• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Leki ototoksyczne



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Oksaliplatyna (łac. oxaliplatinum) – lek cytostatyczny stosowany w chemioterapii nowotworów złośliwych, głównie w leczeniu raka jelita grubego. Oksaliplatyna jest zaliczana do leków alkilujących. Chemicznie jest to związek kompleksowy platyny na II stopniu utlenienia z 1,2-diaminocykloheksanem oraz grupą szczawianową.Lek – każda substancja, niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub syntetycznego), nadająca się do bezpośredniego wprowadzana do organizmu w odpowiedniej postaci farmaceutycznej w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego, lub w celu zapobiegania chorobie, często podawana w ściśle określonej dawce. Lekiem jest substancja modyfikująca procesy fizjologiczne w taki sposób, że hamuje przyczyny lub objawy choroby, lub zapobiega jej rozwojowi. Określenie lek stosuje się też w stosunku do substancji stosowanych w celach diagnostycznych (np. metoklopramid w diagnostyce hiperprolaktynemii) oraz środków modyfikujących nie zmienione chorobowo funkcje organizmu (np. środki antykoncepcyjne).

    Leki ototoksyczne – niejednorodna grupa leków, które podane ogólnie lub miejscowo wywierają niepożądane, toksyczne i uszkadzające działanie na narząd słuchu. Różnią się między sobą pod względem farmakologicznym i wskazań terapeutycznych. Ototoksyczne działanie leków może ujawnić się na każdym odcinku drogi słuchowej, jednak najbardziej podatny na ich toksyczne działanie jest ślimak.

    Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.Makrolidy, antybiotyki makrolidowe – grupa antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym. Nazwa pochodzi od słow makro (duży) i oligo (lakton), ponieważ czasteczki tych antybiotyków mają 12-16 atomowy rdzeń laktonowy. Najstarszym i wzorcowym makrolidem jest erytromycyna.

    Grupy leków ototoksycznych[ | edytuj kod]

    | edytuj kod]

    Ototoksyczność wśród tej grupy leków jest bardzo zróżnicowana. Niektóre leki z tej grupy uszkadzają tylko ślimak, a niektóre narząd równowagi. Najmniejszy odsetek zmian w narządzie słuchu zanotowano u pacjentów stosujących netylmycynę, najbardziej narażeni byli natomiast pacjenci leczeni aminoglikozydami na gruźlicę. Typowy przykład zmian w narządzie słuchu spowodowany aminoglikozydami to obustronny niedosłuch odbiorczy w zakresie wysokich częstotliwości, któremu towarzyszą zaburzenie rozumienia mowy i szumy uszne oraz zaburzenia równowagi. Uszkodzenie słuchu może się pogłębiać, obejmując także niższe częstotliwości i prowadzić do głuchoty. Niedosłuch staje się dla chorego zauważalny po 2 tygodniach terapii. Rokowanie jest zwykle złe. Zróżnicowanie ototoksycznego działania aminoglikozydów:

    Amikacyna (łac. Amikacinum) – organiczny związek chemiczny z grupy antybiotyków aminoglikozydowych; półsyntetyczna pochodna kanamycyny. Otrzymana po raz pierwszy w 1972 w Bristol-Banyu Research Institute przez zespół japońskich badaczy pod kierownictwem Hirochi Kawaguchi. Charakteryzuje się dość szerokim spektrum bakteriobójczym wobec bakterii Gram-ujemnych, nieaktywna wobec beztlenowców, Pseudomonas cepacia, Stenotrophomonas maltophilia, Flavobacterium.Niedosłuch (łac. hypoacusis) – zaburzenie ze strony narządu słuchu polegające na nieprawidłowym przewodzeniu lub odbiorze dźwięków. Częstość występowania niedosłuchu rośnie z wiekiem:
  • ribostamycyna i daktimycyna - najbardziej „bezpieczne” antybiotyki dla narządu słuchu i równowagi, mające znikome działanie uszkadzające
  • netylmycyna - większa toksyczność dla narządu przedsionkowego niż dla narządu słuchu
  • gentamycyna, tobramycyna - antybiotyki o porównywalnym toksycznym wpływie na narząd słuchu i równowagi
  • amikacyna i kanamycyna - antybiotyki uszkadzające głównie słuch.
  • W przypadku stosowania aminoglikozydów stwierdzono, że dieta ubogobiałkowa oraz stany niedożywienia zwiększają ich ototoksyczność. Ochronne działanie na narząd słuchu ma wysoki poziom glutationu, a wysoki poziom żelaza we krwi sprzyja uszkodzeniu narządu słuchu przez tę grupę antybiotyków. Szczególne ototoksyczne narażenie mają wcześniaki oraz osoby starsze powyżej 65. roku życia.

