• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Latowicz



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wojciech Chrzanowski (ur. 14 stycznia 1793 w Biskupicach, zm. 26 lutego 1861 w Paryżu) – polski generał i kartograf, twórca pierwszej mapy ziem polskich w skali 1:300 000.Adam Jerzy Czartoryski książę herbu własnego, pseud.: Toulouzan, (ur. 14 stycznia 1770 w Warszawie, zm. 15 lipca 1861 w Montfermeil) – polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach (1804-1806), wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1831), prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury, odznaczony Orderem Orła Białego (w 1815), wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku.
    Janusz I Starszy, książę mazowiecki, nadaje miastu Latowicz uprawnienia sądownicze prawa chełmińskiego zwolnienia od cła oraz postrzygalnię i wagę (1423 r., dokument przechowywany w AGAD)
    Urząd gminy w Latowiczu – sławny z „Rancza” „Urząd gminy Wilkowyje”
    Charakterystyczny dom przy ul. św. Ducha

    Latowiczwieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, nad rzeką Świder, na południowo-wschodnim krańcu Mazowsza. Siedziba gminy Latowicz. W latach 1423–1869 Latowicz posiadał prawa miejskie. Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, w drugiej połowie XVI wieku położone w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. Do 1954 równoczesna siedziba dwóch wiejskich gmin Latowicz i Wielgolas. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

    Cmentarz żydowski w Latowiczu – kirkut służący niegdyś żydowskiej społeczności zamieszkującej Latowicz. Powstał w XIX wieku. Miał powierzchnię 0,25 ha. Obecnie na nieogrodzonym terenie nie zachował się żaden nagrobek.Mińsk Mazowiecki – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, siedziba powiatu mińskiego i gminy wiejskiej Mińsk Mazowiecki. Według danych z 2011 Mińsk zamieszkiwało 39 499 mieszkańców. Zaliczane do aglomeracji warszawskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

    Historia[ | edytuj kod]

     Zobacz też kategorię: Starostwo niegrodowe latowickie.

    Pierwsze wzmianki o Latowiczu pojawiły się w 1238 r. jako wsi w posiadaniu rodu Powałów. W 1300 r. należał do książąt mazowieckich – Siemowita II i Trojdena. W XI w. założono tu parafię i wzniesiono pierwszy drewniany kościół pw. św. Wawrzyńca.

    Seroczyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Leży na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 802 Mińsk Mazowiecki - Seroczyn oraz nr 803 Siedlce - Stoczek Łukowski. Obok wsi przepływa rzeka Świder. Według danych UG w Wodyniach z listopada 2005 miejscowość liczyła ok. 770 mieszkańców.Akcja Katolicka – ruch katolików świeckich (laikatu), zmierzający do większego nasycenia życia publicznego wartościami chrześcijańskimi. Wywodzi się z katolickich ruchów społecznych XIX w.

    Dnia 4 października 1420 r. Latowicz otrzymał prawa miejskie chełmińskie, a 17 lipca 1423 r. ich potwierdzenie od Janusza I Starszego księcia mazowieckiego. Latowicz otrzymał ławę, urząd burmistrza, sąd miejski, wytyczono obszerny rynek o wymiarach 260x180m, wybudowano ratusz, wagę, postrzygalnię, łaźnię miejską, ustanowiono cotygodniowe targi we czwartki i cztery jarmarki w roku. Mieszczanie zostali zwolnieni z opłat celnych i uposażeni w ziemię – 64½ włók, czyli 1155 ha. Otrzymali także lasy.

    Siemowit (Ziemowit) II (ur. 1283, zm. 18 lutego 1345) – książę warszawski i liwski w latach 1310-1313, od 1313 r. w wyniku nowego podziału objął rządy w księstwie rawskim z Sochaczewem, Zakroczymiem, Gostyninem, Ciechanowem i Wizną, w latach 1336-1340 był regentem w Płocku.Pawiak – nieistniejące obecnie więzienie śledcze w Warszawie, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się jedna z bram wjazdowych), zbudowane w latach 1830−1836 według projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego. W latach okupacji niemieckiej 1939−1944 największe niemieckie więzienie w Generalnym Gubernatorstwie.

