• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Latarnia morska

    Przeczytaj także...
    Sygnał to abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy. Tak jak wszystkie zjawiska może być opisany za pomocą aparatu matematycznego, np. poprzez podanie pewnej funkcji zależnej od czasu. Mówimy, że sygnał niesie informację lub też umożliwia przepływ strumienia informacji.Wieża – w architekturze konstrukcja o wymiarach poprzecznych znacznie mniejszych od wysokości, pracująca jako wspornik utwierdzony w fundamencie, obciążony działaniem wiatru w kierunku poziomym oraz obciążeniem grawitacyjnym. Wieże miały różne funkcje, szczególnie popularne były w architekturze średniowiecznej, przede wszystkim jako wieże obronne i kościelne – zarówno wolno stojące (kampanile, dzwonnice), jak i stanowiące część budynku kościoła. W średniowiecznym zamku występowała tzw. wieża ostatniej obrony (donżon).
    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.
    Latarnia morska w Zatoce Kilońskiej
    Aparatura optyczna w latarni morskiej

    Latarnia morskaznak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub w wodzie (latarniowiec). Wbrew nazwie może występować również na brzegu odpowiednio dużego zbiornika śródlądowego (jeziora), na którym prowadzona jest żegluga.

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Charakterystyka światła nawigacyjnego to zespół łatwych do zaobserwowania cech pozwalający na odróżnienie jednego światła nawigacyjnego od innych (na jego identyfikację).

    Funkcja[edytuj kod]

    Latarnia morska wysyła sygnały świetlne o określonej charakterystyce. Czasem latarnia morska wysyła także sygnały radiowe (radiolatarnia), a podczas mgły może wysyłać sygnały dźwiękowe.

    Od innych świateł nawigacyjnych (jak np. główki wejściowe do portu, nabieżniki, światła sektorowe) latarnie morskie różnią się wielkością budowli i zdecydowanie większym zasięgiem.

    Soczewka Fresnela (soczewka schodkowa, soczewka pierścieniowa) – skonstruowana w 1822 przez Augustina-Jeana Fresnela soczewka składająca się z koncentrycznych pierścieni będących pocienionymi fragmentami soczewki. Często zbudowana jest z dwóch warstw – rozpraszającego kolimatora i skupiającego kolektora.Mgła – krople wody (lub kryształy lodu) zawieszone w powietrzu. Mgły różnią się od chmur (stratus) tym, że ich dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi, podczas gdy podstawa chmur jest ponad powierzchnią ziemi. Mgła powoduje ograniczenie widzialności poniżej 1 km.

    Obsługą latarni zazwyczaj zajmuje się specjalnie do tego celu zatrudniony pracownik – latarnik, jakkolwiek coraz większa ilość latarni jest zautomatyzowana i bezobsługowa.

    Nazwy światła[edytuj kod]

    Historia[edytuj kod]

    Żuraw z garnkiem wulkana

    Pierwowzorem latarni morskich był ogień rozpalany na nabrzeżnych skałach lub unoszony za pomocą żurawia. Latarnie morskie istniały już w starożytności, a opisy pierwszych kolumn, na których rozpalano ogień pochodzą z 400 r. p.n.e. Najbardziej znana była latarnia morska na wyspie Faros z około 280 r. p.n.e.

    Znak nawigacyjny – rodzaj urządzenia lub budowli, która jest ustawione w celu wskazywania bezpiecznej drogi wszelkim uczestnikom ruchu wodnego lub lotniczego. Aby dany obiekt był uznawany za znak nawigacyjny, musi być on oznaczony na mapie nawigacyjnej.Latarnia morska na Faros – starożytna latarnia, która została zbudowana ok. 280-279 p.n.e. na podstawie planów architekta Sostratosa i na polecenie Ptolemeusza I, ukończona podczas rządów jego syna Ptolemeusza II. Możliwe, że pomysłodawcą budowy latarni był sam Aleksander Macedoński. Ze względu na wielkość i wspaniałość architektonicznego ukształtowania uważano ją za jeden ze starożytnych cudów świata.

    Do dziś istnieje wielki zespół latarni, wybudowanych w drugiej połowie XIX i w początkach XX w. na brzegach Wielkich Jezior oraz położonych na nich wysp, w Ameryce Północnej. Te zabytkowe w większości obiekty są jeszcze częściowo wykorzystywane w nawigacji.

    Na terenie Polski najstarsze wzmianki o rozpalaniu ognia na brzegu (Garnek Wulkana) pochodzą z ok. 1070. Często w charakterze latarni morskiej wykorzystywano istniejące obiekty, np. na Helu pierwszą latarnią był ogień rozpalany na wieży kościoła.

