• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Legenda herbowa

    Przeczytaj także...
    Uszczerbienie (zaprysk, abatement) – wprowadzenie w herbie zmian mających odróżniać go od wersji podstawowej herbu nieuszczerbionego.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Panegiryk (z języka greckiego, ang. "panegyric", niem. "Panegyrikus") – gatunek literatury stosowanej, uroczysty tekst pochwalny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sławiący jakąś osobę, czyn, wydarzenie; pełen przesadnego zachwytu, często o charakterze pochlebczym. W starożytnej Grecji nazwą tą określano mowy wygłaszane na pogrzebach wybitnych osobistości, wodzów i polityków, sławiące ich zasługi obywatelskie i patriotyczne. Powszechny zwłaszcza w XVI – XVIII w. Pisany często przez poetów związanych z dworami królewskimi lub magnackimi. W epoce oświecenia starano się zwalczać panegiryzm. W staropolskiej poezji gatunek uprawiali m.in.: Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, Jan Andrzej Morsztyn, Ignacy Krasicki, Adam Stanisław Naruszewicz, Stanisław Trembecki, Daniel Naborowski.

    Legenda herbowa – oparte na tradycji, często baśniowe czy legendarne wytłumaczenie historii powstania herbu, jego symboliki i nazwy.

    Niekiedy oparta bywa na faktach, jednak najczęściej legendy herbowe bywały upiększane przez panegirycznych heraldyków. W polskiej heraldyce, zwłaszcza w XVIIXVIII w. często wiązano pochodzenie herbów ze starożytnym Rzymem lub Sarmatami.

    Często legendy objaśniały elementy herbu, przypisując ich pochodzenie udostojnieniu lub uszczerbieniu. Niektóre legendarne zasady heraldyczne są uważane powszechnie za reguły heraldyczne – np. wiązanie koloru tarczy herbowej z okolicznościami nabycia herbu. Według tych zasad czerwone pole tarczy oznacza otrzymanie herbu dzięki zasługom krwi przelanej w boju, błękitne ma oznaczać zasługi dyplomatyczne i urzędnicze, a złote – kupno herbu. Krzyż heraldyczny wśród godeł herbu ma oznaczać pochodzenie posiadacza z ochrzczonej rodziny żydowskiej.

    Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).Sarmaci (lub Sauromaci) – nazwa irańskich ludów koczowniczo-pasterskich. Sarmaci byli spokrewnieni ze Scytami, Medami, Partami i Persami.

    Przykłady legend herbowych możemy znaleźć w większości dawnych herbarzy – np. Bartosza Paprockiego "Herbach Rycerstwa Polskiego" czy Kacpra Niesieckiego "Herbarzu Polskim" i w literaturze pięknej, np. w trylogii Henryka Sienkiewicza. Wiele legend herbowych akcentowało wartości patriotyczne i służyło podbudowaniu moralnemu, zwłaszcza w okresie rozbiorów.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.

    Legendy herbowe nie są wyłącznie polską specjalnością, funkcjonują we wszystkich krajach gdzie używane są herby, stanowiąc część folkloru i tradycji historycznej.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bartłomiej (Bartosz) Paprocki, Bartolomej Paprocký herbu Jastrzębiec (ur. ok. 1543 w Paprockiej Woli, w pobliżu Sierpca, zm. 27 grudnia 1614 we Lwowie) – podczaszy dobrzyński, heraldyk polski i czeski (nazywany ojcem heraldyki polskiej i czeskiej), autor wielu herbarzy, pisarz, historyk, poeta i tłumacz, wydał liczne prace heraldyczne, wśród nich słynne „Herby rycerstwa polskiego”. Działał w Czechach i na Morawach na przełomie XVI i XVII wieku. Założył wieś Bartoszowiny w województwie świętokrzyskim.
    Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim Litwos (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905 za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku.
    Kasper Niesiecki (ur. 31 grudnia 1682, zm. 9 lipca 1744 w Krasnymstawie) – polski genealog heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.