    Latowicz otrzymał herb: Baranka Bożego z białą chorągiewką – symbol Zmartwychwstałego Chrystusa. W związku z lokacją miasta, w 1400 r. księżna mazowiecka Anna Konradowa wybudowała nowy, ogromny kościół. Następca księcia Janusza, Bolesław IV, potwierdził w 1434 r. przywilej lokacyjny i przywileje miasta.

    Po wcieleniu Mazowsza do Korony w 1526 r., miasteczko otrzymała królowa Bona, która wybudowała na miejscu dawnej rezydencji książęcej, nowy, drewniany dwór obronny. Latowicz był w jej posiadaniu w latach 1548–1556. Po śmierci Bony należał do jej córki i żony Stefana BatoregoAnny Jagiellonki, a później Konstancji – żony Zygmunta III.

    Janusz I Starszy (warszawski) (ur. ok. 1346, zm. 8 grudnia 1429) – od 1373/1374 r. książę warszawski, od 1381 r. w wyniku podziału książę na Warszawie, Nurze, Łomży, Liwie, Ciechanowie, Wyszogrodzie i Zakroczymiu, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio).Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

    Miasto rozwijało się. W 1565 r. posiadało 265 murowanych domów, brukowane ulice, liczyło 1500 mieszkańców i 102 rzemieślników zorganizowanych w trzy cechy: kuśnierski, szewski i krawiecki. Staw okalający miasto był największy na Mazowszu, na grobli wybudowano dwa młyny.

    W XVII w. w Latowiczu poza kościołem parafialnym były jeszcze trzy inne świątynie: św. Ducha, św. Wawrzyńca i kościółek przyszpitalny św. Ducha. W 1613 r. spłonął kościół parafialny i nowy, drewniany z bloków sosnowych, wybudował ks. Stanisław Falęcki.

    Stoczek Łukowski – miasto w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, nad Świdrem. Według danych z 30 czerwca 2009 roku miasto miało 2718 mieszkańców. Ośrodek usługowy regionu, drobny przemysł, turystyka.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Rozwojowi miasta sprzyjały przywileje: księżnej mazowieckiej Anny z lat: 1508, 1509 i 1532, księcia mazowieckiego Konrada z 3/4 VI 1502 r., a następnie królów: Zygmunta I Starego – 1540 r., Stefana Batorego – 1579 r., Zygmunta III – 1596 i 1599 r., Władysława IV – 1633 r., Jana Kazimierza – 1649 r., Michała Korybuta Wiśniowieckiego – 1670 r., Jana III Sobieskiego – 1678 r., Augusta II – 1725 r., Augusta III – 1744 r. i Stanisława Augusta Poniatowskiego – 1774 r. Łącznie miasto otrzymało 18 przywilejów, na mocy których obdarzane szczególnymi wolnościami i licznymi jarmarkami, mogło się szybko rozwijać. W XVII wieku funkcjonowały: waga, postrzygalnia, łaźnia miejska i topialnia wosku.

    Województwo siedleckie – jedno z 49 województw istniejących w okresie 1975-1998. Zajmowało powierzchnię 8499 km², administracyjnie dzieliło się na 13 miast i 66 gmin. Graniczyło z województwami: ostrołęckim, łomżyńskim, białostockim od północy; z bialskopodlaskim od wschodu; z lubelskim i radomskim od południa i stołecznym warszawskim z zachodu. Na terenie województwa siedleckiego znajdowała się eksklawa województwa warszawskiego – wieś Zabieżki.Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, znajdująca się w większości w woj. mazowieckim; historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237); dzielnica historyczna Polski.

    Latowicz wyniszczyły XVII-wieczne wojny, a głównie potop szwedzki. W 1660 r. w mieście ocalało 18 domów, 100 mieszkańców i 8 rzemieślników. Upadły cotygodniowe targi. Ziemia leżała odłogiem – z 64½ włók uprawiano tylko 18. Kościół i obiekty użyteczności publicznej zostały zniszczone.

    W XVIII w. Latowicz należał do rodziny Czartoryskich: w latach 1733–1771 do księcia Augusta Aleksandra, a następnie w latach 1771–1790 do jego syna Adama Kazimierza. August Aleksander Czartoryski ufundował w latach 1733–1737 nowy kościół pw. św. Walentego. Rozebrano go w 1918 r. W XVIII w. powstały bractwa przykościelne, które prowadziły działalność dobroczynną, ascetyczną i charytatywną.

