• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lekcjonarz

    Przeczytaj także...
    Mszał rzymski – najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy. Mszał zawiera wskazówki potrzebne do sprawowania ofiary eucharystycznej oraz dotyczące szczególnych celebracji związanych z poszczególnymi obchodami i okresami roku liturgicznego. Powstał z połączenia następujących ksiąg: sakramentarza, lekcjonarza, graduału i „Ordines Romani”. Męczennik (gr. μάρτυς, mártus, łac. martyr: „świadek” – osoba, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.
    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.

    Lekcjonarz – księga liturgiczna używana w Kościele katolickim. Zawiera czytania biblijne na poszczególne dni roku liturgicznego. Lekcjonarz jako osobną księgę liturgiczną wprowadzono po Soborze Watykańskim II. Przedtem czytania umieszczone były razem z innymi tekstami liturgicznymi w Mszale.

    Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwoma, tj. Mk 4,1-34 oraz Mk 13,1-37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanoniczne) – termin używany w katolicyzmie i prawosławiu na określenie tych spośród ksiąg Pisma Świętego Starego Testamentu funkcjonujących w kanonie tych wyznań, których nie zawiera Biblia hebrajska. Samo określenie deuterokanoniczne nawiązuje do kwestionowania kanoniczności tychże ksiąg w odróżnieniu od ksiąg protokanonicznych, które uznaje za natchnione zarówno judaizm, jak i całe chrześcijaństwo.

    Pierwsze wydanie lekcjonarzy mszalnych w języku polskim ukazało się w 1972 r. 22 października 2015 w sprzedaży pojawiło się drugie wydanie.

    Wydanie pierwsze przeznacza do czytania w niedziele 164 fragmenty zawierające ogółem 5,7% tekstu Starego Testamentu oraz 388 fragmentów zawierających 41,3% tekstu Nowego Testamentu. Lekcjonarz niedzielny nie zawiera cytatów z 13 ksiąg Starego (włącznie z księgami deuterokanonicznymi) oraz 3 ksiąg Nowego Testamentu.

    Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

    Lekcjonarz jako zbiór tekstów biblijnych funkcjonuje także w Kościele ewangelicko-augsburskim, czytania odbywają się w cyklu sześcioletnim.

    Podział[ | edytuj kod]

    Tomy[ | edytuj kod]

    I wydanie[ | edytuj kod]

    Lekcjonarz dzieli się na tomy:

  • Tom I – teksty przewidziane na adwent i okres Narodzenia Pańskiego
  • Tom II – teksty na Wielki Post i okres Wielkanocny
  • Tom III – teksty na Okres zwykły od 1 do 11 tygodnia
  • Tom IV – teksty na Okres zwykły od 12 do 23 tygodnia
  • Tom V – teksty na Okres zwykły od 24 do 34 tygodnia
  • Tom VI – teksty własne i wspólne o świętych (uroczystości, święta i wspomnienia: Najświętszej Maryi Panny i świętych – Apostołów, męczenników, pasterzy, Doktorów Kościoła, dziewic); msze na poświęcenie kościoła.
  • Tom VII – teksty na msze obrzędowe (przy udzielaniu sakramentów), w różnych potrzebach, wotywne;
  • Tom VIII– teksty na msze za zmarłych (pogrzebowe), jest to tak zwany lekcjonarz żałobny
  • Lekcjonarz maryjny – dodatkowy tom lekcjonarza mszalnego do Zbioru Mszy św. o Najświętszej Maryi Pannie
  • II wydanie[ | edytuj kod]

  • Tomy I-VI – tak samo, jak w I wydaniu
  • Tom VII – teksty na msze obrzędowe
  • Tom VIII – teksty na msze w różnych potrzebach i wotywne
  • Tom IX – teksty na msze pogrzebowe i za zmarłych
  • Cykle[ | edytuj kod]

    Czytania w lekcjonarzu są podzielone na cykle:

    Adwent (łac. adventus – przyjście) – w Kościołach chrześcijańskich okres trwający od I nieszporów czwartej z kolei poprzedzającej Święto Bożego Narodzenia niedzieli do 24 grudnia, okres przypominający oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa. Jednocześnie jest to czas poprzedzający pamiątkę pierwszego przyjścia – wcielenia, znanego pod nazwą narodzin Chrystusa.Tytuł doktora w Kościele katolickim określa tych świętych, którzy wnieśli znaczący wkład w pogłębienie zrozumienia misterium Boga i wydatnie powiększyli bogactwo doświadczenia chrześcijańskiego. O ile tytuł ojca Kościoła zarezerwowany jest dla osobistości z jego pierwszych wieków, to tytuł doktora może zostać nadany świętemu z każdej epoki.
  • Czytania niedzielne – cykl trzyletni (A-B-C)
  • Czytania na dni powszednie – cykl dwuletni (I-II)
  • Czytania w dni powszednie Okresu Zwykłego