    Błona bębenkowa (łac. membrana tympani; tympanon - bęben; typto - biję lub myrinx) – błona koloru perłowoszarego oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego. Znajduje się ona w kości skroniowej. Grubość błony bębenkowej wynosi 0,1 mm. Jest kształtu eliptycznego o wymiarach 10-11x9 mm. Barwa prawidłowej błony bębenkowej jest perłowoszara, lekko połyskująca i nieco przezroczysta. U płodu błona bębenkowa jest położona prawie pionowo. Po urodzeniu przyjmuje położenie skośne. Kąt jej nachylenia do płaszczyzny poziomej wynosi 40-60° i jest otwarty ku przodowi (kąt inklinacji), z płaszczyzną pionową tworzy kąt 50° otwarty do tyłu (kąt deklinacji). Składa się ona z 2 części: - część napięta (łac. pars tensa) - większa część błony bębenkowej. Przymocowana jest ona do części bębenkowej kości skroniowej pierścieniem włóknisto-chrząstkowym (łac. anulus fibrocartilagineus);Niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, NSLPZ (ang. Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs, NSAIDs) – to szeroka, niejednorodna grupa leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Ich działanie polega na hamowaniu cyklooksygenazy prostaglandynowej (COX). Nazywane są niesteroidowymi ze względu na strukturę, odmienną od innych leków mających właściwości przeciwzapalne – kortykosteroidów.

    | edytuj kod]

    Diuretyki pętlowe są drugą po aminoglikozydach grupą leków najczęściej wywołującą efekt ototoksyczny. Powodują niedosłuch typu odbiorczego, zwykle odwracalny.

  • furosemid najczęściej wywołuje uszkodzenie błędnika, powodując niedosłuch typu odbiorczego.
  • kwas etakrynowy - po jego zastosowaniu opisywano nawet całkowitą głuchotę.
  • bumetanid - nowszy diuretyk pętlowy. Jego działanie ototoksyczne w porównaniu z wyżej wymienionymi jest mniejsze 6 razy.
  • | edytuj kod]

    Najbardziej ototoksycznie w tej grupie leków działa podawany drogą dożylną laktobionian erytromycyny. Objawy ze strony narządu słuchu to oprócz odbiorczego niedosłuchu obustronnego także uczucie „pełności” w uchu, zawroty głowy i szumy uszne. Objawy te są zwykle odwracalne.

    Choroba Ménière’a (idiopatyczny wodniak błędnika; łac. morbus Ménière, ang. Ménière’s disease) – rzadka choroba (częstość wynosi około 50:100 000 osób), której przyczyną jest nadmierne gromadzenie się i wzrost ciśnienia endolimfy w błędniku. Objawia się układowymi zawrotami głowy, szumem usznym i postępującą utratą słuchu.Erytromycyna (łac. Erythromycinum) – mieszanina organicznych związków chemicznych, antybiotyków z grupy makrolidów właściwych, wytwarzanych przez Streptomyces erythraeus, której głównym składnikiem jest erytromycyna A, oraz erytromycyny B i C (nie więcej niż 5% każdej). Hamują syntezę białka poprzez wiązanie tRNA.

    | edytuj kod]

    Ototoksyczność najczęściej dotyczy przewlekłego stosowania pochodnych kwasu acetylosalicylowego. W jego przypadku także wysokie dawki stosowane podczas terapii kolagenoz czy reumatoidalnego zapalenia stawów mogą spowodować efekt ototoksyczny. Chorzy najczęściej odczuwają uporczywy szum uszny oraz pogorszenie rozumienia mowy. Niedosłuch jest zwykle lekkiego stopnia, odwracalny.