    Aleksander II Nikołajewicz, ros. Александр II Николаевич (ur. 29 kwietnia 1818 w Moskwie, zm. 13 marca 1881 w Petersburgu) – cesarz Wszechrusi, król Polski i wielki książę Finlandii oraz wielki książę Litwy w latach 1855-1881, syn Mikołaja I (1825-1855) z dynastii Romanowów i Charlotty Hohenzollern (1798-1860), księżniczki pruskiej, która po przejściu na prawosławie przyjęła imię Aleksandra Fiodorowna.August II Mocny, niem. August II der Starke (ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (według kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca Polski z dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

    Miasto powoli rozwijało się. W 1777 r. liczyło 166 domów i blisko 1000 mieszkańców. W Latowiczu stacjonowała chorągiew Kawalerii Narodowej. W wyniku trzeciego rozbioru Polski 24 X 1795 r. Latowicz znalazł się pod zaborem austriackim. Rabunkowa gospodarka zaborcy doprowadziła do spustoszenia. Austriacy wycięli lasy pomiędzy Latowiczem i Oleksianką. Mieszkańcy sami musieli od nowa zalesić lub zadarnić odsłonięte wydmy.

    Józef Pius Dziekoński (ur. 5 maja 1844 w Płocku, zm. 4 lutego 1927 w Warszawie) – architekt i konserwator zabytków, przedstawiciel historyzmu. Pierwszy dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Współzałożyciel Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, od 1893 był współpracownikiem Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    W 1809 r. Latowicz znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego. W 1812 r. przez miasteczko przemaszerowały wojska Napoleona. Podczas powstania listopadowego, 14 II 1831 r. w rejonie rozegrała się bitwa pod Stoczkiem, a w dniach 6–9 IV 1831 r. wojska polskie przemieściły się w rejon Latowicza. Przyjechał sam naczelny wódz gen. Jan Skrzynecki. Stacjonowały tu dwie dywizje i sześć szwadronów. 9 IV w Wielgolesie znajdowała się kwatera główna wojsk powstańczych i stacjonował prezes rządu polskiego książę Adam Czartoryski. Mieszkańcy regionu pomagali wojsku polskiemu i wstępowali w jego szeregi. 9 IV z Latowicza wymaszerowali ze swoimi dywizjami: Wojciech Chrzanowski – do Łukówca i Ignacy Prądzyński – do Wodyń, kierując się na Iganie, gdzie 10 IV 1831 r. została stoczona zwycięska bitwa.

    Anna (ur. ok. 1498, zm. po 26 stycznia 1557 w Jarosławiu) – księżna mazowiecka z dynastii Piastów. Ostatnia przedstawicielka linii Piastów mazowieckich.Ignacy Pantaleon Prądzyński herbu Grzymała (ur. 20 lipca 1792 w Sannikach, zm. 4 sierpnia 1850 na wyspie Helgoland) – generał dywizji Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.

    W latach 1831–1832 stacjonował w miasteczku 23. Oddział Artylerii i Oddział Gwardii Narodowej tzw. ruchomej (20. Pułk Piechoty). Podczas Powstania Styczniowego w regionie działały oddziały ks. Stanisława Brzóski, Marcina Borelowskiego z Siennicy i ppor. Pawła Ługowskiego z Latowicza. Powstańcy stoczyli z Rosjanami bitwy i potyczki: pod Wielgolasem (23 II 1863 r.), pod Kamionką (11 III 1863 r.), pod Łukówcem (15 III 1863 r.), pod Kuflewem (4 IV 1863 r.), pod Waliskami (18 X 1863 r.). Ppor. Paweł Ługowski dowodził dobrze uzbrojonym w broń białą i palną 30-osobowym oddziałem Latowiczan i był jedynym oficerem współpracującym z ks. Brzóską. Z powstańcami współpracował proboszcz latowicki ks. Antoni Stępowski.

    Ranczo Wilkowyje – polski film fabularny z 2007 roku w reżyserii Wojciecha Adamczyka, którego fabuła nawiązuje do serialu telewizyjnego wyprodukowanego przez TVP pt. Ranczo.Powiat miński – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), w aglomeracji warszawskiej, reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Mińsk Mazowiecki.