    VTS (ang. Vessel Traffic Service) - Służba kontroli ruchu - System kontroli ruchu statków w rejonach gdzie natężenie ruchu, skupienie dużej ilości jednostek w wąskich przejściach lub obecność niebezpieczeństw nawigacyjnych stwarza duże zagrożenie kolizji lub wejścia na mieliznę. VTS jest ustanawiany przez organ administracji państwa w celu poprawy bezpieczeństwa żeglugi, ochrony środowiska naturalnego i usprawnienia ruchu statków. W skład systemu VTS wchodzą: Centrum kontroli, system (systemy) obserwacji oraz łączność.Zatoka Kilońska (niem. Kieler Bucht) – zatoka na Morzu Bałtyckim. W południowej i zachodniej części jest brzegiem kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn. Na południowym wschodzie ograniczona wyspą Fehmarn, a od północy duńskimi wyspami Als, Ærø i Langeland. Połączona z Zatoką Meklemburską przez Fehmarn Bełt. Do zatoki dochodzą od północnego zachodu Mały Bełt, a od północy Wielki Bełt.

    Najwyższe latarnie[edytuj kod]

    Latarnia morska w Dżudda, najwyższa na świecie
    Latarnia w Świnoujścu, najwyższa w Polsce i jedna z najwyższych na świecie

    Lista dwudziestu najwyższych latarni morskich na świecie:

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Laterna
  • polskie latarnie morskie
  • soczewka Fresnela
  • spis świateł i sygnałów nawigacyjnych
  • światło nawigacyjne
  • system kontroli ruchu statków VTS
  • Latarnik – nowela Henryka Sienkiewicza
  • Przypisy

    Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Latarnie Morskie Polski
  • Spis świateł z roku 2010 dla morza Bałtyckiego (ang.) PUB. 116. LIST OF LIGHTS RADIO AIDS AND FOG SIGNALS 2010
  • Budowa latarni morskiej
  • Strona IALA - międzynarodowej organizacji wyznaczającej standardy oznakowania nawigacyjnego (ang.)
  • Latarnie morskie to znaki nawigacyjne w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec) wysyłające sygnały świetlne. Czasem wysyłają także sygnały radiowe (radiolatarnia), natomiast w czasie mgły mogą wysyłać sygnały dźwiękowe.Wielkie Jeziora – system pięciu jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i USA. W skład systemu wchodzą następujące jeziora:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Światło nawigacyjne – rodzaj światła umieszczony na znaku nawigacyjnym (stałym lub pływającym) lub innym obiekcie znajdującym się w rejonie żeglugi. Przy ograniczonej widoczności (np. w nocy) umożliwia wykonanie namiarów do określenia pozycji statku oraz żeglugę na akwenach przybrzeżnych, trudnych lub niebezpiecznych nawigacyjnie.
    Radiolatarnia – radiostacja nadawcza lub nadawczo-odbiorcza wysyłająca sygnał radiowy dla radionawigacji. Sygnał jest nadawany w stałych odstępach czasu i zawiera kod radiolatarni np. znakowy (nadawany alfabetem Morse’a). Sygnał ten może być też nadawany dopiero po odebraniu zapytania. W komunikacji morskiej i lotniczej służy do określania kierunku za pomocą radionamiernika.
    Latarnik – nowela Henryka Sienkiewicza, która po raz pierwszy ukazała się w "Niwie" w 1881. Przedstawia historię Skawińskiego, polskiego emigranta politycznego, który obsługiwał latarnię morską położoną na wyspie. Latarnik uchodzi za jedną z najlepszych polskich nowel.
    Sygnał mgłowy – sygnał dźwiękowy emitowany przez statek, platformę lub znak nawigacyjny w warunkach ograniczonej widzialności. Ma na celu poinformowanie znajdujących się w pobliżu statków o obecności, położeniu i statusie nadającego sygnał.
    Laterna - przeszklone, najczęściej najwyższe, pomieszczenie latarni morskiej, w którym znajduje się urządzenie optyczne i aparatura umożliwiająca świecenie latarni.
    Żuraw (potocznie nazywany też dźwigiem) – urządzenie dźwignicowe obsługujące przestrzeń ograniczoną stożkiem lub walcem, którego wysokość określa maksymalna wysokość podnoszenia żurawia, a promień podstawy – wysięg. Żurawie dostępne są w różnych wielkościach od niewielkich, ręcznie napędzanych jednostek posiadających zasięg i wysokość podnoszenia rzędu paru metrów, do olbrzymich o zasięgu ponad stu metrów w obu kierunkach. Zawsze łączy je kilka wspólnych cech.
    Spis świateł i sygnałów nawigacyjnych - (ang. List of Lights and Fog Signals) wydawnictwo książkowe lub cyfrowe - elektroniczne (dostępne na CD), zawierające opis świetlnych znaków nawigacyjnych tj. latarnie morskie, boje świetlne (pławy świetlne), latarniowce, stawy świetlne. Spis zawiera dla każdego światła:

    Reklama