – w Kościele katolickim kapłan (biskup lub prezbiter), który ma prawo spowiadania, a więc udzielania sakramentu pokuty. Musi więc posiadać ważnie przyjęte święcenia (nie wystarczą święcenia diakonatu), a nadto być upoważnionym do sprawowania tego sakramentu. W pewnych sytuacjach może być tego prawa pozbawiony przez kompetentną władzę kościelną, a wtedy nie może w sposób ważny spowiadać (z wyjątkiem niebezpieczeństwa śmierci).
    Luftwaffe (pol. broń powietrzna) – Siły Powietrzne III Rzeszy (1933-1945), powołane 26 lutego 1935 roku rozkazem Hitlera, również oficjalna nazwa powojennych sił powietrznych Republiki Federalnej Niemiec aż do dzisiaj.
    Zakład pogrzebowy – firma świadcząca usługi związane z pochówkiem zmarłych. Kompleksowe usługi zakładu pogrzebowego obejmują:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.