    Car Aleksander II dnia 1 czerwca 1869 r. za udział Latowiczan w powstaniu odebrał osadzie prawa miejskie. Przyczyniły się też do tego upadek ekonomiczny i działania burmistrzów na szkodę miasta. W 1888 r. został założony nowy cmentarz.

    W dniach 7 i 13 XI 1905 r. miały miejsce w Latowiczu masowe wystąpienia – mieszkańcy domagali się polskiej szkoły. W latach 1899–1911 wybudowano murowany, neogotycki kościół według projektu arch. Józefa Piusa Dziekońskiego, a dzięki staraniom ks. Piotra Godlewskiego i ks. Józefa Rauby. Kościół pw. św. Walentego i św. Trójcy liczy 66 m wysokości i może pomieścić 6 tys. osób. Główny ołtarz wykonany został w 1922 r. dzięki staraniom ks. Stefana Bakalarczyka. Boczne ołtarze pochodzą z poprzedniego kościoła.

    Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.Miasto królewskie – historyczna jednostka osadnicza, miasto zlokalizowane na gruntach należących do króla (królewszczyźnie).

    Ochotnicza Straż Pożarna w Latowiczu została założona 10 I 1909 r. Pod przykrywką działalności pożarniczej, działała Polska Organizacja Wojskowa. Komendantem 20-osobowego oddziału był Kazimierz Mroziński. Strażacy-peowiacy przechodzili szkolenia i doskonalili sprawność, oczekując na sprzyjające warunki, aby wystąpić do walki z zaborcą. W listopadzie 1918 r., rozbroili posterunek żandarmerii niemieckiej, kończąc tym pierwszą wojnę światową w regionie. Po bezkrwawym rozbrojeniu 35 żandarmów, udali się do Seroczyna, gdzie również rozbroili Niemców, a następnie do Stoczka, gdzie doszło do bitwy. Zginął w niej Ignacy Brauliński z Chyżyn. W wojnie polsko-bolszewickiej wzięło udział ok. 40 mieszkańców Latowicza, którzy ochotniczo zaciągali się do armii Piłsudskiego.

    Antoni Anusz (ur. 28 maja 1884 w Latowiczu, zm. 21 grudnia 1935 w Warszawie) – polski polityk, bankowiec i publicysta, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I i II kadencji w latach 1919–1928.Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości, istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Jedyny obóz koncentracyjny, znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945).

    W XX-leciu międzywojennym wybudowano w Latowiczu murowany budynek szkoły podstawowej (w latach 1936–1937) i mleczarnię (1935-1936). Dzięki staraniom wikariusza ks. Walentego Szufladowicza założono elektryczność (1929-1932), wybudowano cegielnie na Piaskach i na Kulaśnicy oraz założono Spółdzielnię Spożywców – późniejszy GS. Działało wiele organizacji społecznych: Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej, Akcja Katolicka, Caritas, ministranci, chór, Ochotnicza Straż Pożarna wraz z orkiestrą, Biel, spółdzielnia mleczarska, koło rolnicze, drużyny harcerskie. Działalność bibliotekarską prowadził Antoni Kuźniarski, który już ok. 1891 r. założył miejscową Bibliotekę Publiczną.

    Województwo mazowieckie – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejąca w latach 1529–1795, tworząca prowincję wielkopolską. Obejmowała powierzchnię 23 200 km². W jego skład wchodziło 10 ziem, tworzących razem 23 powiaty. Siedzibą wojewody był Warszawa. Sejmik generalny obradował w kościele św. Marcina w Warszawie.Trojden I (ur. między 1284 a 1286, zm. 13 marca 1341) – książę czerski od 1310, od 1313 dodatkowo w Warszawie i Liwie, w latach 1336-1340 regent w Płocku.

    W okresie międzywojennym zabudowa Latowicza była drewniana, dość zwarta. Region miał charakter typowo rolniczy, a Latowicz skupiając licznych rzemieślników (szewców, młynarzy, rzeźników, kowali, cieśli, ślusarzy) i sklepy spełniał funkcje usługowe. W strukturze zawodowej mieszkańców Latowicza, 70% stanowili rolnicy, 20% – rzemieślnicy, 10% – wyrobnicy (najemni robotnicy). W Latowiczu były 2 karczmy-restauracje, 5 piekarń, 7 sklepów, 6 wiatraków, 2 młyny motorowe. Duże odpusty i targi słynne były na całą okolicę. Latowicz liczył 2,5 tys. mieszkańców. W Latowiczu zamieszkiwało blisko 50 rodzin żydowskich. Żydzi stanowili blisko 15% mieszkańców miasteczka. W 1932 miejscowy szewc Jan Czerwiński ps. „Gruby Jan” zainicjował powstanie we wsi koła Lewicy Stronnictwa Ludowego i „Wici-Świt”, we wrześniu 1932 zorganizował strajk chłopski.

