• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kudłoński Baca

    Przeczytaj także...
    Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorców, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej.
    Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec w Górach Stołowych.
    Kudłoński Baca

    Kudłoński Baca, Skamieniały Baca – wysoki na kilkanaście metrów ostaniec na północnych zboczach Kudłonia w Gorcach. Zbudowany jest z odpornych na wietrzenie gruboławicowych piaskowców i zlepieńców. Znajduje się w lesie, tuż przy czarnym szlaku turystycznym z Lubomierza na szczyt Kudłonia (1274 m), poniżej Polany Kudłoń, już na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego. Silne wichury w 2004 r. przerzedziły sporo las, przez co skała jest dobrze eksponowana. W spękaniach skały licznie zakwita dzwonek wąskolistny, znaleźć też można skalnicę gronkową, która ma w tej okolicy jedyne stanowiska w Gorcach.

    Kudłoń (1274 m) – czwarty co do wysokości szczyt w Gorcach położony na północny wschód od Turbacza, w grzbiecie łączącym Turbacz z Beskidem Wyspowym (poprzez przełęcz Przysłop). Jest najwybitniejszym szczytem Gorczańskiego Parku Narodowego. Jego nazwa wywodzi się od nazwiska Kudeł bądź Kudła.Juhas – młodszy pomocnik bacy podczas wypasu owiec w Tatrach. Słowo pochodzi z języka węgierskiego juhász – owczarz. Niewłaściwa jest forma żeńska juhaska – dziewczęta nigdy nie wypasały owiec w Tatrach, zaś te pasące krowy nazywane były pasterkami.

    Ze skałą tą związana jest legenda, według której jest ona skamieniałym bacą, który niegdyś gospodarował na gorczańskich polanach. Był to jednak zły człowiek – źle traktował swoich juhasów i honielników, a także oszukiwał na serze gospodarzy, których owce wypasał. Inna wersja (przytaczana przez ludowego gawędziarza z Koniny) mówi, że kamień tam postawił diabeł chcący zniszczyć kościół w Lubomierzu.

    Konina – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Niedźwiedź. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.Polana Jastrzębie lub po prostu Jastrzębie – polana w Gorcach. Znajduje się na grzbiecie odchodzącym od Kudłonia w północnym kierunku, do miejscowości Lubomierz. Zajmuje wierzch tego grzbietu i górną część zboczy wschodnich opadających do doliny potoku Rychtów oraz zboczy zachodnich opadających do doliny potoku Rosocha. Nazwa polany pochodzi od gnieżdżących się tutaj dawniej drapieżnych ptaków. Dawniej była wypasana, miejscami koszona, a nawet niektóre jej fragmenty były uprawiane jako pole orne, o czym świadczą dobrze zachowane równoległe rzędy ugorów na jej podwierzchołkowych, wschodnich zboczach. Po zaprzestaniu użytkowania zarasta borówczyskami, maliniakami i lasem, część polany została też sztucznie zalesiona świerkami. Polana znajduje się poza obszarem Gorczańskiego Parku Narodowego.

    Oprócz Bacy Kudłońskiego na zboczach Kudłonia znajduje się jeszcze wiele innych mniej wybitnych wychodni skalnych i ostańców.

    Szlak turystyki pieszej[]

    szlak turystyczny czarny – czarny z Lubomierza przez polanę Jastrzębie, polanę Kudłoń, szczyt Kudłonia, polanę Pustak i Kopę do Koniny. Czas wejścia na Kudłoń: z Lubomierza 2.20 godz. (↓ 1.30 godz.), z Koniny 2.20 godz. (↓ 2 godz.)

    Przypisy

    1. *Stanisław Stopa: Kurkowe opowieści ISBN 978-83-923624-0-1 str. 127
    2. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce : przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004. ISBN 83-89188-19-8.
    3. gmina Mszana. [dostęp 2011-06-12].
    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.Kopa – szczyt w Gorcach o wysokości 1032 m n.p.m. Znajduje się w grzbiecie odchodzącym od Kudłonia w północno-zachodnim kierunku do miejscowości Konina. Nazwa góry pochodzi od kopiastego wzniesienia na szczycie. Znajduje się na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego. Wschodnie zbocza góry opadają do doliny Potoku za Palacem, zbocza zachodnie do doliny potoku Konina. Góra jest zalesiona, jedynie na samym jej wierzchołku i południowo-wschodnich zboczach poniżej wierzchołka znajduje się widokowa polana Kopa. Roztaczają się z niej widoki na Beskid Wyspowy i środkową część Gorców.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skalnica gronkowa (Saxifraga paniculata) – gatunek rośliny należący do rodziny skalnicowatych. Występuje w Azji i Europie. W Polsce podlega ochronie. Popularna roślina ozdobna, dostępna w szeregu odmian uprawnych.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Lubomierz – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.
    Baca – kierownik zorganizowanej gospodarki szałaśniczo-pasterskiej (wypas owiec) w polskich Karpatach. Zazwyczaj był on jednym z bogatszych gospodarzy (gazdów), gdyż musiał swoim majątkiem gwarantować zobowiązania wobec właścicieli owiec. Ponadto by zostać bacą, musiał mieć poważanie wśród okolicznej ludności. W niektórych regionach, np. w Gorcach, dużą rolę odgrywało przekonanie o jego czarodziejskich zdolnościach. W Tatrach na jednej hali zazwyczaj był tylko jeden baca, czasami tylko dwóch lub więcej, wówczas każdy z nich kierował odrębnym zespołem pasterskim. Do obowiązków bacy należało rozliczanie się z właścicielami owiec (gazdami), wyrabianie sera i innych produktów mlecznych, nadzór nad juhasami oraz pilnowanie ogniska w bacówce.
    Zlepieniec, konglomerat, żwirowiec – grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem. Różni się od żwiru obecnością lepiszcza.
    Dzwonek wąskolistny (Campanula polymorpha) – gatunek rośliny należący do rodziny dzwonkowatych. Występuje w Karpatach. W Polsce jest w Karpatach dość pospolity.
    Polana Pustak – polana w Gorcach pod Kudłoniem, na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego, w obszarze ochronnym Turbacz. Ma powierzchnię 2,42 ha i położona jest na wysokości 1215-1235 m n.p.m..Znajduje się na niej punkt widokowy: ma duże walory widokowe; rozciąga się stąd szeroka panorama widokowa na Jaworzynę Kamienicką, źródliskowe obszary Kamienickiego Potoku, pobliską Mostownicę, położony za nią Turbacz i Czoło Turbacza. Horyzont zamykają Tatry. Ponadto widoczne są inne jeszcze szczyty Gorców, a także Beskid Sądecki, Pieniny, Magura Spiska i Pasmo Babiogórskie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.