• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kultura Dżarmo

    Przeczytaj także...
    Kultura archeologiczna - zespół stale współwystępujących ze sobą na pewnym terytorium i w pewnym czasie charakterystycznych form źródeł archeologicznych.Obsydian (izofir) – kwaśna skała wylewna, złożona niemal wyłącznie ze szkliwa wulkanicznego, zawiera do 1% wody. Naturalne szkło powstaje w wyniku natychmiastowego stygnięcia magmy (lawy). Skład chemiczny związany jest z typem lawy i obejmuje bardzo wiele form, od obsydianu ryolitowego po fonolitowy. Obsydian znajduje się w wylewach lawy datowanych od ok. 60 mln lat aż do współczesności . Z czasem ulega rekrystalizacji, przyjmując wygląd zwyczajnej, drobnoziarnistej skały.
    Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200-300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.
    Lokalizacja kultury Dżarmo (na czerwono)

    Kultura Dżarmowczesnoneolityczna kultura archeologiczna odkryta w północnej Mezopotamii w 1948 roku przez Roberta Johna Braidwooda.

    Lokalizacja[]

    Kultura Dżarmo obejmowała swoim zasięgiem obszar 12–16 tys. m² na wschód od Kirkuk (50 km na wschód od miasta) na stokach Zagrosu na wysokości około 800 m n.p.m. Jej granice zakreślały rzeki Mały Zab od północy i Dijala od południa.

    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Kirkuk (كركوك) – miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie, na zachodnim pogórzu Gór Kurdystańskich, ośrodek administracyjny muhafazy At-Tamim. Około 755,7 tys. mieszkańców. Miasto Kirkuk i otaczające je roponośne obszary stanowią od dziesięcioleci przedmiot kurdyjskich roszczeń terytorialnych. W latach 30. XX wieku rozpoczęła się stymulowana przez władze centralne migracja ludności arabskiej na zamieszkane przez Kurdów i chrześcijan tereny wokół miasta. Napływ Arabów związany był przede wszystkim z odkryciem ropy naftowej w Kirkuku w 1927 roku i realizacją rządowego projektu irygacji równiny Hawidża. Spośród potomków pierwszych arabskich osadników sprowadzonych w tamtym czasie do Kirkuku (wielu z nich należało do koczowniczego plemienia al-Obeid) reżim partii BAAS rekrutował w latach 60. członków prorządowych, paramilitarnych grup zwanych „Rycerzami Chalida ben Ualida”, których głównych zajęciem było terroryzowanie okolicznych wsi kurdyjskich.

    Badania archeologiczne[]

    Kultura Dżarmo zbadana została w połowie XX wieku przez ekspedycję pod kierunkiem Roberta Johna Braidwooda. W dwunastu warstwach, z których najstarsza datowana jest na VII tysiąclecie p.n.e., odkryto pozostałości osad, składających się z domostw z glinianych cegieł zbudowanych na kamiennych fundamentach i zamykanych drewnianymi drzwiami. Ich liczba na poszczególnych poziomach sięgała 20–23. Szacuje się, że mieszkało w nich około 150–200 osób, które uprawiały soczewicę i jęczmień, a także zajmowały się zbieractwem, myślistwem i hodowlą, o czym świadczą odnalezione kości dzikich (niedźwiedź, leopard, jeleń) i udomowionych (koza, owca, onager, kor) zwierząt. Kultura pod względem rozwoju cywilizacyjnego stanowiła ogniwo pomiędzy dwoma etapami: okresu osad, gdzie głównym elementem wytwórczym było rolnictwo, a okresem osad, w których w większym stopniu obok rolnictwa rozwinęło się garncarstwo lub hodowla.

    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.Garncarstwo to jedno z najstarszych rzemiosł (znane od neolitu). Jest to rękodzielniczy wyrób ceramicznych naczyń i przedmiotów codziennego użytku.

    Na obszarze kultury Dżarmo nie znaleziono naczyń glinianych, co sugeruje, że nie znali garncarstwa. Kamienne narzędzia różnią się od narzędzi zachodniej kultury natufijskiej, a znalezione pozostałości wyrobów z obsydianu wykazują związki kultury Dżarmo z kulturami Anatolii. O przenikaniu i wpływach pozostałych kultur bliskowschodnich na kulturę Dżarmo świadczą odkryte na obszarze objętym jej zasięgiem posążki bogini-matki, co może świadczyć o początkującym stadium rozwoju religii w społeczeństwie Dżarmo, zaś nowym elementem niewykrytym w kulturach sąsiadujących z Dżarmo są figurki psów i kotów, co nasuwa przypuszczenia o udomowieniu tych zwierząt.

    Kultura natufijska – kultura mezolitu bliskowschodniego. Nazwa pochodzi od stanowiska archeologicznego Wadi-an-Natuf, w Izraelu, z około IX tysiąclecia p.n.e.. Kultura została zdefiniowana w latach 30. XX wieku w wyniku badań wykopaliskowych na Górze Karmel prowadzonych przez Dorothy Garrod.Onager, osioł azjatycki, kułan (Equus hemionus) – ssak z rodziny koniowatych, z grupy osłów, dzikich osłów azjatyckich.

    Przypisy

    1. M. Bielicki, Zapomniany świat Sumerów, s. 44.
    2. J. Zabłocka, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), s. 20–21.

    Bibliografia[]

  • Bielicki M., Zapomniany świat Sumerów, Warszawa 1966, s. 154–256.
  • Zabłocka J., Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), Wrocław 1982, s. 20–21. ISBN 83-04-00710-X.
  • Dijala (arabski نهر ديالى, perski دیاله, język kurdyjski Sirwan/سيروان) – rzeka w Iraku i Iranie. Jej długość wynosi 231 km, a powierzchnia dorzecza – 30.000 km². Jej źródło znajduje się w górach Zagros, w pobliżu miasta Sanandadż. Przez większość biegu przepływa prowincją Dijala, która od niej wzięła swą nazwę. Uchodzi do Tygrysu na południe od Bagdadu. Jest wykorzystywana w celach irygacyjnych. Płynie przez tereny zamieszkane w większości przez Kurdów.Mezopotamia (gr.: Μεσοποταμία Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy), kontynuujące jednak wspólne dziedzictwo kulturowe. Powszechnie uważa się, że właśnie na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.064 sek.