    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).Anna Jagiellonka (łac. Anna Dei gratia Infans Regni Poloniae; ur. 18 października 1523 w Krakowie, zm. 9 września 1596 w Warszawie) – córka Zygmunta I Starego i Bony Sforzy, od 1575 królowa Polski, w 1576 poślubiła Stefana Batorego, który został iure uxoris królem Polski i sprawował faktyczną władzę; ostatni polski monarcha z dynastii Jagiellonów, bezdzietna, po śmierci męża (1586) doprowadziła do wyboru na króla Polski Zygmunta III Wazy, swojego siostrzeńca.

    Podczas II wojny światowej pierwszy nalot bombowy na Latowicz miał miejsce 8 IX 1939 r. Niemcy zrzucili bomby na kościół. W następnych dniach były kolejne bombardowania i ostrzeliwanie ludności cywilnej z samolotów. Część Latowicza spłonęła. Niemcy wkroczyli do Latowicza 17 IX 1939 r. 14 II 1941 r. Niemcy, mając listę z nazwiskami, aresztowali dziewięciu mieszkańców Latowicza, w tym siedmiu dawnych POW-iaków. Zostali oni przewiezieni na Pawiak i do Oświęcimia, gdzie ośmiu z nich zamordowano. Byli to: Czerniawski Władysław, Dzięcioł Piotr, Dziubacki Feliks, Dziubacki Stanisław, Kaczorek Jan, Mroziński Kazimierz, Nakonieczny Ludwik, Wzorek Bolesław. Niemcy wymordowali wszystkich Żydów w Latowiczu.

    Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, tytularny car Rosji do 1634.Antoni Kuźniarski (ur. 10 maja 1868, zm. 26 grudnia 1945) – polski działacz społeczny, bibliofil, bibliotekarz, z zawodu stolarz, gospodarz małorolny, współzałożyciel i skarbnik Spółdzielni Spożywców, współzałożyciel Ochotniczej Straży Pożarnej w Latowiczu, członek Komitetu Budowy Kościoła w Latowiczu w latach 1899-1911, założyciel pierwszej biblioteki w gminie Latowicz.

    Armia Krajowa prowadziła akcje skierowane przeciwko okupantowi oraz rabusiom i kolaborantom. Ważniejsze akcje przeprowadzone przez AK Ośrodka III Latowicz, to: zniszczenie gorzelni w Kuflewie, rozbicie Arbeitsamtu w Mińsku Maz., wykolejenie pociągów w Zabieżkach i Mrozach, likwidacja wójta gminy Wielgolas i gestapowca Schmidta w Mińsku Mazowieckim. Największą tragedią regionu była „Wielka Wsypa”. Dnia 12 II 1944 r. Niemcy zatrzymali łącznika AK Janka Paruzela w Budach Wielgoleskich. Chłopiec pomimo tortur nikogo nie wydał, ale Niemcy odnaleźli kartę rowerową wystawioną na Z. Żółtka. Następnego dnia aresztowali Zygmunta Żółtka, który chcąc się ratować, podawał nazwiska. Po trzech dniach Niemcy aresztowali ponad 100 osób z powiatu mińskiego. Byli to żołnierze AK i osoby nie związane z ruchem oporu. Uwięzili ich i torturowali w budynku szkoły w Latowiczu. Nocą 19/20 II 1944 r. żołnierze AK pod dowództwem por. Władysława Klimaszewskiego podjęli akcję odbicia więźniów, która zakończyła się niepowodzeniem. Dnia 20 II 1944 r. Niemcy wywieźli więźniów z Latowicza do obozów zagłady, gdzie 82 zginęło. W dniach 24 i 25 II 1944 r. miała miejsce akcja odwetowa Niemców, którzy zamordowali mieszkańców Iwowego: Kosut Bronisław, Kosut Jan, Kosut Władysław, Ositek Kazimierz, Pazura Jan, Zaborowski Henryk. Latowicz został wyzwolony spod okupacji niemieckiej 27/28 lipca 1944 r. przez Armię Czerwoną. Niemcy planowali obronę punktową, okopali się, na wieży kościoła umieścili snajpera. Gdy nastąpił oskrzydlający atak sowietów, wycofali się. Uciekając, zaminowali kościół, wysadzili 2 mosty na rzece Świder, rabowali konie, wozy i zboże. Front przeszedł błyskawicznie, rankiem 28 lipca w regionie byli już Rosjanie.

