• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lawina



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Detektor lawinowy to urządzenie elektroniczne służące do szybkiego lokalizowania zasypanych pod śniegiem (lawiną) turystów. Detektor może pracować w trybie nadawania lub odbioru. Urządzenie powinno być noszone w terenie zagrożonym lawinami przez wszystkich uczestników zespołu wspinaczkowego i nastawione na nadawanie.Odwilż – termin oznaczający okres ocieplenia przychodzący po okresie zamarzania. Skala czasowa odwilży zależy od rozważanych procesów klimatycznych i może trwać od kilku dni do tysięcy lat.
    Lawina śnieżna

    Lawina – gwałtowna utrata stabilności i przemieszczanie się: spadanie, staczanie lub ześlizgiwanie się ze stoku górskiego mas śniegu, lodu, gruntu, materiału skalnego, bądź ich mieszaniny (ruch jednego typu materiału z reguły powoduje ruch innego typu materiału znajdującego się na zboczu). Lawina jest najgwałtowniejszą postacią ruchów masowych i stanowi olbrzymie zagrożenie dla ludzi i ich otoczenia oraz infrastruktury. Występowanie lawin można jednak w pewnym stopniu przewidywać, a moment ich uruchomienia monitorować (np. przy wykorzystaniu geofonów jako systemu wczesnego ostrzegania, przy założeniu, że lawina powstaje w pewnej stałej strefie. Ewentualnie można monitorować szlaki schodzenia lawin, które są definiowane rzeźbą terenu. Jest to powszechna praktyka np. na terenach alpejskich).

    Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.Piarg – rodzaj rumowiska skalnego. Jest to nagromadzenie u podnóża stoku ostrokrawędzistych okruchów skalnych, które odpadły od stromego zbocza górskiego, głównie w wyniku procesów wietrzenia fizycznego. Piargi często występują w postaci stożka piargowego u wylotów żlebu. Słowo piarg pochodzi z gwary podhalańskiej. W taternictwie używa się określenia ruchomy piarg, oznaczającego taki piarg, który podczas chodzenia po nim obsuwa się pod stopami.

    Między cząstkami materiału leżącego na zboczu lub go budującego oraz między materiałem a podłożem działają siły tarcia oraz siły oddziaływania międzycząsteczkowego generalnie określane jako kohezja, które równoważą ciężar tego materiału. Jeśli ta równowaga zostanie zachwiana, np. przez wzrost masy śniegu wskutek opadów lub zmniejszenia siły tarcia (zmiana parametrów wytrzymałościowych niektórych lub wszystkich warstw tworzących dany masyw), następuje osuwanie się, spełzywanie lub spływanie materiału ze zbocza. Gdy zjawiska te mają gwałtowny przebieg (w sensie krótkiego czasu), możemy mówić o lawinie.

    Ruchy masowe (geologiczne ruchy masowe, ruchy grawitacyjne) - ruchy materiału skalnego (w tym osadów, zwietrzelin, a także gleby) skierowane w dół zbocza wywołane siłą ciężkości. W ruchy masowe zaangażowana jest tylko siła grawitacji, tzn. nie obejmują one ruchów spowodowanych prądem wody, ruchem lodowców oraz wiatrem. Ruchy masowe (transport materiału po stoku) odbywają się w zarówno z dużą prędkością, nagle i gwałtownie (np. osuwiska, obrywy), jak również w tempie bardzo wolnym i w sposób trudny do bezpośredniego zaobserwowania (np. spełzywanie).Tarcie (pojęcie fizyczne, jeden z oporów ruchu) to całość zjawisk fizycznych towarzyszących przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych (tarcie zewnętrzne) lub elementów tego samego ciała (tarcie wewnętrzne) i powodujących rozpraszanie energii podczas ruchu.

    Spis treści

  • 1 Rodzaje lawin
  • 2 Czynniki warunkujące powstawanie lawin
  • 3 Przeciwdziałanie skutkom lawin
  • 4 Ratownictwo
  • 5 Słynne historyczne lawiny
  • 6 Zobacz też
  • 7 Linki zewnętrzne
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • Rodzaje lawin[]