    Chlorochina (łac. Chloroquinum) – lek pierwotniakobójczy, znosi ostry atak malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej; działa także przeciwzapalnie.Szumy uszne, (łac. tinnitus auris) – grupa przykrych doznań dźwiękowych pochodzenia endogennego, które zwykle są objawami drobnych defektów w uchu wewnętrznym. Szumy uszne mają charakter subiektywny, słyszane są tylko przez osobę, u której powodują dyskomfort. Nie pochodzą z otoczenia, jednak może je generować zbyt głośny dźwięk. Odczuwane są w uszach lub w głowie.
  • indometacyna - objawy pod postacią niedosłuchu występują dużo częściej i są bardziej nasilone niż w przypadku pochodnych kwasu acetylosalicylowego.
  • | edytuj kod]

    Ototoksyczność tej grupy leków jest duża. Jednak często w przypadku leczenia nowotworu złośliwego niedosłuch, jak i inne działania niepożądane tej grupy leków schodzą na dalszy plan.

    Choroby tkanki łącznej (ang. Connective tissue disease – CTD) – grupa różnorodnych chorób, w których zmiany patologicznie pierwotnie występują w tkance łącznej. Tkanka łączna to jeden z typów tkanek, który charaktryzuje się obfitą substancją pozakomórkową, która utrzymuje, spaja i ochrania narządy wewnętrzne. Dawna nazwa chorób tkanki łącznej – kolagenozy sugerowała, że choroby te dotyczą tylko kolagenu, natomiast w rzeczywistości obejmują one całą tkankę łączną. Do chorób tkanki łącznej należą:Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
  • cisplatyna - wywołuje niedosłuch typu odbiorczego zarówno u dorosłych, jak i dzieci leczonych z powodu nowotworu złośliwego. Uszkodzenie słuchu dotyczy zarówno komórek słuchowych zewnętrznych, jak i wewnętrznych, a także komórek zwoju spiralnego, prążka naczyniowego i nerwu słuchowego. Innymi objawami są uporczywe szumy uszne, a także bóle uszu. Niedosłuch jedynie w stadium początkowym jest odwracalny.
  • oksaliplatyna - ze wszystkich leków tej grupy posiada najmniejszą zdolność do uszkodzenia narządu słuchu.
  • | edytuj kod]

    Narażenie narządu słuchu jest szczególnie nasilone w przypadku osób starszych podczas długotrwałych kuracji. Objawy w postaci niedosłuchu odbiorczego z towarzyszącymi szumami usznymi przy stosowaniu małych dawek zwykle są odwracalne. Częściej do trwałego uszkodzenia słuchu dochodzi w przypadku stosowania chlorochiny.

    Gentamycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk aminoglikozydowy o działaniu bakteriobójczym, wykazujący działalność jedynie wobec bakterii tlenowych, zwłaszcza pałeczek Gram-ujemnych. Produkt promieniowców z gatunku Micromonospora.Netylmycyna (łac. netilmicinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, bakteriobójczy antybiotyk aminoglikozydowy, pochodna sysomycyny.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Nerw przedsionkowo-ślimakowy, (łac. nervus vestibulocochlearis) – VIII nerw czaszkowy unerwiający ucho wewnętrzne łączący je z mózgowiem. Nerw ten przekazuje informacje słuchowe ze ślimaka i informacje dotyczące przyspieszeń liniowych i kątowych z kanałów półkolistych i łagiewki. Dawniej używana nazwa: nerw statyczno-słuchowy.
    Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.
    Paracenteza, inaczej myringotomia – zabieg laryngologiczny polegający na nakłuciu błony bębenkowej w celu ewakuacji wydzieliny patologicznej z jamy bębenkowej, lub w celach diagnostycznych. Wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym (u dzieci).
    Furosemid (łac. Furosemidum) – organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy należący do grupy diuretyków pętlowych.
    Ucho wewnętrzne (łac. auris interna; błędnik łac. labirynthus – zwany tak z powodu skomplikowanej budowy anatomicznej) – wewnętrzna część ucha. Jest jednym z elementów (receptorem) zmysłu równowagi i zmysłu słuchu.
    Krew (łac. sanguis, stgr. αἷμα, haima) – płyn ustrojowy, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Dziedzina medycyny zajmująca się krwią to hematologia.
    Leki przeciwmalaryczne to grupa leków przeciwpierwotniakowych, stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii. Tradycyjnymi lekami przeciwmalarycznymi są pochodne chinoliny: chlorochina, amodiachina, prymachina. W walce z tą chorobą stosuje się też nowsze, syntetyczne leki należące do następujących grup:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.845 sek.