• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Legion Arabski

    Przeczytaj także...
    Mandat Syrii i Libanu to terytorium mandatowe utworzone przez Ligę Narodów po I wojnie światowej, po podziale prowincji pokonanego Imperium Osmańskiego. W ciągu dwóch lat po zakończeniu działań wojennych, co miało miejsce w 1918, Francja i Wielka Brytania dokonały podziału dawnych prowincji osmańskich na Bliskim Wschodzie, na swoje strefy wpływów. Była to realizacja Umowy Sykes- Picot zawartej jeszcze w trakcie wojny, 6 maja 1916. Wielkiej Brytanii przypadły Mezopotamia (Irak) i południowa część Wielkiej Syrii (Palestyna). Francja miała kontrolować część Wielkiej Syrii (konkretnie: dzisiejszy Liban, Syria i turecka prowincja Hatay).Abd Allah ibn Husajn, Abdullah I bin al-Hussein (ur. w lutym 1882 w Mekce, zm. 20 lipca 1951 w Jerozolimie) – emir Emiratu Transjordanii (1921-1946), a następnie król Królestwa Transjordanii (od 1949 Jordańskie Królestwo Haszymidzkie). Pochodził z dynastii Haszymidów.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Legion Arabski (arab. الجيش العربي, Al-Dżejsz al-Arabi) – elitarny związek taktyczny piechoty zmechanizowanej Jordańskich Sił Zbrojnych, który istniał w latach 1920-1956 w Transjordanii, a później w Jordanii.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Samaria (hebr. שומרון, Somaron; arab. سامريّون, Sāmariyyūn ) – kraina historyczna w środkowym Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą. Nazwa określa krainę geograficzną, historyczną i polityczną.

    Przyczyny powstania[ | edytuj kod]

    Po zakończeniu I wojny światowej w 1918 pojawiły się spory w kwestii przyszłości Palestyny. Francja oparła swoje stanowisko na realizacji postanowień tajnej umowy Sykes-Picot z 1916, na mocy której miało powstać wielkie państwo arabsko-muzułmańskie pod nazwą Wielka Syria. Natomiast Wielka Brytania prowadziła co najmniej dwuznaczną politykę lawirując pomiędzy zobowiązaniami uczynionymi Żydom (deklaracja Balfoura) a Arabom. Wobec niemożności szybkiego uregulowania problemu Palestyny, na Bliskim Wschodzie powstały dwa protektoraty:

