• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kultura Lyngby

    Przeczytaj także...
    Ostrze trzoneczkowate - (ang. tanged points) narzędzie krzemienne wykonane z wióra lub rzadziej odłupka. Ostrze posiada uformowany retuszem trzonek, mniej lub bardziej wyraźny. Specyficzną odmianą jest liściak - trzonek jest słabo wyodrębniony. W okresie Dryas III (11-10 tys. lat temu) służyły jako grociki strzał. Od nich wziął nazwę kompleks kultur ostrzy trzoneczkowatych, a każda kultura w tym kompleksie posiadała swój charakterystyczny typ grocika.Ludwik Sawicki (ur. 8 sierpnia 1893 w Warszawie, zm. 20 stycznia 1972 tamże) – polski archeolog-samouk, specjalista z zakresu badań paleolitu, geomorfologii i stratygrafii plejstocenu.
    Zelandia (duń. Sjælland) to największa z 443 wysp Danii i 12. wyspa Europy. Zelandia położona jest między Fionią a szwedzką Skanią; z obiema połączona jest mostami poprzez cieśniny Wielki Bełt i Sund. Linia brzegowa silnie rozczłonkowana, liczne półwyspy, m.in. Ods Herred, Horns na północy, zatoki Sejerø, Roskilde Fjord, Ise Fjord na północy; Køge, Fakse na wschodzie oraz Vordingborska na zachodzie, mniejsze wyspy, takie jak Saltholm, Amager, Sejerø.
    Ostrze lyngbijskie

    Kultura Lyngby lub Bromme-Lyngbyschyłkowopaleolityczna kultura związana z łowcami reniferów. Nazwa kultury pochodzi od stanowiska Nørre Lyngby na północy Jutlandii oraz stanowiska Bromme na Zelandii (Dania).

    Zasięg kultury lyngbijskiej

    Kultura egzystująca na pograniczu tundry i tajgi w okresie Allerødu (ok. 11 800 – 10 800 lat p.n.e.) na terenie Danii, południowej Szwecji oraz na szelfie południowego Bałtyku (poszerzonym na skutek cofnięcia się morza) aż do Litwy. Wraz z ochłodzeniem się klimatu w młodszym dryasie (10 800 – 9500 lat p.n.e.) jej zasięg rozszerza się na południe, tworząc lokalne odmiany, które są podłożem tworzenia się nowych kultur: ahrensburskiej, świderskiej i desneńskiej.

    Allerød – ciepły okres interstadialny u schyłku ostatniego glacjału, pomiędzy starszym i młodszym dryasem. Trwał od 11 866/12 126–10 847/10 896 lat BC. Nazwa pochodzi od stanowiska Allerød niedaleko Kopenhagi w Danii.Kultura (z łac. colere = „uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie”) – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri („uprawa roli”), interpretuje się go w wieloraki sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

    Charakterystycznymi artefaktami dla tej kultury są:

  • motyki lyngbijskie – rodzaj toporka z poroża renifera;
  • ostrza lyngbijskie – masywne ostrza trzoneczkowate o krótkim trzonku i mało retuszowanym ostrzu.
  • Poza tym w inwentarzach krzemiennych występują:

  • rdzenie wiórowe, dwupiętowe i jednopiętowe stożkowate
  • drapacze, głównie łukowe
  • rylce, węgłowe boczne, smukłe klinowate oraz łamańce
  • W Polsce jeszcze przed wojną Ludwik Sawicki wydzielił tzw. przemysł nowomłyński (Nowy Młyn stan. 1a i 1b) w Polsce środkowej, który odpowiada grupom kultury lyngbyjskiej.

    Tajga, borealne lasy iglaste – lasy iglaste występujące w północnej części Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido) oraz Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.Renifer (ren, Rangifer tarandus) – ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej. Dla podgatunków północnoamerykańskich stosuje się nazwę karibu.

    Bibliografia[]

    Michael Brézillon: Encyklopedia kultur pradziejowych, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, PWN, wyd.II, Warszawa 2001.

    Janusz K. Kozłowski: Encyklopedia historyczna świata, t. I: Prehistoria, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Kraków 1999.

    Rylec (fr., ang. burin) – jedna z najliczniejszych grup narzędzi krzemiennych epoki kamienia. Powstają poprzez odbicie co najmniej jednego rylczaka, czyli wąskiego odłupka na krawędzi narzędzia, czego śladem jest negatyw rylcowy.Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep położony w północnej Europie, oblany morzami Bałtyckim i Północnym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Paleolit późny, zwany także schyłkowym, ostatni etap paleolitu, terytorialnie ograniczony do Niżu Środkowoeuropejskiego i sąsiadującego z nim pasma wyżyn. Przedział chronologiczny późnego paleolitu pokrywa się prawie całkowicie z zakresem chronologicznym późnego glacjału, nieznacznie jedynie przekraczając granicę plejstocenu i obejmując również początki holocenu (od ok. 14 tys. lat p.n.e. do ok. 8 tys. lat p.n.e.).
    Tundra (fiń. tunturi – ‘łysa góra’) – bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej. Charakteryzuje się występowaniem gleb tundrowych, stale zamarzniętym podglebiem i bardzo niską pokrywą roślinną, zdominowaną przez mchy i porosty.
    Artefakt – wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych.
    Kultura desneńska (niekiedy Kultura greńska) – schyłkowopaleolityczna kultura należąca do kompleksu z ostrzami trzoneczkowatymi. Jest kulturą łowców renifera. Występowała głownie w basenie górnego Dniepru i Wołgi, sporadycznie docierała także na tereny dzisiejszej wschodniej Polski. Nazwa pochodzi od rzeki Desna - dopływu Dniepru.
    Drapacz – narzędzie krzemienne ukształtowane na krańcu odłupka lub wióra, z końcówką drapiskiem wykończoną retuszem. Drapacze służyły do obróbki drewna i kości oraz zapewne do cięcia. Wyróżnia się drapacze niskie, wysokie, smukłe i krótkie. Drapacze wysokie, których drapisko jest efektem odłupania wiórków długich, wąskich i wygiętych, są określane jako łódkowate. Spotyka się je często w kulturze oryniackiej. Jeżeli szerokość drapiska jest ograniczona przez retusz z jednego boku lub obydwu, drapacze są zwane pyskowatymi. O ile retusz obejmuje dwa przeciwległe końce uzyskuje się drapacz podwójny, jeżeli rozciąga się na całej krawędzi krótkiego odłupka - wynikiem jest drapacz krążkowaty. Drapacze występują już w przemysłach aszelskich i w wielu kulturach paleolitu i mezolitu.
    Kultura ahrensburska – nazwa tej kultury związana jest z eponimicznym stanowiskiem Ahrensburg pod Hamburgiem. Rozwój niniejszej kultury wyznacza okres od ok. 12 tys lat temu do początków holocenu. Zespół zjawisk kulturowych utożsamiany z kulturą ahrensburską obejmuje swym zasięgiem tereny Niżu Europejskiego od Holandii do zachodniej części Polski. Inwentarz narzędziowy w niniejszej kulturze reprezentowany jest przez ostrza trzoneczkowate, drapacze, rylce, retuszery, gładziki do których produkcji posługiwano się techniką wiórową. Inwentarz kościany w owej kulturze reprezentowany był przez motyki typu Lyngby. Gospodarka kultury ahrensburskiej opierała się głównie na sezonowych polowaniach na stada reniferów przy zastosowaniu łuku co jest poświadczone na stanowisku – Stellmoor oprócz reniferów polowano na jelenie i dziki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.