• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kurs - żeglarstwo

    Przeczytaj także...
    Kurs rzeczywisty (KR) – kąt zawarty między północną częścią południka rzeczywistego, a dziobową częścią linii symetrii statku. W praktyce żaden przyrząd nawigacyjny nie wskazuje dokładnie kursu rzeczywistego ze względu na błąd wyznaczenia północy (kompasy) lub niedokładne określenie diametralnej (GPS). W pierwszym przypadku trzeba określić i uwzględnić całkowitą poprawkę.Bajdewind, też bejdewind, ćwierćwiatr – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Bajdewind wieje z kierunków: pomiędzy wiatrem wiejącym prosto z boku jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu jednostki.
    Nawigacja – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.
    A - kąt martwy, B - bajdewind, C - półwiatr, D - baksztag, E - fordewind prawego halsu

    Kurs to w nawigacji jednostek pływających kąt zawarty pomiędzy południkiem (czyli liną północ-południe), a osią symetrii statku: kierunek, w którym płynie jednostka. Mówi się, że jednostka płynie kursem, lub leży na kursie.

    Żeglarstwo – niegdyś odmiana transportu, dziś dyscyplina sportów wodnych, oraz rodzaj turystyki lub rekreacji, a także forma szkoleń – zarówno dla późniejszych marynarzy, oficerów i kapitanów jednostek, jak i jako tzw. szkoła charakterów dla młodzieży. Żeglarstwo uprawiane jest na jednostkach pływających napędzanych siłą wiatru za pośrednictwem żagli.Południk geograficzny – linia na powierzchni Ziemi o kształcie zbliżonym do półokręgu, która łączy oba bieguny, o długości ok. 20 tys. km, wyznaczająca kierunek północ-południe i przecinająca prostopadle równik. Południkiem miejscowym (danego punktu Ziemi) jest południk przechodzący przez dane miejsce. Żaden z południków nie jest szczególnie wyróżniony. Za południk początkowy (zerowy) przyjęto w 1884 roku południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich. Płaszczyzna południka 0° i 180° dzieli kulę ziemską na dwie półkule – wschodnią i zachodnią.

    Pojęcie kursu stosowane jest w różnych znaczeniach, może np. oznaczać kierunek geograficzny, w którym płynie jednostka (patrz kurs rzeczywisty). Natomiast w żeglarstwie istnieje również pojęcie kursu względem wiatru. Jest to kierunek, w którym aktualnie płynie jednostka ze względu na wiatr, który wieje na akwenie, a dokładniej ze względu na wiatr rzeczywisty (wiatr pozorny). I tak wyróżnia się następujące wiatry, i co za tym idzie, kursy:

    Kąt martwy, żartobliwie nazywany mordewindem – w żeglarstwie jest to taki kąt kursowy względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym. Na rysunku zaznaczony kolorem czerwonym.Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).
  • fordewind (nid. voor de wind) - gdy wiatr wieje prosto od rufy
  • baksztag (nid. bakstag) - gdy wiatr wieje pomiędzy fordewindem a półwiatrem
  • półwiatr - gdy wiatr wieje z boku
  • bajdewind (nid. bij de wind) - gdy wiatr wieje pomiędzy półwiatrem a kątem martwym (kąt martwy to kierunek wiatru od strony dziobu jednostki, wiejący pod tak ostrym kątem, że jednostka nie jest w stanie płynąć do przodu)
  • Nazwy kursów wywodzą się z j. niderlandzkiego, więc mówimy bajdewind, a nie bajdełind etc.

    Fordewind, pełny wiatr – wiatr wiejący na żaglowcu prosto od strony rufy. Wbrew pozorom, nie jest to najkorzystniejszy kierunek dla żaglowca, gdyż przy tej samej prędkości wiatru, jednostka może rozwinąć większą prędkość płynąc pod kątem do wiatru (najlepiej baksztagiem), co wynika z iloczynu wektorów ruchu wiatru i ruchu jednostki. Ponadto przy wietrze prosto od rufy tylne żagle w osi jednostki zasłaniają żagle bliższe dziobowi, zabierając im wiatr, co jest szczególnie niekorzystne przy ożaglowaniu rejowym. Przy ożaglowaniu skośnym można wtedy ustawić żagle na dwóch kolejnych masztach w odwróconej pozycji (czyli na halsie prawym i lewym), a na jednostkach jednomasztowych ustawić w odwróconych pozycjach foka i grota (stąd żeglarskie "płynąć motylkiem"). Podczas płynięcia fordewindem korzysta się zwykle ze spinakera na jednostkach wyposażonych w ten typ żagla.Wiatr pozorny – pojęcie stosowane w żeglarstwie oznaczające wiatr obserwowany względem poruszającej się jednostki.

    Wyróżnia się również dwa halsy - lewy i prawy. Jednostka płynie lewym halsem, gdy wiatr pozorny wieje z dowolnego kierunku z lewej strony jednostki, natomiast prawy hals, gdy wiatr wieje z prawej strony.

    Przypisy

    1. Lesław Furmaga: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993, s. 68. ISBN 83-85413-73-1.

    Bibliografia[]

  • Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Półwiatr - nazwa jednego z wiatrów pozornych. Półwiatr wieje prosto z boku jednostki, czyli z kierunku prostopadłego do osi jednostki.
    Baksztag – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.074 sek.