• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kultura solutrejska

    Przeczytaj także...
    Ostrze liściowate – narzędzie wykonywane na odłupku, wiórze bądź płytce kamiennej. Narzędzia te formowane były za pomocą płaskiego retuszu powierzchniowego. Skutkiem stosowanie tego typu retuszu narzędzia te przybierały formy przypominające liść laurowy bądź wierzbowy. Narzędzia te mogły pełnić funkcje noży jak i groty oszczepów.Rysunek – kompozycja linii wykonana na płaszczyźnie, polegające na nanoszeniu na powierzchnię walorów wizualnych przy użyciu odpowiednich narzędzi. Także dział sztuk plastycznych.
    Prehistoria, prahistoria (łac. præ - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się na Ziemi pierwszych człowiekowatych lub człowieka rozumnego do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:
    Solutrejskie ostrze liściowate

    Kultura solutrejska – nazwa tej jednostki kulturowej pochodzi od miejscowości Solutré, departament Saona i Loara we Francji.

    Kultura ta rozwijała się w okresie między 21 a 18 tys. lat temu. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z kulturą solutrejską znany jest z obszarów Półwyspu Iberyjskiego (stanowisko La Riera) oraz z terenów położonych na zachód od Rodanu (stanowisko Pataud). Do przewodnich form narzędziowych utożsamianych z kulturą solutrejską należą ostrza liściowate, wiórki tylcowe, ostrza z jednostronną obróbką, ostrza laurowate, zaś w końcowej fazie rozwoju tej kultury w inwentarzach poświadczona jest obecność ostrzy z zadziorem lub trzonkiem oraz narzędzia zębato-wnękowe. Do produkcji różnego rodzaju ostrzy posługiwano się techniką naciskową - po wstępnej obróbce elementu metodą obijania i otłukiwania, następowała druga, znacznie dokładniejsza faza obróbki, polegająca na naciskaniu na powierzchnię elementu twardą kością, wskutek czego odspajały się od niej nie grube odłupki lecz cienkie płatki. Tak powstająca powierzchnia była prawie gładka, a ostrza prawie proste. Dzięki temu formy narzędziowe nabierały bardziej smukłych, precyzyjnych form. Technika ta rozprzestrzeniła się na obszar Eurazji i Ameryki Północnej po upływie 10 000 lat.

    Narzędzia zębate - są to narzędzia kamienne wykonywane retuszem wnękowym można wyróżnić narzędzia zębate podłużne, pojedyncze i podwójne czyli transwersalne.Wióry tylcowe – wióry z jedną krawędzią zatępioną na prawie całej długości nie zbiegające się w ostry wierzchołek. Wiórki tylcowe to drobne wiórki z jedną lub więcej krawędzią zatępioną.

    Na stanowiskach solutrejskich znane są także narzędzia o środkowo paleolitycznym rodowodzie - zgrzebła. Konstrukcje mieszkalne wznoszone były przy użyciu kamienia, o czym świadczy stanowisko Fressiqnes (departament Dordogne we Francji). Na stanowisku tym poświadczone jest także obecność kamiennych bruków.

    Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenia północnopolskie, ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian, Wisła, wisła), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin.Abri Pataud – górnopaleolityczne stanowisko archeologiczne, nawis skalny położony w południowo-zachodniej Francji, w doline Vezere, w pobliżu miejscowości Les Eyzies-de-Tayac, nazywanej „stolicą francuskiej prahistorii”. Pierwsze badania archeologiczne prowadzone były w latach 1953-64 przez amerykańskiego prehistoryka Hallama L. Moviusa. Na terenie schronienia wciąż są prowadzone prace badawcze. Stanowisko jest obecnie udostępnione do zwiedzania.

    Ludność kultury solutrejskiej w zależności od obszaru polowała na różne rodzaje zwierzyny. Na terenie Francji polowano głównie na stada reniferów zaś na stanowiskach obecnej Hiszpanii odkrywane są szczątki jelenia oraz koni. Do najważniejszych artefaktów tego okresu zalicza się ryty i rysunki na kościach, figurki kobiece, reliefy znalezione w Roc de Sers we Francji oraz w El Castillo w Hiszpanii.

    Ameryka – część Ziemi położona na zachodniej półkuli, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.Lądolód - gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi; występuje na Antarktydzie i Grenlandii. W Polsce występował podczas zlodowaceń plejstoceńskich.