    Ochotnicza straż pożarna (OSP) – umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, jednostka, przeznaczona w szczególności do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).

    Po wojnie odbudowano Latowicz: lecznicę dla zwierząt, budynek gminny, bazę GS, ośrodek zdrowia, piekarnię GS, bank spółdzielczy, pocztę, zlewnię mleka, pawilon w rynku, drugie skrzydło szkoły, Nowe Osiedle w Latowiczu, POM, Kółko Rolnicze, filię zakładów maszynowych URSUS.

    22 czerwca 1945 został zamordowany szewc i działacz komunistyczny Jan Czerwiński ps. „Gruby Jan”, 13 kwietnia 1946 został zastrzelony komendant latowickiego komisariatu Milicji Obywatelskiej Władysław Bakuła. Narastający konflikt komuniści–Kościół miał odzwierciedlenie w Latowiczu w postaci incydentów w latach: 1951 i 1971. Pomimo prześladowań 95% mieszkańców regionu uczestniczyło w życiu religijnym, powiększono Nowy Cmentarz o tzw. „Przypust”.

    Wacław Uruszczak (ur. 28 września 1946 w Krakowie) - profesor doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista z zakresu historii prawa oraz prawa kościelnego. Kierownik Katedry Historii Prawa Polskiego oraz kierownik Zakładu Prawa Kościelnego i Wyznanionego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytutu Jagiellońskiego. Adwokat.Jan Zygmunt Skrzynecki herbu Bończa (ur. 8 lutego 1787 w Żebraku k. Siedlec, zm. 12 stycznia 1860 w Krakowie) – oficer napoleoński, generał armii polskiej i belgijskiej, wódz naczelny powstania listopadowego.

    Po 1989 r. miały miejsce negatywne procesy społeczno-demograficzne: wyludnianie, starzenie się społeczności, emigracja ludzi młodych i wykształconych. Proces prywatyzacji doprowadził do upadku i ruiny mleczarni w Latowiczu, upadku lokalnych punktów skupu mleka, ośrodka maszyn rolniczych i koła rolniczego, filii URSUS, powolnego upadku sieci sklepów GS.

    Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.Kazimierz Henryk Mroziński – polski działacz społeczny, komendant Polskiej Organizacji Wojskowej w Latowiczu, naczelnik straży pożarnej w Latowiczu, żołnierz Wojska Polskiego, przemysłowiec.

    W latach 1989–2010 władze samorządowe przeprowadziły wiele udanych inwestycji, jak: wybudowanie sieci wodociągów i kanalizacji, oczyszczalni ścieków, urządzenie gminnego wysypiska odpadów, doprowadzenie gazu do znacznej części gminy. Przeprowadzono także telefonizację i stworzono sieć telefonii komórkowej, rozbudowano i zmodernizowano szkoły w Latowiczu oraz sieć dróg gminnych (wyasfaltowano drogi pomiędzy prawie wszystkimi miejscowościami w gminie Latowicz). Nastąpił rozwój przedsiębiorczości prywatnej, usług, sieci prywatnych sklepów i sieci transportowej – firma RAPIT zapewniła rozwój komunikacji.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Neogotycki kościół w Latowiczu

    Obiekty historyczne[ | edytuj kod]

