• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kurdyjska Partia Pracy

    Przeczytaj także...
    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Partia Pracujących Kurdystanu (kurd. Partiya Karkerên Kurdistanê , PKK), w latach 2002-2005 jako KADEK i KONGRA-GEL – założona 27 listopada 1978 organizacja niepodległościowa o lewicowym charakterze, której celem jest ustanowienie państwa na terenach zamieszkanych przez Kurdów (południowo-wschodnia Turcja, północno-wschodni Irak, północno-wschodnia Syria, północno-zachodni Iran). Ze względu na wykorzystywane metody walki wpisana na listę organizacji terrorystycznych przez USA i Unię Europejską. Zbrojnym ramieniem Partii są Ludowe Siły Obrony (HPG).

    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górskiego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.

    Historia ugrupowania[]

    Główne rejony rozmieszczenia Kurdów na Bliskim Wschodzie
    Demonstracja zwolenników PKK w Londynie (2003)
     Osobny artykuł: konflikt kurdyjsko-turecki.

    Dnia 27 listopada 1978 w miejscowości Fis na zachodzie Turcji doszło do kongresu założycielskiego Partii Pracujących Kurdystanu (PKK) w którym udział wzięło 25 osób. Ta lewicowo-nacjonalistyczna organizacja w założeniach miała dążyć do utworzenia państwa Kurdystan. Na zjeździe zdecydowano zaangażować bojówki w walki polityczne jakie w latach 1978-1980 w Turcji prowadziła prawica z lewicą. Partia Pracujących Kurdystanu opowiedziała się po stronie lewicy, co wynikało z jej programu politycznego. Zbrojna rebelia Partii Pracujących Kurdystanu rozpoczęła się 15 sierpnia 1984 atakiem na tureckie siły zbrojne w Eruh oraz Şemdinli na wschodzie kraju. Tym samym rozpoczęła się długoletnia partyzantka Partii Pracujących Kurdystanu, której celem jest wywalczenie niepodległości Kurdystanu, w wyniku której zginęło do końca 2012 ponad 45 tys. ludzi.

    Kurdystan – górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów. Terytorium Kurdystanu jest podzielone między następujące państwa:Terroryzm – użycie siły lub przemocy psychicznej przeciwko osobom lub własności z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie na danej grupie ludności lub państwie ustępstw w drodze do realizacji określonych celów. Działania terrorystyczne mogą dotyczyć całej populacji, jednak najczęściej są one uderzeniem w jej niewielką część, aby pozostałych obywateli zmusić do odpowiednich zachowań.

    We wrześniu 1999 PKK ogłosiło jednostronne zawieszenie broni i całkowicie wycofało swoje bojówki z terytorium Turcji. W związku z tym nowe bazy zakładano w górach północnego Iraku. W lutym 2000 ogłoszono zakończenie wojny. Aby osiągnąć swoje cele ugrupowanie kurdyjskie stawiało na rozwiązania drogą pokojową i dyplomatyczną. W kwietniu 2002 Partię Pracujących Kurdystanu przemianowano na KADEK (Wolność i Demokracja Kongres Kurdystanu), by przekształcić ją w organizację typowo polityczną. W październiku 2003 rozwiązano KADEK i na jej łonie powstał KONGRA-GEL (Kongres Ludzi Kurdystanu).

    Język kurdyjski należy do rodziny języków indoeuropejskich. Językiem tym posługują się Kurdowie na obszarach wschodniej Turcji, północnego i północno-wschodniego Iraku i Syrii, a także w Iranie na Kaukazie i Armenii (zob. też Kurdystan). Ocenia się, że jest on językiem ojczystym ok. 22 mln osób.Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).

    Turecki rząd przez okres zawieszenia broni notorycznie ignorował oferty Kurdów, co do ich roszczeń. Według Ankary KONGRA-GEL dopuszczał się ataków partyzanckich, jednak ich skala była znacznie mniejsza niż sprzed września 1999. W 2004 Kurdowie wznowili swoją partyzantkę na terytorium Turcji, a w kwietniu 2005 KONGRA-GEL z powrotem przemianowano na Partię Pracujących Kurdystanu.

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Konflikt kurdyjsko-turecki – kurdyjska rebelia na terytorium Turcji trwająca od 1984, podczas której bojówki kurdyjskie walczą o niepodległość Kurdystanu. W wyniku konfliktu trwającego niemal trzydzieści lat, zginęło ponad 43 tys. ludzi.

    W 2013 wycofali się z Turcji zgodnie z umową do Irackiego Kurdystanu w ramach procesu pokojowego.

    Literatura[]

  • Jarosław Tomasiewicz: Terroryzm na tle przemocy politycznej (Zarys encyklopedyczny), Katowice 2000, s. 153-154, 176-177
  • Przypisy

    1. A Secret Relationship (ang.). niqash.org, 2008-08-08. [dostęp 2012-09-06].
    2. Chronology of the Important Events in the World/PKK Chronology (1976-2006) (ang.). niqash.org, 2006-08-08. [dostęp 2012-10-10].
    3. Turcja zapowiada rozmowy z kurdyjskimi bojownikami z PKK (ang.). wp.pl. [dostęp 2012-12-22].
    4. PKK/KONGRA-GEL and Terrorism (ang.). ataa.org. [dostęp 2012-12-22].
    5. Kurdistan Workers Party (PKK) (ang.). aph.gov.au. [dostęp 2012-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-20)].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.