    Wojna domowa w Mandacie Palestyny – konflikt zbrojny, którego stronami były społeczności żydowska i arabska żyjące w brytyjskim Mandacie Palestyny.Deklaracja Balfoura (ang. The Balfour Declaration) była listem wysłanym 2 listopada 1917 przez brytyjskiego ministra spraw zagranicznych Lorda Arthura Jamesa Balfoura do barona Waltera Rothschilda (przywódcy społeczności żydowskiej w Wielkiej Brytanii), w celu przekazania Syjonistycznej Federacji Wielkiej Brytanii i Irlandii.
  • Protektorat Francuski – obejmujący obszar dzisiejszej Syrii i Libanu oraz
  • Protektorat Brytyjski – obejmujący obszar Palestyny, Transjordanii i Iraku.
  • Arabowie sprzeciwili się tym planom i 7 marca 1920 Fajsal I ogłosił się królem Wielkiej Syrii. Dokonał tego rząd Haszima al-Atasiego, wyłoniony przez syryjski Kongres Narodowy. Tymczasem 19 kwietnia zebrała się w San Remo Naczelna Rada Koalicji. Wielką Brytanię reprezentował George Curzon, a Francję reprezentował Milleard. Obydwa państwa zgodziły się na realizację deklaracji Balfoura, przy czym miały być zagwarantowane wszystkie prawa religijne i obywatelskie Arabów. Umowa ta została włączona do traktatu pokojowego z Turcją. Francji oficjalnie powierzono terytorium Mandatu Syrii i Libanu, co doprowadziło do wojny francusko-syryjskiej. W bitwie pod Majsalun 24 lipca 1920 Francuzi zwyciężyli, a Fajsal musiał uciec z Syrii do Wielkiej Brytanii. Na wieść o tym, Abdullah przegrupował swoje siły z zamiarem wyzwolenia Damaszku. Winston Churchill zaprosił go wówczas na spotkanie i przekonał, aby Abdullah nie atakował brytyjskiego sojusznika – Francji. Churchill przekonał Abdullaha, że siły francuskie są silniejsze od arabskich, a Brytyjczycy nie chcą żadnego konfliktu z Francuzami. Abdullah zgodził się ustąpić. W marcu 1921 na konferencji w Kairze Brytyjczycy podjęli decyzję, że Fajsal będzie rządził w brytyjskim terytorium mandatowym w Iraku, mimo że miejscowa ludność nic bliższego na jego temat nie wiedziała. Utworzenie monarchii w Iraku i wycofanie się z rządów bezpośrednich zdaniem Brytyjczyków miało pomóc w zaprowadzeniu pokoju w tym kraju. Natomiast Abdullaha nagrodzono za jego ustępstwo utworzeniem odrębnego protektoratu, który później stał się osobnym państwem. Z terytorium Mandatu Palestyny wydzielono wówczas 78% obszaru, który był położony na wschód od rzeki Jordan. W listopadzie 1920 przybył tutaj Abdullah, jednak faktyczną władzę sprawował brytyjski kapitan Alex Kirkbride. 1 kwietnia 1921 Abdullah rozpoczął panowanie jako emir Transjordanii. 11 kwietnia utworzył własny rząd. Datę tę uznaje się za powstanie Emiratu Transjordanii.

    Wojska lądowe – rodzaj sił zbrojnych przeznaczony do wykonywania zadań operacyjnych przede wszystkim na obszarach lądowych.Ramallah albo Ram Allah (arab. رام الله, Rām Allāh) - miasto w centralnej Palestynie, ok. 15 km na północ od Jerozolimy. Jedno z największych miast na Zachodnim Brzegu Jordanu i faktyczna stolica Palestyny - siedziba władz Autonomii Palestyńskiej: parlamentu, prezydenta, rządu. Populacja - około 57 tysięcy mieszkańców (łącznie z otaczającymi wioskami i osiedlami - 220 tysięcy).

    Historia[ | edytuj kod]

    W październiku 1920 Brytyjczycy rozpoczęli formowanie arabskich sił zbrojnych, których zadaniem miało być utrzymywanie porządku na terenie Mandatu Palestyny położonym na wschód od rzeki Jordan. Jednostkę nazwano „Siły Mobilne” (ang. Mobile Force). Siłami liczącymi początkowo 150 żołnierzy dowodził kapitan Frederick Peake. Jednostka stacjonowała wówczas w mieście Zarka, a 80% żołnierzy stanowili lokalni Czeczeni.

    Wielka Syria – znana również w historycznym kontekście jako Bilad asz-Szam (arab. بلاد الشام) – irredentystyczny termin określający region historyczny na Bliskim Wschodzie. Składa się on z terenów dzisiejszych państw: Syrii, Libanu, Izraela, Terytoriów Palestyńskich, części Iraku i Jordanii, półwyspu synajskiego i prowincji Hatay w Turcji.Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

    Jednostka bardzo szybko rozrosła się do liczebności tysiąca żołnierzy, z których większość wcześniej służyła w armii osmańskiej. 22 października 1923 została podporządkowana Emiratowi Transjordanii. Dowódcą nadal był Frederick Peake, podlegał już jednak pod emirowi Abdullahowi I. Jednostka otrzymała oficjalną nazwę Arabska Armia (Al-Dżejsz al-Arabi), jednak zawsze była nazywana nazwą pochodzącą z języka angielskiego Legionem Arabskim. Jej dowództwo stanowili brytyjscy oficerowie, a finansowanie pochodziło w większości z Wielkiej Brytanii.

    Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Do pierwszych zadań Legionu Arabskiego było pełnienie obowiązków policyjnych wśród plemion beduińskich Transjordanii. Praktykując stare tradycje, dochodziło między nimi do licznych starć i wzajemnych napadów. Abdullah I postanowił ukrócić te zwyczaje i Legion Arabski siłą zaprowadził porządek. Drugim najważniejszym zadaniem było utrzymywanie bezpieczeństwa ważnego szlaku drogowego Amman-Jerozolima. 1 kwietnia 1926 z Legionu wydzielono 150 żołnierzy, którzy utworzyli jednostkę Transjordańskich Sił Granicznych (Transjordanii Frontier Force). Skupili oni swoją działalność na zapewnieniu bezpieczeństwa komunikacji drogowej w państwie. W owym czasie Legion Arabski został zmniejszony do 900 ludzi, a także pozbawiony artylerii, karabinów maszynowych i środków łączności.

    Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    W 1939 dowództwo nad Legionem przejął brytyjski oficer sir John Bagot Glubb, który w krótkim czasie przekształcił ją w najlepiej wyszkoloną arabską jednostkę wojskową na świecie. Podczas II wojny światowej Legion wszedł w skład brytyjskich sił Habforce, które wzięły udział w wojnie brytyjsko-irackiej (18 kwietnia-30 maja 1941) przeciwko nacjonalistycznemu b. premierowi Iraku Raszidowi Ali Al-Gailani. Po przywróceniu kontroli nad Irakiem, Brytyjczycy przeprowadzili operację Exporter (8 czerwca-14 lipca 1941) przeciwko francuskim rządom Vichy na obszarze Libanu i Syrii. Regiment zmechanizowany Legionu Arabskiego zabezpieczał wówczas granicę Iraku i Transjordanii z Syrią.

    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Sir John Bagot Glubb (ur. 16 kwietnia 1897, zm. 17 marca 1986) – brytyjski wojskowy, generał broni, w latach 1939-1956 dowodził Legionem Arabskim w Królestwie Transjordanii.

    Pod koniec wojny domowej w Mandacie Palestyny Legion Arabski zaangażował się w działania na terenie Palestyny. 13 maja 1948 jordańscy żołnierze zdobyli kibuc Kefar Ecjon. Jordańczycy zabili wszystkich Żydów (ocalały tylko 4 osoby). Zbezczeszczono ciała zabitych, a ocalałych żydowskich żołnierzy gwałcono, po czym okrutnie mordowano. Zginęło około 160 Żydów (w tym także dzieci i kobiety).

    Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.Królestwo Wielkiej Syrii – historyczne państwo na Bliskim Wschodzie, pierwsze nowoczesne państwo arabskie. Jego powstanie zostało proklamowane 8 marca 1920. Utworzenie Wielkiej Syrii nie zostało uznane przez mocarstwa, zaś kres jego istnieniu położyło wkroczenie wojsk francuskich do Damaszku 24 lipca 1920 i ustanowienie mandatu francuskiego zgodnie z postanowieniami konferencji w San Remo opartych z kolei na wcześniejszych ustaleniach umowy Sykes-Picot.

    W owym czasie Legion Arabski liczył 6 tys. żołnierzy, z których wydzielono korpus ekspedycyjny do działań w Palestynie (4,5 tys. żołnierzy) składający się z:

  • 1 Brygada dowodzona przez płk. Goldie
  • 1 Regiment pod dowództwem ppłk. Blackden’a
  • 3 Regiment pod dowództwem ppłk. Newmana
  • 3 Brygada dowodzona przez płk. Ashtona
  • 2 Regiment pod dowództwem mjr. Slade’a
  • 4 Regiment pod dowództwem ppłk. Habes Majali
  • 5 Regiment
  • 6 Regiment
  • Pomimo że naczelne dowództwo Legionu sprawował generał John Bagot Glubb, dowództwo polowe nad działaniami w Palestynie powierzono generałowi Normanowi Lashowi. Legion aktywnie uczestniczył w I wojnie izraelsko-arabskiej. 15 maja 1948 1 Brygada wkroczyła do Samarii i zajęła miasto Nablus. 3 Brygada zajęła pozycje w rejonie Ramallah i prowadziła działania w Jerozolimie i Latrun, blokując konwoje żydowskie do Jerozolimy. W trakcie wojny siły Legionu Arabskiego były zwiększane o jednostki straży granicznej, tak że do końca wojny osiągnęły wielkość około 10 tys. ludzi. Po zakończeniu wojny siły te zabezpieczały granicę o długości prawie 400 km.