  • Neogotycki kościół pw. św. Walentego i św. Trójcy' – wzniesiony według projektu architekta Józefa Piusa Dziekońskiego; wybudowany w latach 1899–1911 dzięki staraniom ks. Piotra Godlewskiego i ks. Józefa Rauby, otoczony murem z początków XX wieku.
  • Stary Cmentarz – założony na przełomie XVII/XVIII w., bramę i kamienne ogrodzenie wykonano w 1866 r. Najstarsze mogiły: S. Wierzbickiego, Krzewińskich, Kacpra Osińskiego, Aleksandry Arensom, Aleksandra Plucińskiego, Maryjki Hornowskiej i Franusi pochodzą z drugiej połowy XIX w. Niestety wiele z tych zabytkowych mogił na początku XXI w. zostało zniszczonych i pozostały po nich tylko fotografie(!) Na Starym Cmentarzu jest mogiła Nieznanego Żołnierza z 1918 r., w której spoczywają prochy 3 żołnierzy polskich, 2 niemieckich i Żyda, którzy zginęli w czasie I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej.
  • Nowy Cmentarz – założony w 1888 r., w 1950 r. powiększony o Przypust. Najstarsze groby z końca XIX w.: Wawrzyńca Obłozy, Władysława Pieśko, Petroneli Słomczyńskiej, Wołkowieckich, Walewskich, a także ludzi zasłużonych dla regionu: Franciszka Ostrowskiego – ostatniego burmistrza Latowicza, ks. Godlewskiego, ks. W. Szufladowicza, A. Kuźniarskiego, ks. Dziugła. Grób Nieznanego Żołnierza z 1939 r., w którym spoczywa 14 żołnierzy poległych podczas kampanii wrześniowej, a w rogu cmentarza mogiła uchodźców poległych w 1939 r. podczas bombardowań. Grób Nieznanego Żołnierza znajdował się początkowo w rynku przy kościele, lecz podczas okupacji Niemcom nie podobało się, że zawsze były na nim świeże kwiaty i nakazali przenieść w róg cmentarza. Na cmentarzu znajduje się kamienna tablica z napisem: „Synowi Największemu Męczennikowi, Wyznawca Ojciec, 1909 r. – O PIE DEFUNCTIS MISERIS SUCCURE VIATOR” – to mogiła Leonarda Stanisława Bojanka-Żukowskiego zamordowanego przez Rosjan.
  • Dwie kapliczki – murowane, słupowe, dwukondygnacyjne z połowy XIX w., usytuowane w rynku.
  • Bolesław IV Warszawski (ur. ok. 1421, zm. 10 września 1454) – książę warszawski, czerski, nurski, łomżyński, liwski, różański, ciechanowski, wyszogrodzki i zakroczymski w latach 1429-1454 (od 1436 samodzielnie, wcześniej regencja), w latach 1440-1444 formalnie książę podlaski.Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, największe pod względem powierzchni i ludności województwo, znajdujące się w środkowej i wschodniej części Polski. Obejmuje obszar o powierzchni 35 558,47 km². Według danych z 2011 r. miało 5,29 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 r.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Korona Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae) – zwyczajowa nazwa państwa polskiego w czasach średniowiecza, formalna nazwa jako odrębnego państwa w latach 1386-1569 i później, w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako jeden z dwóch równoprawnych członów obok Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1569-1795.
    Kościół Katolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański kościół starokatolicki nurtu i tradycji mariawickiej, prawnie działający na terenie Polski. Siedzibą władz Kościoła jest miejscowość Felicjanów w powiecie płockim. Zwierzchnikiem Kościoła jest siostra biskupka Damiana Maria Beatrycze Szulgowicz. Kościół liczy obecnie około 2 tysięcy wyznawców i 11 duchownych. Posiada 19 placówek, w tym 1 czynny kościół i 17 kaplic.
    August Aleksander Czartoryski, właśc. Aleksander August Czartoryski (ur. 9 listopada 1697 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1782), syn Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Morsztynów. Młodszy brat Michała Fryderyka i ojciec kandydata do tronu – Adama Kazimierza Czartoryskiego.
    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.
    Jan II Kazimierz Waza (ur. 22 marca 1609 w Krakowie, zm. 16 grudnia 1672 w Nevers) – król Polski w latach 1648-1668, tytularny król Szwecji do 1660 z dynastii Wazów. Syn króla Polski i Szwecji Zygmunta III Wazy i Konstancji Habsburżanki, arcyksiężniczki austriackiej. Przyrodni brat Władysława IV Wazy. Kawaler Orderu Złotego Runa. Abdykował w 1668 roku, przerywając ciągłość dynastyczną. Był ostatnim członkiem rodu Wazów blisko spokrewnionym z Jagiellonami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.014 sek.