• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kyzył

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Ak-Dowurak (ros. Ак-Довурак) – miasto poprzemysłowe w autonomicznej republice Tuwa, w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej.
    Jenisej (ros. Енисей) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Syberii środkowej. Jej długość wynosi 4102 km, a powierzchnia dorzecza 2580 tys. km. Powstaje z połączenia Wielkiego i Małego Jeniseju, w pobliżu miasta Kyzył. W górnym biegu przełamuje się przez pasma górskie Sajanu Wschodniego i Sajanu Zachodniego. W środkowym i dolnym biegu, Jenisej oddziela Nizinę Zachodniosyberyjską od Wyżyny Środkowosyberyjskiej. W odległości ok. 300 km od ujścia do Morza Karskiego dzieli się na szereg ramion. Niemal na całej długości żeglowna, dostępna dla statków morskich na odcinku ok. 1000 km od ujścia. Jenisej jest najbardziej zasobną w wodę rzeką syberyjską, dzięki czemu posiada olbrzymi potencjał energetyczny, wykorzystywany przez liczne elektrownie wodne.

    Kyzył (ros. Кызы́л) – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Tuwy. Miejski kod OKATO to 93 401.

    Informacje ogólne[]

    W Kyzyle mieszka około 110 tysięcy ludzi (w tym około 50% Rosjan), co stanowi jedną trzecią ludności republiki. Na Kyzył przypada 70% produkcji przemysłowej Tuwy. Skupia się tu właściwie całe życie naukowe i kulturalne republiki. Ważniejszymi instytucjami są Tuwiński Uniwersytet Państwowy, republikańskie muzeum krajoznawcze Ałdan-Maadyr, teatr Kok-ooła. Miasto utrzymuje bezpośrednie połączenia lotnicze z Krasnojarskiem, Abakanem, Nowosybirskiem.

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Tuwa, Republika Tuwy (ros. Тува lub Тыва, tuwin. Тыва; historyczne nazwy: Tannu-Tuwa, Урянхайский край – Kraj Urianchajski) – republika autonomiczna w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Graniczy z Mongolią oraz rosyjskimi jednostkami administracyjnymi: Republiką Ałtaju, Chakasją, Krajem Krasnojarskim, obwodem irkuckim i Buriacją.

    Geografia[]

    Miasto jest położone ok. 4700 km na wschód od Moskwy i ok. 301 km na wschód od Ak-Dowurak – innego ważnego ośrodka miejskiego w Tuwie. Kyzył znajduje się w geograficznym centrum Azji i łączą się tu, tworząc główny nurt Jeniseju (po tuwińsku Uług-Chem), dwa jego dopływy: Wielki Jenisej (tuw. Bij-Chem) i Mały Jenisej (tuw. Kaa-Chem). Niedaleko miejsca połączenia obu rzek nad brzegiem stoi obelisk wskazujący środek Azji, z napisami po: tuwińsku, rosyjsku i angielsku.

    Obelisk (łac. obeliscus, gr. obeliskos – rożen, słup) – pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego. Zakończenie słupa ma formę ostrosłupa, często obitego złotą blachą. Charakterystyczny element architektury starożytnego Egiptu.Nowosybirsk (ros. Новосибирск, Nowosibirsk; w latach 1904–1925 Nowonikołajewsk) – miasto w Rosji, na Syberii, nad rzeką Ob. Trzecie co do liczby mieszkańców (1 498 921) rosyjskie miasto po Moskwie i Petersburgu. Nowosybirsk jest uważany za nieoficjalną stolicę Syberii.

    Historia[]

    Kyzył założony został w 1914 r. pod nazwą Biełocarsk, w 1918 przemianowano go na Chem-Bełdyr. Dzisiejszą nazwę – oznaczającą po tuwińsku „czerwony” – nadano miastu w 1926 r.

    We wrześniu 2004 r. Kyzył obchodził 90. rocznicę przyznania praw miejskich oraz 60. rocznicę przyłączenia Tuwy do ZSRR.

    Galeria[]

  • Symbol miasta

    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).Krasnojarsk (ros. Красноярск) – miasto w Rosji; trzecie co do wielkości miasto Syberii; położone nad rzeką Jenisej; stolica Kraju Krasnojarskiego; 1 000 000 mieszkańców (2012). Wraz z aglomeracją liczy 1,155 mln mieszkańców (2012), co czyni go 12 miastem w Rosji, gdzie żyje ponad milion mieszkańców. Port rzeczny, węzeł kolejowy.
  • Kyzył – Sąd Arbitrażowy Republiki Tuwy

  • Teatr miejski

  • Wielki i Mały Jenisej w Kyzyle

  • Pomnik Centrum Azji

  • Przypisy

    1. Малый Енисей (ros.). Большая Советская Энциклопедия. [dostęp 2012-01-05].

    Linki zewnętrzne[]

  • Lokalizacja na Google Maps



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język tuwiński – język z grupy południowosyberyjskiej języków tureckich. Posługują się nim Tuwińcy zamieszkujący rosyjską Tuwę i nieliczna diaspora tuwińska w Chinach i Mongolii.
    Wielki Jenisej (ros. Большой Енисей, tuw. Бий-Хем, Bij-Hem) – rzeka w Rosji, w Republice Tuwy, prawy dopływ i jedna ze źródłowych rzek Jeniseju.
    Mały Jenisej (ros.: Малый Енисей, Małyj Jenisiej; tuw.: Каа-Хем, Ka-Chem; tuw.: Кызыл-Хем, Kyzył-Chem; mong.: Шишгэд гол, Sziszged gol; mong.: Бага Енисей гол, Bag Jenisej gol) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Republice Tuwy i Mongolii; jedna ze źródłowych rzek Jeniseju.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.