• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kwasy dikarboksylowe

    Przeczytaj także...
    Kwas szczawiowooctowy – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych ketokwasów, jeden ze składników zapoczątkowujących cykl Krebsa – drugim jest Acetylo-CoA.Kwas fumarowy (fumaran, kwas trans-butenodiowy, HOOC–CH=CH–COOH) – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych alifatycznych kwasów dikarboksylowych. Występuje w mchach i grzybach. Jest stosowany jako lek w łuszczycy.
    Kwas ftalowy, C6H4(COOH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych kwasów aromatycznych. Jest stosowany w syntezie organicznej.

    Kwasy dikarboksylowe to kwasy karboksylowe zawierające dwie grupy karboksylowe (–COOH).

    Nazwy systematyczne najprostszych kwasów tworzy się przez dodanie końcówki -odiowy do nazwy alkanu zawierającego tyle atomów węgla, co dany kwas.

    Ważniejsze kwasy dikarboksylowe[ | edytuj kod]

    Wszystkie niżej wymienione kwasy, z wyjątkiem aromatycznych, mają łańcuchy węglowe nierozgałęzione.

  • Nasycone
    1. roz - temperatura rozkładu
  • Nienasycone
  • kwas maleinowy, HOOC–CH=CH–COOH (cis)
  • kwas fumarowy, HOOC–CH=CH–COOH (trans)
  • Aromatyczne
  • kwas ftalowy, (kwas o-benzenodikarboksylowy) HOOC–C6H4–COOH
  • kwas tereftalowy, (kwas p-benzenodikarboksylowy)
  • kwas izoftalowy, (kwas m-benzenodikarboksylowy)
  • Hydroksykwasy dikarboksylowe
  • kwas tartronowy, HOOC–CH(OH)–COOH
  • kwas jabłkowy, HOOC–CH2–(CH–OH)–COOH
  • kwas winowy, HOOC–(CH–OH)2–COOH
  • kwas glukarowy, HOOC–(CH-OH)4–COOH
  • Ketokwasy dikarboksylowe
  • kwas mezoksalowy, (HOOC–C(O)–COOH)
  • kwas szczawiooctowy, (HOOC–C(O)–CH2–COOH)
  • kwas α-ketoglutarowy, (HOOC–C(O)–CH2–CH2–COOH)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Haynes i Lide 2011 ↓, s. od 3-1 do 3-552.
    2. Kwas undekanodiowy (HMDB0000888) – karta metabolitu (ang.) w bazie Human Metabolome Database (HMDB). [dostęp 2019-06-14].
    3. Kwas pentadekanodiowy, [w:] ChemSpider [online], Royal Society of Chemistry, CSID: 141102 [dostęp 2019-06-14] (ang.).
    4. Coffey 1965 ↓, s. 277.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • W.M. Haynes, D.R. Lide: Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 92. Boca Raton, Florida: CRC Press, 2011. ISBN 978-1-4398-5512-6. (ang.)
  • J. Oldham: Rozdz 17 Dicarboxylic Acids and Related Compounds. W: S. Coffey: Rodd's Chemistry of Carbon Compounds. Wyd. 2. T. 1: Alifatic Compounds. Cz. D: Dihydric alcohols, their oxidation products and derivatives. Amsterdam: Elsevier, 1965. ISBN 978-1-4832-2131-1. LCCN 51-14658. (ang.)
  • Kwas maleinowy (kwas cis-butenodiowy, HOOC-CH=CH-COOH) – organiczny związek chemiczny, nienasycony alifatyczny kwas dikarboksylowy.Kwas α-ketoglutarowy – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych ketokwasów, ketonowa pochodna kwasu glutarowego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kwas glukarowy - (lub kwas sacharowy) organiczny związek chemiczny, dikarboksykwas. Jest produktem utleniania glukozy (przy węglu C1 i C6).
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Kwas winowy (E334), HOOC–CH(OH)–CH(OH)–COOH – organiczny związek chemiczny z grupy hydroksykwasów dikarboksylowych zawierający dwie grupy hydroksylowe (–OH). Występuje w owocach (zwykle enancjomer D), zwłaszcza winogronach w stanie wolnym i w postaci soli.
    Kwas tartronowy – organiczny związek chemiczny, kwas dikarboksylowy o wzorze półstrukturalnym HOOC–CH(OH)–COOH. Tworzy bezbarwne kryształy rozpuszczalne w wodzie.
    Kwas tereftalowy (kwas 1,4-benzenodikarboksylowy), C6H4(COOH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów aromatycznych, zawierający dwie grupy karboksylowe w pozycji para. Jego izomer orto to kwas ftalowy, a izomer meta to kwas izoftalowy.
    Kwas jabłkowy (kwas hydroksybursztynowy, E296) – organiczny związek chemiczny, hydroksykwas dikarboksylowy występujący m.in. w jabłkach i rabarbarze. Jest produktem ubocznym metabolizmu węglowodanów. Jego forma zjonizowana (jabłczan) występuje jako produkt pośredni w cyklu kwasu cytrynowego (cyklu Krebsa).
    Hydroksykwasy – grupa organicznych związków chemicznych, zawierających w cząsteczce przynajmniej jedną grupę karboksylową (–COOH) i przynajmniej jedną grupę hydroksylową (–OH). Ich wzór ogólny to: (HO)m–R–(COOH)n.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.