Kodeks Hipacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Latopis Ipatijewski)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kodeks Hipacki (z ros. Kodeks Ipatiewski) – jeden ze średniowiecznych zwodów (kodeksów) latopisarskich, powstałych na Rusi.

Powieść minionych lat (ros. Повесть временных лет (Повѣсть временныхъ лѣтъ), ukr. Повість минулих літ, inne polskie nazwy: Powieść doroczna, Powieść lat minionych, Kronika Nestora) - staroruski latopis, opisujący dzieje państwa ruskiego od czasów najdawniejszych (przybycie Ruryka) do początku XII wieku, podstawowe źródło do poznania historii wczesnej Rusi Kijowskiej.Józef (Jerzy Karol) Szujski (ur. 16 czerwca 1835 w Tarnowie, zm. 7 lutego 1883 w Krakowie) – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków, publicysta, poeta, prozaik. Współzałożyciel Przeglądu Polskiego. Pierwszy sekretarz generalny Akademii Umiejętności w Krakowie.

Pochodzi z początku XV w. (ścisła data nie jest znana), był sporządzony prawdopodobnie w Pskowie, ale stanowił kopię niezachowanego zwodu południoworuskiego z końca XIII w. Swoją nazwę zawdzięcza miejscu znalezienia – Nikołaj Karamzin odnalazł wersję z XV w. w klasztorze św. Hipacego pod Kostromą. Z języka rosyjskiego nazywa się go również Ipatiewskim.

Latopis (ros. летопись lub летописец, brus. летапіс) – ponieważ narracja była prowadzona w ujęciu rocznym, a historia wydarzeń każdego roku, zwykle zaczynała się od słów "в лето"/"w roku" – stąd nazwa) – średniowieczna księga dziejopisarska, ruski odpowiednik zachodnioeuropejskich kronik i annałów (roczników).Psków (ros. Псков) – miasto w Rosji nad Jeziorem Pskowskim, 207,1 tys. mieszkańców (1996), liczne zabytki: kreml, cerkwie, pałace, stolica obwodu pskowskiego.

W Kodeksie Hipackim zawarte są następujące kroniki staroruskie:

  • Powieść minionych lat doprowadzona do 1117 r. (III. redakcja Powieści)
  • Kijowski zbiór XII w. (Latopis Kijowski) – opis zdarzeń z lat 1118–1199 r.
  • tzw. Latopis Halicko-Wołyński doprowadzony do 1292 r. (wydarzenia lat 1201–1292).
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Latopis popa Duklanina
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. F. Sielicki, Polsko-ruskie stosunki kulturalne do końca XV wieku, Wrocław 1997, s. 133.
    2. F. Sielicki, Polsko-ruskie stosunki kulturalne do końca XV wieku, Wrocław 1997, s. 83.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • oryginalny tekst z komentarzami
  • link - latopis hustyński, wydany przez Józefa Szujskiego
  • Latopis Halicko-Wołyński – staroruska kronika, latopis przedstawiający wydarzenia na ziemiach Halicza i Wołynia w XIII wieku. W przybliżeniu latopis ten rejestruje wydarzenia pomiędzy rokiem 1201 a 1292. Ruś Kijowska – okres w historii Rusi trwający umownie od 862 do 1240 roku. Rok 862, w którym wódz Waregów Ruryk przybył do Nowogrodu Wielkiego, to symboliczna data powstania państwa ruskiego. W 882 roku książę nowogrodzki Oleg Mądry doprowadził do powstania – wczesnofeudalnego państwa we wschodniej Europie ze stolicą w Kijowie, istniejącego do 1169 roku. W 1054 roku państwo Jarosława Mądrego uległo rozbiciu dzielnicowemu, przy czym władcy, którym udało się zawładnąć Kijowem nadal nosili tytuł księcia kijowskiego i byli w hierarchii feudalnej postawieni wyżej od pozostałych książąt ruskich. W 1169 przekształcone w Księstwo Włodzimierskie ze stolicą we Włodzimierzu nad Klaźmą, które przejęło dominującą rolę Kijowa. W 1240 na skutek najazdu mongolskiego Wielkie Księstwo Włodzimierskie utraciło niezależność polityczną na rzecz Złotej Ordy. Moment ten uważany jest powszechnie za koniec okresu Rusi Kijowskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Monaster Ipatiewski (ros. Ипатьевский монастырь, Свято-Троицкий Ипатьевский монастырь) – prawosławny męski klasztor pod wezwaniem Świętej Trójcy i św. Hipacego, położony nad brzegiem rzeki Kostromy w pobliżu miasta Kostroma. Należy do Złotego Pierścienia Rosji. Od nazwy monasteru pochodzi określenie znalezionego w nim Latopisu ipatijewskiego.
    Hipacy z Paflagonii lub Hipacy z Gangry, Hipacjusz, łac. Hipatius, cs. Swiaszczennomuczenik Ipatij, jepiskop Gangrskij – żyjący w IV wieku biskup, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, uznawany w nim za męczennika.
    Kostroma – miasto obwodowe w Rosji, port nad Wołgą, przy ujściu rzeki Kostroma. Miasto w 2016 roku liczyło 276 691 mieszkańców.

    Reklama