    Obowiązuje cykl dwuletni, który pozwala określić rok liturgiczny w ten sposób:

  • I – jeśli rok jest nieparzysty (np. 2017)
  • II – jeśli rok jest parzysty (np. 2016)
  • Czytania w niedziele, niektóre uroczystości i święta

    Obowiązuje cykl trzyletni – A, B, C – litera określa rok liturgiczny, rozpoczynający się w I Niedzielę Adwentu. Rok A jest wtedy, gdy reszta z dzielenia numeru roku przez 3 wynosi 1, rok B, gdy wynosi 2, a rok C, gdy wynosi 0.

    Sakrament (łac. sacramentum) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako widzialny znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Na przykład w roku liturgicznym 2017-2018 obowiązują czytania według cyklu A.

    Czytania w ramach poszczególnych cykli: A, B i C, zdeterminowane są przez Ewangelię, z której wybrane fragmenty przeważają w niedziele danego roku liturgicznego. W roku A przeważają fragmenty z Ewangelii Mateusza, w roku B – z Ewangelii Marka, zaś w roku C – z Ewangelii Łukasza.

    Apostoł (gr. apostolos = wysłannik) – nazwa używana w Nowym Testamencie najczęściej na określenie najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego osobiście i „wysłanych” do głoszenia jego nauk. Samo pojęcie występuje też w Nowym Testamencie na określenie innych osób.Psałterz (w średniowiecznej łacinie psalterium od późnogr. psaltērion) – wydana oddzielnie księga zawierająca 150 biblijnych psalmów używana jako modlitewnik, śpiewnik, bądź też przeznaczona do celów liturgicznych w chrześcijaństwie lub judaizmie. Nazwa księgi pochodzi od strunowego szarpanego instrumentu muzycznego posiadającego płaskie pudło rezonansowe, nazywanego w języku greckim psalterium. Niektóre psałterze w wersji Septuaginty jak np. Psałterz synajski zawierają też dodatkowe kantyki znane jako Ody.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Ewangeliarz
  • Psałterz
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Informacje dotyczące drugiego wydania Lekcjonarza mszalnego. [dostęp 2015-11-14].
    2. Henryk Sławiński, Znaczenie lekcjonarza mszalnego w kaznodziejstwie, „Studia Włocławskie” (6, 386-403), 2003, s. 392 [dostęp 2018-10-15].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Czytania mszalne
  • Sobór watykański II – ostatni, jak dotąd, sobór w Kościele katolickim, otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI.Wielki post, w protestantyzmie określany jako czas pasyjny – czas pokuty, przygotowujący do przeżycia najważniejszych dla chrześcijan, świąt wielkanocnych. Obejmuje on okres liturgiczny od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Tradycyjnie wielki post określany bywa jako czterdziestodniowy (łac. Quadragesima).




    Warto wiedzieć że... beta

    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
    Dziewictwo – stan kobiet lub mężczyzn przed podjęciem stosunków seksualnych. Dziewictwo ma dwa aspekty, nie zawsze pokrywające się ze sobą: fizyczny i moralny. W przekonaniach i obyczajach religijnych akcent jest różnie rozłożony, zależnie do religii. Dziewictwo odnoszone jest także do płci męskiej – dawniej, zwłaszcza w języku staropolskim, chłopca w stanie dziewiczym określano mianem prawiczka.
    Stary Testament, Biblia Hebrajska – starsza część Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo z judaizmu. Judaistyczna (a za nią protestancka) wersja obejmuje 39 ksiąg (tylko hebrajskich), katolicka zawiera 46, a prawosławna w sumie 50-53 (księgi hebrajskie i greckie z Septuaginty oraz niekiedy apokryfy).
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Ewangeliarz – w Kościołach chrześcijańskich ozdobna księga liturgiczna zawierająca teksty Ewangelii odczytywane w liturgii.
    Święty (hebr. qodesz lub kodesz oznacza oddzielony) – stosowane przez chrześcijan określenie człowieka w sposób wybitny realizującego określone specyficzne dla nich wartości - często pełniący funkcję wzorca osobowego lub wręcz otaczany kultem. Mianem świętego określa się zazwyczaj męczenników za wiarę, mistyków, ludzi o wielkiej pobożności, często założycieli bractw religijnych i zakonów, ale też filozofów i kapłanów.
    Boże Narodzenie, Narodzenie Pańskie – w tradycji chrześcijańskiej – święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to stała uroczystość liturgiczna przypadająca na 25 grudnia. Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem trzytygodniowego oczekiwania (dokładnie czterech niedziel), zwanego adwentem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.869 sek.