    Operacja „Exporter” (operacja syryjsko-libańska) – krótkotrwała kampania wojenna pomiędzy siłami alianckimi (Wielkiej Brytanii i Wolnej Francji) a Francji Vichy na obszarze Libanu i Syrii podczas II wojny światowej, w czerwcu-lipcu 1941.Kefar Ecjon (hebr. כפר עציון; oficjalna pisownia w ang. Kfar Etzion) – kibuc i osiedle żydowskie położone w Samorządzie Regionu Gusz Ecjon, w Dystrykcie Judei i Samarii, w Izraelu. Członek Religijnego Ruchu Kibuców (Ha-Kibbuc ha-Dati).

    W dniu 1 marca 1956 Legion Arabski został przemianowany na Armię Arabską, obecnie Jordańskie Siły Zbrojne.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ilan Pappe: The Making of the Arab-Israeli Conflict, 1947–1951. I. B. Tauris, 1994, s. 3-4.
    2. Zionist Aspirations: Dr Weizmann on the Future of Palestine. „The Times”, s. 15, 1920-05-08. 
    3. Yoav Gelber: Palestine 1948. Brighton: Sussex Academic Press, 2006, s. 96. ISBN 1-84519-075-0.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Amman (arab. عمان) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Amman. Ludność: 2 125 400 mieszkańców (2005), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948–1949 – nazywana przez Izraelczyków wojną o niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות, Milkhemet Ha’atzma’ut) bądź wojną wyzwoleńczą (hebr. מלחמת השחרור, Milkhemet Hashikhrur), przez Arabów natomiast katastrofą (arab. النكبة, an-Nakba). Pierwszy konflikt zbrojny nowożytnego Izraela z jego arabskimi sąsiadami, który zapoczątkował serię wojen izraelsko-arabskich.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Nablus (Nabulus) (arab. نابلس Nāblus) – miasto w Autonomii Palestyńskiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu, w Samarii, na północ od Jerozolimy. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 182 734 mieszkańców.
    Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych.
    Winston Leonard Spencer Churchill KG, OM (ur. 30 listopada 1874 w Blenheim Palace, zm. 24 stycznia 1965 w Londynie) – brytyjski polityk, mówca, strateg, pisarz i historyk, dwukrotny premier Zjednoczonego Królestwa, laureat literackiej Nagrody Nobla, honorowy obywatel Stanów Zjednoczonych. W 2002 w plebiscycie organizowanym przez BBC został uznany najwybitniejszym Brytyjczykiem wszech czasów.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Fajsal ibn al-Husajn ibn Ali al-Haszimi, arab. فيصل بن حسين بن علي الهاشمي (ur. 20 maja 1885 w Mekce albo 20 maja 1883 w Taif, zm. 8 września 1933 w Bernie) – w 1920 przez krótki okres król Syrii, w latach 1921-1933 – Iraku, członek rodu Banu Haszim, wywodzącego swoje pochodzenie od proroka Mahometa. Fajsal popierał ugodę między sunnitami i szyitami na rzecz idei panarabizmu, mającej na celu utworzenie zjednoczonego państwa arabskiego, w skład którego weszłyby, m.in. Irak, Syria, Palestyna. Będąc u władzy unikał faworyzowania jakiejkolwiek grupy etnicznej czy religijnej. Jego aspiracje zderzyły się z planami Francuzów i Brytyjczyków wobec Bliskiego Wschodu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.814 sek.