• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Landtag - Prusy

    Przeczytaj także...
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Rewolucja marcowa 1848 (niem. Märzrevolution) – demonstracje i wystąpienia mieszkańców Berlina i Wiednia, stolic Austrii i Prus w początkach Wiosny Ludów.
    Albrecht Theodor Emil Graf von Roon (ur. 30 kwietnia 1803 w Pleśnej koło Kołobrzegu, zm. 23 lutego 1879 w Berlinie) – pruski feldmarszałek i polityk, jedna z najważniejszych postaci okresu zjednoczenia Niemiec. W latach 1859–1873 był pruskim ministrem wojny, a w 1873 roku premierem Prus.

    Landtag Pruski lub Pruski Sejm Krajowy (niem. Preußischer Landtag) – były parlament Królestwa Prus, a później kraju związkowego Prusy.

    Królestwo Prus[ | edytuj kod]

    W następstwie rewolucji marcowej 1848 król Prus Fryderyk Wilhelm IV i premier Gottfried Ludolf Camphausen zgodzili się na powołanie w drodze wyborów Pruskiego Zgromadzenia Narodowego. Działało ono od 21 maja do 5 grudnia 1848 i zostało zniesione dekretem królewskim. Konstytucja Prus powołała w to miejsce dwuizbowy parlament – Landtag, który składał się z izby niższej, zwanej od 1885 Izbą Posłów (niem. Abgeordnetenhaus) i izby wyższej, od 1855 Izby Panów (niem. Herrenhaus). Członkowie Izby Posłów byli wybierani w wyborach kurialnych (przyporządkowanie do kurii zależało od wysokości płaconych podatków), a członkowie Izby Panów byli dziedziczni lub powoływani dożywotnio przez króla. W 1870 cesarz Wilhelm I zmodyfikował zasady wyboru do Izby Posłów w 1870 i odtąd większość posłów była wybierana w wyborach tajnych i równych.

    Władysław Eugeniusz Czapliński (ur. 3 października 1905 w Tuchowie, zm. 17 sierpnia 1981 we Wrocławiu), polski historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.Wacław Korta (ur. 26 sierpnia 1919, zm. 2 lutego 1999 we Wrocławiu) - polski historyk z tytułem profesora specjalizujący się w historii średniowiecznej, związany naukowo i zawodowo z Uniwersytetem Wrocławskim. W czasie II wojny światowej żołnierz AK.

    Landtag miał władzę ustawodawczą. m.in. uchwalał budżet. W 1861 i 1862 doszło do konfliktu między parlamentem a królem Wilhelmem I i jego ministrem wojny Albrechtem von Roonem na tle żądania zwiększenia budżetu wojskowego i wprowadzenie trzyletniej obowiązkowej służby wojskowej. Wobec odmowy uchwalenia budżetu Wilhelm I za namową Roona mianował premierem Ottona von Bismarcka, który rządził bez uchwalonego budżetu ignorując protesty Landtagu aż do 1866 (po zwycięskiej dla Prus bitwie pod Sadową) Landtag zatwierdził przeszłe działania Bismarcka).

    Izba Panów (niem. Herrenhaus) – wyższa izba pruskiego Landtagu, czyli parlamentu Królestwa Prus Istniała w latach 1848–1918. Jerzy Krasuski herbu Nowina (ur. 28 grudnia 1930 w Poznaniu, zm. 14 sierpnia 2009 w Krakowie) – polski historyk, specjalizujący się w dziejach XIX i XX wieku, zwłaszcza historią Niemiec i stosunków polsko-niemieckich; uczeń prof. Kazimierza Piwarskiego.

    Kraj związkowy Prusy[ | edytuj kod]

    Landtag został reaktywowany jako parlament Prus w 1919. Izba niższa pochodziła z powszechnych i równych wyborów, a Izbę Panów zastąpiła Pruska Rada Stanu. Pierwsze wybory do Landtagu odbyły się 20 lutego 1921, a ostatnie 5 marca 1933.

    Budynek[ | edytuj kod]

    Od 1899 Izba Posłów obradowała w budynku położonym przy Prinz-Albrecht-Straße (obecnie Niederkirchnerstraße) w Berlinie. Architektem był Friedrich Schulze.

    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Budynek Izby Posłów ok. 1900

    Obecnie w tym budynku mieści się Izba Deputowanych Berlina.

    Budynek Izby Panów przy Leipziger Straße został oddany w 1904 (architektem również był Schulze). Od 2000 jest siedzibą Bundesratu.

    Budynek Izby Panów ok. 1900

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Władysław Czapliński, Adam Galos, Wacław Korta: Historia Niemiec. Wyd. 2. Wrocław, Warszawa, Kraków: Ossolineum, 1990, s. 487. ISBN 83-04-03058-6.
    2. Jerzy Krasuski: Historia Niemiec. Wrocław, Warszawa, Kraków: Ossolineum, 1998, s. 205. ISBN 83-04-04422-6.
    3. Władysław Czapliński, Adam Galos, Wacław Korta: Historia .... s. 503–504 i 518.
    4. Der Freistaat Preußen Landtagswahl 1921/22, gonschior.de [dostęp 2019-10-12] (niem.).
    5. Der Freistaat Preußen Landtagswahl 1933, gonschior.de [dostęp 2019-10-12] (niem.).
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Wolne Państwo Prusy (niem. Freistaat Preußen) – niemiecki kraj związkowy, powstały po upadku Królestwa Prus i Cesarstwa Niemieckiego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Bundesrat (BR; niem. Rada Federalna Niemiec) – jako konstytucyjne przedstawicielstwo krajów związkowych jest w Niemczech, obok Bundestagu, izbą parlamentu. Liczy 68 członków.
    Adam Galos (ur. 22 lipca 1924 w Krakowie, zm. 11 kwietnia 2013 we Wrocławiu) – prof. dr hab., polski historyk, znawca dziejów Niemiec, stosunków polsko-niemieckich, zaboru pruskiego i Galicji, obchodów rocznic historycznych XIX i XX wieku, emerytowany nauczyciel akademicki.
    Fryderyk Wilhelm IV (ur. 15 października 1795 w Berlinie, zm. 2 stycznia 1861 w Poczdamie) – król Prus od 1840 z dynastii Hohenzollernów.
    Wilhelm I Hohenzollern, urodzony jako Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen - (ur. 22 marca 1797 w Berlinie, zm. 9 marca 1888 tamże) – regent, a później król Prus w latach 1861-1888 z dynastii Hohenzollernów, od 1871 cesarz niemiecki. Współtwórca II Rzeszy Niemieckiej. Wilhelm był drugim synem Fryderyka Wilhelma III Pruskiego i królowej Luizy z dynastii meklemburskiej.
    Budżet (z ang. budget, ze stfr. bougette) – zestawienie planowanych wpływów (cash flow in +) i wydatków (cash flow in -). Pojęć wpływy i wydatki, które są pojęciami finansowymi nie należy mylić z pojęciami przychody i koszty, które są pojęciami księgowymi, bowiem pojęcia finansowe oznaczają rzeczywiste przepływy pieniężne, które odbywają się przez kasę i rachunek bankowy, a pojęcia księgowe oznaczają tylko zapisy na kontach księgowych, które niekoniecznie muszą się pokrywać z rzeczywistymi przepływami pieniężnymi np. odpisy amortyzacyjne itp.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.