    Według tzw. hipotezy solutrejskiej ogłoszonej przez Dennisa Stanforda ze Smithsonian Institution i Bruce Bradleya z Uniwersytetu Exeter ludzie kultury solutrejskiej, podróżując na zachód przez Atlantyk, przed czołem lądolodu pokrywającego część półkuli północnej podczas ostatniego zlodowacenia, mogli dotrzeć do kontynentu amerykańskiego i w ten sposób stać się pierwszymi osadnikami w tej części świata.

    Instytut Smithsona (ang. Smithsonian Institution) – największy na świecie kompleks muzeów i ośrodków edukacyjno-badawczych, mieszczący się głównie w Waszyngtonie; powstał w roku 1846 jako fundacja na podstawie testamentu brytyjskiego chemika i mineraloga Jamesa Smithsona; finansuje i organizuje badania naukowe, wydawanie książek i czasopism, prowadzi wymianę publikacji z zagranicznymi ośrodkami naukowymi. Na cześć instytutu jedną z planetoid nazwano (3773) Smithsonian.Kość (łac. os, lm ossa; gr ostéon) – narząd, budujący układ kostny. Nauką zajmującą się kośćmi jest osteologia.

    Przypisy

    1. Robert Gardziński: Precyzja przy ognisku (pol.). Rzeczpospolita.pl. [dostęp 2011-02-01].
    2. Bruce Bradley, Dennis Stanford, „The North Atlantic ice-edge corridor: a possible Palaeolithic route to the New World”, Wolrld Archeology, 2004 vol. 36, str. 459-478

    Bibliografia[]

  • Janusz K. Kozłowski, Wielka Historia Świata, t. I Świat przed „rewolucją” neolityczną, Fogra, Kraków 2004.
  • Janusz K. Kozłowski, Archeologia Prahistoryczna, t. I Starsza Epoka Kamienia, Nakładem Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1972.
  • Piotr Kaczanowski, Janusz K. Kozłowski, Wielka Historia Polski , t.1 Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Fogra, Kraków 1998.
  • Janusz K. Kozłowski (opracowanie naukowe), Encyklopedia historyczna świata, t. I Prehistoria, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Kraków 1999.
  • Bolesław Ginter, Janusz K. Kozłowski, Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu, mezolitu i neolitu (wyd. III), PWN, Warszawa 1990.
  • J. Desmond Clark, Prahistoria Afryki, PWN, Warszawa 1978.
  • Zobacz też[]

  • kultury paleolitu
  • prehistoria
  • Hipoteza solutrejska – jedna z teorii wyjaśniających sposób osiedlenia się ludzi na kontynencie amerykańskim. Zakłada ona, że w czasach prehistorycznych niektóre grupy ludzi zamieszkujących Europę i identyfikowanych z tzw. kulturą solutrejską (zamieszkujących ok. 21–18 tys. lat temu tereny obecnej Francji i Półwyspu Iberyjskiego) mogły dotrzeć do Ameryki Północnej żeglując na zachód przez Atlantyk wzdłuż czoła lądolodu pokrywającego część półkuli północnej podczas ostatniego zlodowacenia. Hipoteza ta, alternatywna wobec powszechnie akceptowanej zakładającej przybycie ludzi do Ameryki z Azji, przez obecną Cieśninę Beringa, ogłoszona została przez Dennisa Stanforda z Smithsonian Institution i Bruce Bradleya z Uniwersytetu Exeter. Odrzuca ją jednak część naukowców..Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    El Castillo – jaskinia z prehistorycznym stanowiskiem archeologicznym, znajdująca się koło Puente Viesgo w hiszpańskiej Kantabrii.
    Relief (płaskorzeźba) – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło uzyskuje się poprzez rzeźbienie, kucie lub odlewanie. Pomimo że płaskorzeźby powstawały jako dekoracja architektoniczna, to często stanowią odrębne, pełnowartościowe dzieło sztuki.
    Artefakt – wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych.
    W paleolicie pojawił się człowiek zdolny wytwarzać narzędzia, a te stopniowo dały mu coraz większą przewagę nad zwierzętami. Narzędzia były początkowo bardzo prymitywne i nieobrobione, z czasem coraz mniej przypominały przypadkowo znaleziony kamień, a coraz bardziej pieczołowicie obrobiony sprzęt użytkowy.
    Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.
    Solutré - otwarte stanowisko położone w Cort du Chernier departament Saone-et-Loire. Stanowisko to ma charakter eponimiczny dla kultury solutrejskiej. Na stanowisku tym poświadczona jest obecność warstw zaliczanych do kultury oryniackiej oraz w późniejszej fazie z kulturą grawecką ok. 24-22 tys lat temu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.096 sek.