• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lampa próżniowa

    Przeczytaj także...
    Tetroda jest rodzajem lampy elektronowej posiadającej cztery elektrody: anodę, katodę i dwie siatki umieszczone pomiędzy anodą i katodą.Heksoda – lampa próżniowa zawierająca sześć elektrod: anodę, katodę i cztery siatki. Heksody były używane głównie jako mieszacze w odbiornikach radiowych i separatory impulsów w odbiornikach telewizyjnych. Obecnie nie są produkowane.
    Lampa zliczająca to lampa elektronowa licząca impulsy w systemie dziesiętnym (od 0 do 9). Niektóre z nich również wyświetlają wynik zliczania.

    Lampa próżniowa to najbardziej powszechny rodzaj lamp elektronowych, której najbardziej charakterystyczną cechą jest maksymalnie niskie ciśnienie gazów wewnątrz bańki. Aby pochłonąć śladowe ilości pozostałych gazów, napyla się od środka getter dający charakterystyczną lustrzaną powierzchnię.

    Emisja termoelektronowa – emisja elektronów przez rozgrzane ciała, w wyniku cieplnego pobudzenia elektronów. Dla większości ciał emisja termoelektronowa zachodzi w temperaturach powyżej 1000 kelwinów, a dla trudnotopliwych metali w temperaturach powyżej 2000K.Fotokomórka próżniowa, fotodioda próżniowa – rodzaj lampy elektronowej przeznaczony do wykrywania i pomiaru natężenia światła. Jej zasada działania jest oparta na zjawisku fotoelektrycznym zewnętrznym. Może być elementem przyrządu pomiarowego.

    Obecność wysokiej próżni w lampie wpływa na jej parametry. Jedynymi nośnikami prądu w tych lampach są elektrony wyemitowane z katody. Elektrony są bardzo lekkie i mają znikomą bezwładność, dzięki czemu pasmo przenoszenia lampy elektronowej obejmuje częstotliwości do kilku GHz (lampy siatkowe), albo nawet do kilkudziesięciu GHz (lampy mikrofalowe).

    Lampa oscyloskopowa (z łac. oscillare kiwać się i gr. skopein, patrzeć) to lampa obrazowa charakteryzująca się elektrostatycznym odchylaniem wiązki elektronów. Elektrony emitowane przez katodę formowane są w wąską wiązkę w dziale elektronowym (katoda też jest częścią działa elektronowego). Wiązka elektronów wytworzona przez podgrzany drucik – katodę – wysłana zostaje w kierunku ekranu, ilość elektronów – jasność plamki – reguluje potencjał cylindra Wehnelta, natomiast ostrość – potencjały anod przyspieszających, zwiększających jednocześnie prędkość elektronów. Nie odchylona wiązka trafia dokładnie w środek ekranu i rysuje tam świecący punkt. Do odchylenia wiązki tak, aby mogła trafić w każdy punkt ekranu, służą dwie pary płytek odchylających – jedna dla kierunku pionowego, druga dla poziomego.Bezwładność – właściwość wszystkich ciał materialnych, polegająca na tym, że w inercjalnym układzie odniesienia, jeśli na ciało nie działa siła lub działające siły równoważą się, to porusza się ono ruchem jednostajnym lub pozostaje w spoczynku. Zmiana prędkości ciała wymaga działania siły. Bezwładność ciał postulowana jest przez zasady dynamiki Newtona. Miarą bezwładności ciała jest jego masa, natomiast jej odpowiednikiem w ruchu obrotowym - moment bezwładności.

    Istotną cechą lamp elektronowych próżniowych jest konieczność stosowania żarzonej katody, której emisja elektronów zależy nie tylko od temperatury ale i od natężenia pola elektrycznego na powierzchni katody, czyli od napięć innych elektrod. Ten fakt może być niekiedy wadą, a niekiedy zaletą.

    Lampy mikrofalowe – ogólna nazwa dużej grupy lamp elektronowych pracujących w zakresie bardzo wysokich częstotliwości (mikrofal). Lampy tego rodzaju dzielą się na lampy o sterowaniu gęstością elektronów (tzw. "siatkowe") oraz lampy o sterowaniu prędkością elektronów. Lampy o sterowaniu prędkością elektronów zazwyczaj istotnie różnią się w konstrukcji od "siatkowych" lamp elektronowych . W lampach tych na elektrony emitowane z katody oddziałuje bezpośrednio pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości. Pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości może być wytwarzane przez samą lampę (w lampach generacyjnych np. magnetronie czy klistronie refleksowym), lub być wprowadzane z zewnątrz (np. w zwykłym klistronie lub lampie o fali bieżącej).Trioda – najprostsza i najstarsza lampa wzmacniająca sygnały elektryczne. Ma trzy elektrody – anodę, katodę i siatkę. Trioda umożliwia sterowanie przepływem elektronów z katody do anody przez zmianę napięcia na siatce. Znalazła zastosowanie w licznych układach elektronicznych: wzmacniaczach, generatorach i innych.
    Lampy elektronowe próżniowe:
    z lewej z cokołem heptal (siedmionóżkowym), pośrodku i z prawej noval (dziewięcionóżkowym)