  • lawina kamienna – przemieszczająca się po stoku górskim masa okruchów skalnych, kamieni, żwiru itp. powstająca w wyniku obrywu skalnego lub na skutek zaburzenia równowagi piargu w żlebie lub stożku usypiskowym (lawina piargowa);
  • Lawina gruzowa
  • lawina wulkaniczna (inaczej lawina piroklastyczna, lawina gorąca lub strumień (spływ) piroklastyczny) – gwałtownie przemieszczająca się (z prędkością znacznie przekraczającą 100 km/h) po zboczu wulkanu masa okruchów skalnych, świeżo wyrzuconej lawy, popiołu wulkanicznego i gazów wulkanicznych;
  • lawina błotna – gwałtownie przemieszczający się potok błotny;
  • lawina lodowa – przemieszczająca się po zboczu masa lodu
  • lawina śnieżna – oberwanie i przemieszczanie się masy śniegu.
  • lawina pyłowa powstaje po obfitych opadach, tworząc ze świeżego, puszystego śniegu welon pyłu śnieżnego. Porusza się w granicach 200 km/h.
  • deska śnieżna – lawina powstająca w wyniku osunięcia się warstwy świeżego, nie związanego jeszcze z podłożem, śniegu lub w wyniku oderwania się nawisu śnieżnego.
  • lawina gruntowa – powstaje w czasie nagłych odwilży lub opadów deszczu. Poruszająca się masa mokrego śniegu eroduje głęboko podłoże, porywając pokrywę zwietrzelinową i niszcząc roślinność.
  • Lawina mieszana w Tatrach
  • lawina mieszana – lawina powstająca z wymieszanego materiału w postaci: śniegu, lodu, kamieni, gruzu, błota, pni drzew etc. W geologii tego typu lawina nosi nazwę spływu gruzowego.
  • Seria lawin, które zeszły 8 lutego 2010 roku w okolicach przełęczy Salang w Hindukuszu w Afganistanie. Około 35 lawin zasypało 3,5 km drogi, na której znajdowały się setki pojazdów z około 2500 osobami. Lawiny zasypały także wjazdy do tunelu Salang. W lawinie zginęły 172 osoby . Osoby, które pozostały odcięte od drogi wyjścia w tunelu Salang były narażone na mróz oraz dwutlenek węgla wydostający się z aut.Lawina, która zeszła 17 lutego 2010 w pakistańskim dystrykcie Kohistan na wioskę Bagaro Serai. Spowodowała ona śmierć 102 osób, a wiele kolejnych osób zostało rannych.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Konstrukcja zabezpieczająca filary mostu lub innego obiektu hydrotechnicznego przed naporem lodu. Wykonywana z żelbetu, kamieni, drewna w formie ostrosłupa o trójkątnej podstawie. (Wysokość podstawy o największym wymiarze ustawiona jest wzdłuż nurtu rzeki).
    Lawina, która zeszła 16 stycznia 2009 roku w okolicach przełęczy Salang w Hindukuszu w Afganistanie. Lawina zasypała kilkadziesiąt osób i 12 pojazdów przejeżdżających pobliską autostradą. W lawinie zginęło 10 osób. Ratownikom udało się uratować spod śniegu 40 osób, z czego 11 osób zostało rannych. Lawina przysypała również tunel Salang, który łączy Kabul z północą kraju i położony w środkowym Hindukuszu na wysokości 4450 m n.p.m..
    Spełzywanie (pełzanie) to najwolniejsze geologiczne ruchy masowe. Jest to powolne przemieszczanie się wierzchniej warstwy stoku, czasem prawie niezauważalne w początkowym etapie. W zależności od rodzaju materiału na powierzchni, mówimy o spełzywaniu gleby lub spełzywaniu skały. Tempo poruszania się materiału pełzającego jest tym mniejsze, im głębiej się on znajduje; na pewnej głębokości ruch całkowicie ustaje. W rezultacie nie dochodzi do odsłonięć powierzchni podstawy skalnej. Tempo spełzywania jest na tyle niskie i jednostajne, że nie uszkadza pokrywy darniowej terenu. Głównym motorem spełzywania jest odsuwanie się cząstek warstwy powierzchniowej w czasie rozszerzania (np. po nasączeniu wodą) w kierunku prostopadłym do stoku, a następnie pionowe opadanie przy kurczeniu (np. wysychanie). W rezultacie każdy cykl rozszerzanie-kurczenie powoduje drobne przesunięcie cząstek w dół stoku o odległość tym większą, im bliżej powierzchni znajduje się cząstka. Spełzywanie można podzielić na regresywne (postępujące w górę stoku) i progresywne (postępujące w dół stoku).
    Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.
    Geofon – urządzenie wykorzystywane w geofizyce, służące do rejestrowania drgań sejsmicznych i przetwarzania ich na impulsy elektryczne.
    Żleb (kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.
    Nawis śnieżny – nagromadzenie śniegu występującego lokalnie na wierzchołkach i graniach górskich oraz na krawędziach przepaścistych stoków utworzone po ich zawietrznej stronie przez wiatr z zamiecią śnieżną. Zawirowanie powietrza tuż za krawędzią powoduje podcinanie nawisu od dołu, co sprawia, że przyjmuje on formę przewieszoną ponad przepaścią lub stromym stokiem. Nawisy z czasem pękają i niespodziewanie odpadają, mogą w ten sposób powodować lawiny, stanowią więc zagrożenie dla znajdujących się poniżej ludzi.

    Reklama