    Podstawowymi rodzajami lamp próżniowych są:

  • dioda
  • trioda
  • tetroda
  • pentoda
  • heksoda
  • heptoda
  • oktoda
  • ennoda
  • magiczne oko
  • mikrofalowe
  • klistron
  • lampa z falą bieżącą
  • magnetron
  • lampa obrazowa
  • kineskop
  • lampa oscyloskopowa
  • Lampy specjalne
  • lampa rentgenowska
  • fotodioda próżniowa
  • fotopowielacz
  • wzmacniacz obrazu
  • próżniowe lampy zliczające
  • Zobacz też[]

  • Lampa elektronowa
  • System oznaczeń lamp
  • Bibliografia[]

  • Jan Hennel, Lampy elektronowe, Wydawnictwa Naukowo - Techniczne, Wydanie VI, Warszawa 1977
  • Leonard Niemcewicz, Lampy elektronowe i półprzewodniki, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Wydanie III poprawione i uzupełnione, Warszawa 1968
  • Jerzy Antoniewicz (redakcja),Poradnik Radio- i Teleelektryka. B – Elementy i podzespoły, PWT, Wydanie I, Warszawa 1959
  • Elektroda – końcowy element niektórych układów lub urządzeń elektrycznych, przewodnik elektryczny wysyłający ładunek elektryczny lub przyjmujący go z otoczenia, albo kształtujący pole elektrostatyczne w swoim otoczeniu.Lampa o fali bieżącej (LFB) – generacyjna lub wzmacniająca lampa mikrofalowa, posiadająca linię opóźniającą (spirala – 5) wzdłuż której rozchodzi się fala elektromagnetyczna równolegle ze strumieniem elektronów emitowanych przez wyrzutnię elektronową (1). Strumień elektronów oddziaływający wzajemnie z falą jest ogniskowany za pomocą magnesów lub elektromagnesów (3), dociera on ostatecznie do kolektora (8). Sygnał elektromagnetyczny podawany jest (wejście – 2) na linię opóźniającą i z niej odbierany (wyjście – 6). Tłumik (4) zapobiega oddziaływaniu wzmocnionego sygnału z wyjścia na wejście. Wymienione powyżej elementy znajdują się w szklanej rurce (7), w której panuje próżnia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Przetwornik obrazu, wzmacniacz obrazu – jeden z podstawowych elementów noktowizora; rodzaj lampy elektronowej, której zadaniem jest zamiana pojedynczych fotonów wpadających do wnętrza lampy przez obiektyw na lawinę elektronów kierowanych potem na ekran i wzbudzających na nim świecenie odtwarzające obraz widziany przez obiektyw.
    Ennoda (inaczej: nonoda) to rodzaj próżniowej lampy elektronowej z dziewięcioma elektrodami: anodą, katodą i siedmioma siatkami, zaprojektowana specjalnie do pracy jako detektor sygnału zmodulowanego w częstotliwości FM.
    Katoda (gr. kata – „w dół”, hodós – „ścieżka”) – elektroda, przez którą z urządzenia wypływa prąd elektryczny (co może polegać na wypływie ładunku dodatniego lub dopływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) katoda jest elektrodą ujemną, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – dodatnią. Katoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą do urządzenia wpływa prąd – anodą.
    Lampa rentgenowska - sztuczne źródło promieniowania rentgenowskiego, bańka próżniowa posiadająca zatopione elektrody: anodę i katodę w postaci wolframowej spirali (w tzw. jonowej lampie rentgenowskiej bańka wypełniona jest gazem pod ciśnieniem rzędu 10 Tr). Wysokie napięcie przyłożone do elektrod przyspiesza dodatnie jony (jonowa lampa rentgenowska) lub elektrony – które odrywają się z katody (elektronowa lampa rentgenowska), cząstki te bombardując elektrodę (odpowiednio: katodę - jonowa lampa rentgenowska lub anodę - elektronowa lampa rentgenowska) emitują promieniowanie hamowania, będące strumieniem kwantów promieniowania X o ciągłym widmie energetycznym.
    Oktoda jest lampą próżniową zawierającą zgodnie z nazwą osiem elektrod - anodę, katodę oraz sześć siatek. Siatka pierwsza i czwarta jest siatką sterującą, siatka druga jest siatką specjalną, siatki trzecia i piąta to siatki ekranujące (ich znaczenie jest identyczne jak siatki drugiej w tetrodzie) a siatka szósta to siatka hamująca.
    Pasmo przenoszenia (także: pasmo przepustowe) – zakres częstotliwości, w którym tłumienie sygnału jest nie większe niż 3 dB (spadek amplitudy o 3 dB w stosunku do amplitudy początkowej). W paśmie przenoszenia amplituda osiąga wartość nie mniejszą niż 70,7% swojej wartości maksymalnej.
    Elektronowy wskaźnik strojenia (magiczne oko) – próżniowa lampa elektronowa, której zadaniem jest sygnalizowanie poziomu napięcia. Stosowana była jako wskaźnik wysterowania w radioodbiornikach i wzmacniaczach oraz wskaźnik równowagi w mostkach pomiarowych.

    Reklama